- Hoşgeldiniz

KAYITLI ÜYE GİRİŞİ

YENİ ÜYELİK

ÖNE ÇIKAN HABERLER

Sosyal Beceri Eğitimi

Sosyal Beceri Eğitimi sitemize 08 Nisan 2021 tarihinde eklenmiş ve 0 kişi tarafından ziyaret edilmiş.

T.C.

ANKARA ÜNİVERSİTESİ

EĞİTİM BİLİMLERİ FAKÜLTESİ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

 

 

 

 

 

 

 

OKULLARDA PDR ETKİNLİKLERİNİN

DÜZENLENMESİ

 

“SOSYAL BECERİ EĞİTİMİ

VE

ARKADAŞLIK”

 

 

 

 

 

 

DANIŞMAN

Araş. Gör. Şirin YATKIN

 

 

 

 

 

 

HAZIRLAYAN

Öztekin AKKOYUN  

                                                        01040260

                                                          RPD-4

 

 

 

 

 

 

 

ANKARA

MAYIS-2005

                         SOSYAL BECERİLERİN GELİŞTİRİLMESİ

 

         Sosyal Becerilerin Geliştirilmesi Eğitimin amacı, öğrencilerin akademik becerilerinin gelişmesine yardımcı olmak kadar kişisel ve sosyal çevreye uyumları için gerekli becerileri geliştirmek ve okulda, evde ve oyun alanında etkili ve geliştirici sosyal iletişime girebilmesi için gerekli davranışların sistemli bir şekilde öğretilmesini sağlamaktır. Sınıf ve okul ortamları öğrencilerin her yönüyle gelişimi için uygun fırsatları hazırlayan ortamlardır.

         Öğretmenler öğrencilerine birçok yeni becerileri ,bilgileri ve davranışları kazandırabilmek için yoğun çaba içindedir.Çocuklar ilkokul dönemi ile birlikte, ev ortamından çıkıp okul ortamına girdiklerinde onlardan çok yeni davranış biçimleri geliştirmelerini bekleriz. Kendi yaşıtlarıyla bir arada sosyal bir grup olarak etkileşim içinde yaşamayı öğrenmek, onlardan bu dönemde beklediğimiz akademik gelişmeler (okuma, yazma, aritmetik)için de çok önemli bir temeldir. Diğer bir deyişle, kendini ve duygularını nasıl ifade edeceğini, nasıl soru soracağını, karşısındaki kişiyi nasıl dinleyip anlayabileceğini zor durumlarla nasıl başa çıkabileceğini öğrenen bir çocuk kendisinden beklediğimiz akademik becerileri daha rahat geliştirebilecektir.

           Çocuklar sürekli bir gelişim ve değişim içindedirler.Biz eğitimciler de okul ortamı içinde onların çok değişik alanlardaki (kişisel , sosyal ,duygusal, ve akademik) gelişimlerini desteklemek için birincil role sahip kişileriz.Çocuklarla etkileşimleri çok yoğun olan kişiler olarak onların akademik becerileri kadar kişisel ve sosyal becerilerin de geliştirmek temel amacımız olmalıdır. Çocuklarımız bir sosyal beceriyi çeşitli nedenlerle öğrenememiş olabilirler. Bunlardan biri, çocuğun bir beceriyi, davranışı göstermekten korkması veya kaygı duyarak yapmaması olabilir. Diğer bir neden ise, çocuğun o beceriyi öğrenmek için yeterince fırsata sahip olamaması olabilir.

              Biz  Psikolojik Danışmanlar, öğrencilerimizin bu becerileri geliştirebilmeleri için onları yeterince bilgilendirmeli ve okul ortamını bu becerilerin denenip geliştirilebileceği en uygun ortam olarak değerlendirmeliyiz. Bu becerileri şu gruplar altında toplayabiliriz

  1. İLİŞKİYİ BAŞLATMA VE SÜRDÜRME BECERİLERİ
  2. Dinleme
  3. Konuşmayı başlatma
  4. Konuşmayı sürdürme
  5. Soru sorma
  6. Teşekkür etme
  7. Kendini tanıtma
  8. Başkalarını tanıtma
  9. İltifat etme
  10. Yardım isteme
  11. Bir gruba katılma
  12. Yönerge verme
  13. Yönergelere uyma
  14. Özür dileme
  15. İkna etme

  1. GRUPLA BİR İŞİ YÜRÜTME BECERİLERİ
  2. Grupta iş bölümüne uyma
  3. Grupta sorumluluğu yerine getirme
  4. Başkalarının görüşlerini anlamaya çalışma

III. DUYGULARA YÖNELİK BECERİLER

  1. Kendi duygularını anlama
  2. Duygularını ifade etme
  3. Başkalarının duygularını anlama
  4. Karşı tarafın kızgınlığı ile başa çıkma
  5. Sevgiyi, iyi duyguları ifade etme
  6. Korku ile başa çıkma
  7. Kendini ödüllendirme

  1. SALDIRGAN DAVRANIŞLAR İLE BAŞA ÇIKMAYA YÖNELİK BECERİLER
  2. İzin isteme
  3. Paylaşma
  4. Başkalarına yardım etme
  5. Uzlaşma e. Kızgınlığı kontrol etme
  6. Hakkını koruma, savunma
  7. Alay etmeyle başa çıkma
  8. Kavgadan uzak durma

  1. STRES DURUMLARIYLA BAŞA ÇIKMA BECERİLERİ
  2. Başarısız olmayan bir durumla başa çıkma
  3. Grup baskısıyla başa çıkma
  4. Utanılan bir durumla başa çıkma
  5. Yalnız bırakılma ile başa çıkma

  1. PLAN YAPMA VE PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ
  2. Ne yapacağına karar verme
  3. Problemin nedenlerini araştırma
  4. Amaç oluşturma d. Bilgi toplama
  5. Karar verme
  6. Bir işe yoğunlaşma

 Bakıldığında bu becerileri kazanmanın akademik gelişimle iç içe olduğunu ve birlikte gittiğini görmek mümkündür. Öğrencilerimizde sosyal becerileri geliştirmek için sınıf ortamı dışında kullanabileceğimiz çeşitli yöntemler ve etkinlikler vardır:

 ZAMAN: Sınıf ortamının sosyal bir ortam olduğunu hep hatırlayalım.Öğrenciler soru sorarken, kendilerin ifade ederken tartışırken, onlara birçok kişisel ve sosyal beceriyi kazandırmak mümkün olabilmektedir.

           Önemli olan sınıf ortamı içinde öğrencilerin kişisel ve sosyal yönlerin desteklemektir. Her ders her ortam yukarıda adı geçen becerileri geliştirebilmemiz için bir fırsattır. Her hafta 3-5 kez 20-25 dakikalık bir sosyal beceri eğitimi, çocuklarımızın mu becerileri nasıl geliştireceklerini öğrenebilmeleri için yeterli zamandır.

TUTARLILIK: Öğrencilerimizin bu becerileri geliştirebilmeleri ve becerilerin kalıcı olabilmesi için ev ortamında anne ve babaların benzer tutum ve davranışlar içinde olması gereklidir. Bu nedenle bu becerileri anne babalarla da paylaşarak onların da ev ortamında benzer tepkileri göstermelerini sağlayarak bu davranışların sürekli gelişimine yardımcı olabiliriz.

 MODEL GÖRME: Öğrencilerimize yeni bir sosyal beceri kazandırmada bir diğer önemli nokta da, öğretilmek istenen becerinin bir resim bir hikaye, bir kişi gibi bir model öğrenciye gösterilmesi, onu gözlemesidir. Çocuğa model olacak örneğin çocuk tarafından beğenilen sevilen, saygı duyulan veya özdeşleştiği bir kişi bir olay olması, çocuğun o beceriyi takip etmesine öğrenmesine yardımcı olmaktadır.

             Çocuğun arkadaş çevresi içinde bulunduğu sosyal çevrede çok önemli model olma özelliği taşımaktadır. Özellikle sosyal becerilerin öğretilmesinde arkadaşlar çok etkili bir model teşkil etmektedir. Öğrencilerin davranışlarına ilişkin bilgi edinmesi, ipuçları alması öğrencimizin yeni bir sosyal beceriyi kazanmasına davranışlarını ilişkin bilgi edinmesi, diğer bir deyişle, nasıl davrandığını bilmesi, daha sonra gerekli düzeltmeleri yapıp o beceriyi geliştirebilmesi için gereklidir. Bu üç şekilde yapılabilir.

  1. a. Öğrencinize, onun davranışını düzeltici bilgi verme yoluyla sözel olarak

  1. Öğrencinizin uygun ve istendik davranışlarını çeşitli ödüllerle pekiştirerek
  2. c. Öğrencinizin kendi kendini değerlendirmesi için bir program yaparak ödüllendirme: Öğrencinize bir sosyal beceriyi kazandırmada pekiştireçler, o becerinin yerleşmesini kolaylaştırıcı nitelik taşır. Ödül tekniğini kullanırken şu noktaları göz önünde tutmak gerekir

           . Çocuğun hangi davranışlarının hangi hareketlerinin ödüllendirileceğini öncelikle belirlememiz gerekmektedir.

           . Ödüller maddi veya sosyal ödüller olabildiği gibi öğrencilerin hoşlandığı etkinlikler de olabilmektedir. Ayrıca bu becerileri sınıf ortamında eğitim öğretim programlarının bir parçası olarak uygularken çeşitli hikayeler anlatma drama ve sınıf içi tartışmalar rol yapma yöntemleri de model gösterme ile birlikte kullanılmaktadır.

Çocuklar ilk eğitimlerini aile ortamında aldıktan sonra ilkokula başlarlar. İlkokul döneminde akademik gelişimleri ile sosyal gelişimleri birbirinden ayrı düşünülmemelidir. Genelde aileler çocuklarından toplamsal bir paradigma sonucu derslerinde başarılı olmalarını beklerler fakat büyük fabrikalarda yapılan bir anketin sonucuna göre fabrikaların bir mühendisten birinci sırada istediği beceri olarak “sosyal becerileri” göstermektedirler mühendislik teknik bilgisini ise ancak altıncı sırada istemektedirler. Buradan şu sonuca varabiliriz “sosyal beceri” leri gelişmiş bireyler tercih sebebidirler peki bu sosyal beceriler nedir. Sosyal becerileri birkaç başlık altında toplayacak olursak:

  • İlişkiyi başlatma ve sürdürme becerileri
  • Grupla bir işi yürütme becerileri
  • Duygulara yönelik beceriler
  • Saldırgan davranışlar ile başa çıkmaya yönelik beceriler
  • Stres durumlarıyla başa çıkma becerileri
  • Plan yapma ve problem çözme becerileri

          Tüm bu becerilerin geliştirilmesi çabalarının temelinde sosyal davranışlarını geliştirebilmek ve öğrencilerimizi uygun davrandıklarında desteklemek bulunmaktadır. Sosyal becerilerin tesadüfi öğrenme ve bilişsel olgunlukla gelişmesi beklenir. Bu gelişimde aile ve çevrenin bilinç düzeyi ve ekonomik düzeyiyle ilgilidir. Bir bakıma şansı olan çocuk öğrenir olmayanlar öğrenemez gerçekte ise bu becerilerin çok önemli olmalarına karşın istendikten sonra çok rahat okul ve ev ortamında “her” çocuğa öğretilebilir. Bunun içinde çok fazla çabaya gerek yoktur sadece oyunu kurallarına göre oynamak gerekir çocuklara bu becerileri kazandırmak için ekstra senaryolar filan öğretmeye de gerek yoktur yapılması gerekenler hem ev ortamında kendiliğinden gelişen olayları geliştirerek yada değişik yönergelerle çocuklarımızın doğru paradigmalar oluşturmalarını sağlamalıyız.

            Aslında “sosyal becerilerin” denetimi ilkokul karnelerinin genelde sağ tarafında çeşitli başlıklar altında sağlanmaya çalışılmaktadır fakat ne acıdır ki bu sütunda ki notlar genelde ders notlarıyla doğru orantılı olarak verilmekte ve de bu becerilerin geliştirilmesi için çok çalışma yapılmamaktadır.

Öğrencilere sosyal becerilerin kazandırılmasında rehber öğretmenin temel rolü öğretmenleri ve velileri bilgilendirmek ve yönlendirmektedir. Öğretmenlerin bu becerileri eğitim ve öğretimin içine sokabilmelerinde rehber öğretmenin etkisi çok önemlidir. Öğretmenlere vereceğiniz temel bilgiler şunlar olabilir:

  • Bu etkinlikler sınıf ortamı içinde bütün öğrencilerin katılacağı ve uygulayacağı biçimde düzenlenmelidir.
  • Bu becerilerin programa katılabilmesi için öğrenci merkezli bir eğitim uygulanmalıdır.
  • Öğretmenler öğrenciyi bir bütün olarak değerlendirmelidirler. Akademik ve sosyal davranışlarını birbirinden ayırmadan değerlendirmelidir.

Sınıf öğretmenleriyle rehber öğretmenin koordineli çalışmaları sonucu öğrencilerde çok büyük değişiklikler gözlemlenecektir ve de en önemli yararı öğrencilere davranışlarının felsefesi öğretileceği için öğrenciler doğru paradigmalar geliştirecektirler bu paradigmalar da onlara hayat boyu doğru ve etkili kararlar vermelerini sağlayacaktır.

ETKİNLİKLER

Selamlaşma

Amaç: Görgü kurallarını geliştirme

Düzey: 6-13 yaş

İşlem

Bugüne kadar siz bir tanıdığınızın yanından “Merhaba, günaydın” demeden geçtiniz mi? Neden?

…………………………

Bugüne kadar bir tanıdığınız yanınızdan “Merhaba, günaydın…” demeden geçti mi? Siz bu durumda ne hissettiniz?

……………………………..

Karşılıklı iyi ilişkiler, duyarlı olmayı, saygıyı, değer vermeyi içerir. Bunların ne anlama geldiğini öğretmenlerinizle, sınıf arkadaşlarınızla ve anne-babanızla konuşup ne anladığınızı yazınız.

Konuşmayı Başlatma ve Sürdürme

Amaç: Sözel iletişimi başlatabilme ve sürdürebilme

Düzey: 5 yaş

İşlem

  1. Konuşmayı başlatabilmek ve sürdürebilmek için sizce neler önemlidir?

…………………………………………..

  1. Biriyle konuşmaya başlayınız.
  2. Kiminle konuştunuz?
  3. Konuşmayı nasıl başlattınız?
  4. Karşınızdaki kişiye neler söylediniz, sordunuz?
  5. Kendinizle ilgili neler söylediniz?
  6. Sizce konuşmayı başlatmak ve sürdürmek için neler önemlidir?

Problem Çözme

Amaç: Sorunlarla başa çıkabilme ipuçları verme

Düzey: 9-15

İşlem

  1. Son günlerde evde, okulda, aile fertlerinden biriyle ya da bir arkadaşınızla yaşadığınız bir sorunu yazınız.

………………………….

  1. Bu sorununuzu çözmek için neler yapmayı düşündüğünüzü yazınız.

………………………

  1. Nasıl çözdüğünüzü yazınız.
  2. Yukarıda bu sorununuzu çözmek için düşündüklerinizden hangisini uyguladınız?
  3. Neden onu uyguladınız?
  4. Bu sorunla başa çıkarken sakin olmanın bize ne yararları olabilir?

Alay Etme

Amaç: Başkalarına saygı duymayı öğrenme

Düzey: 6-12 yaş

İşlem

           Hasan uzun boylu zayıf bir çocuktu. Bir gün güzel çanta ile geldi. Cem bakmak için çantayı Hasan’ın elinden çekip aldı. Hasan Cem’e kızdı ve “Çantamı geri ver” dedi. Cem “Al çantanı leylek” diye çantayı yere attı. Bu olaydan sonra bazı çocuklar, Hasan’a “leylek” demeye başladılar.

  1. Bu durumda Hasan ne hissetmiş olabilir?
  2. Bu durumda Hasan ne yapmalı?
  3. Size hiç isim takan oldu mu? Öyleyse, siz ne hissettiniz?
  4. Siz bir arkadaşınızı takma isimle çağırdınız mı?

Bize Katıl

Amaç:Sosyal İlişkileri geliştirebilme

Düzey:7-12 yaş

                               İşlem

Fulya sınıfta hiçbir şeye katılmayan ve hiçbir grup etkinliğinde yer almayan bir kızdır. Sınıfta varlığı ile yokluğu belli değildir. Sorulmadıkça konuşmaz. Arkadaşları, onu aralarına almak istemektedirler.

Bunun için ne yapmalıdır?

          Öğrencilerden çeşitli çözüm önerilerini söylemelerini ve tartışmalarını isteyiniz. En uygun önerileri sınıfta oynayınız.

 

Sitemizdeki Benzer İçerikler

Yorumlar

İlgili Terimler :