- Hoşgeldiniz

KAYITLI ÜYE GİRİŞİ

YENİ ÜYELİK

ÖNE ÇIKAN HABERLER

Resim Çizme

Resim Çizme sitemize 08 Nisan 2021 tarihinde eklenmiş ve 1 kişi tarafından ziyaret edilmiş.

RESİM ÇİZME TESTLERİ

Resim çizme, çocuklar ve yetişkinler için iletişimi kolaylaştıran, zenginleştiren ya da kendini ifadeyi güçlendiren bir araç olarak tanımlanabilir. Özellikle çocuklar, sözel olarak ifade edemedikleri duygu ve düşüncelerini çizdikleri resimler yoluyla yansıtırlar.. Çizilen resimler üzerinde yapılan görüşmeler yolu ile de, bu bilgi akışı sözelleşir ve zenginleşebilir. Birey farkında olduğu ya da olmadığı duygu ve düşüncelerini daha iyi anlayabilir ya da anlatabilir.

Resim çizme klinik amaçlı olarak da sık kullanılan bir yöntemdir. Resimler özellikle zihinsel ve projektif yönden ele alınmaktadırlar. Projektif teknikler özellikle davranışın örtülü ve bilinçdışı özelliklerini yansıtma konusunda duyarlıdırlar. Deneğin çok yönlü yanıt vermesine olanak sağlarlar.

Çizimlerde çizgi özellikleri, çizim basıncı, boyutlar, oranlar, organizasyon, ayrıntılar ve çizimden algılananlara ilişkin birçok değerlendirme yapılabilmektedir.

Bireyi daha iyi tanımanın yanı sıra çizimlerdeki özellikler psikolojik ya a organik sorunlarla da ilişkilendirilebilmektedir. Genellikle sağlıklı bir birey 10–15 dakika gibi ortalama bir sürede, bir insan resmini çizebilmektedir. Çizimi, kâğıdın boyutları ile oranlı ve merkezdedir. Baş ve yüz hemen görülür ve iyi bir çizgi kalitesine sahiptir. Ayrıca sağlıklı bireylerin kendi cinsiyetlerinde ve tüm bir insan resmi çizecekleri, çizilen resmin çizen bireyin beden algısını yansıttığı da düşünülmektedir. Çocuklar ise, içinde bulundukları gelişim düzeylerine göre aşamalar gösteren bir çizim becerisi gösterirler. 2–3 yaş civarında bir baş ve iki üç ayrıntı çizerlerken, 3–4 yaşlarında baş, kol, bacakları olan bir insan çizerler. Kollar ve bacaklar çoğu zaman doğrudan başa bağlanır ve tek çizgi halindedirler. Bu resme göz, ağız, burun gibi duyu organlarını da ekleyebilirler. 4–5 yaşlarında ise baş, gövde, kollar ve bacaklar yerinde çizilirken ayrıntılar da artar. Cinsiyet belirlenir. Bu resimlerde az da olsa duygu ifadelerine, kompozisyona ve çevre süslemelerine rastlanır. 5–6 yaşlarında ise insan resmi bütünleşir. Kollar, bacaklar, eller ve parmaklar çift boyutlu hale gelir. Boyun ayırt edilir. Özel ayrıntılarla birlikte hareket de eklenir. Bilindiği kadarıyla ilk kez Cooke (1885) de çocuk resimlerinde gözlediği gelişim basamaklarını betimlemiştir (Akt.Kopptiz, 1968). 1887 ¢de yayımlanan makalesinde Corrado Ricci¢de çocuk resimlerinden bahsetmişlerdir. Bu ve izleyen makaleler, çocukların resimlerinde gözlenebilen gelişim basamaklarının betimlenmesine neden olmuşlardır. İlk kez Goodenough (1976) çocukların resim çizerek duygu ve düşüncelerini ifade ettiklerini bildirmiştir. Aynı zamanda bilinçaltı gereksinimleri, çatışmaları ve kişilik özelliklerini analizde kullanılan projektif bir teknik olarak da tanımlanmaktadır.

 Kooppitz ve aynı görüşü paylaşanlar hem projektif hem de zihinsel gelişimi değerlendirmede resimlerin kullanılabileceğini ifade etmişlerdir. Harris (1963) Testin sadece zihinsel gelişimi ölçtüğü görüşündedir. Ancak daha çok zihinsel olgunluğu ölçtüğünden bahsedilmektedir. İnsan resmi çiziminde algılama yeteneği, soyutlama yeteneği ve genelleme yeteneği yansıtılmaktadır. Çocuk resimlerinde çizilen ayrıntı sayısı yaşlara göre artış göstermektedir (Tablo 3). Sundberg ve Ballinger (1968) çocuk resimlerinin zihinsel ya da bilişsel gelişimi ölçtüklerini belirtirken zihinsel olgunluk ve kavramsal olgunluk gibi iki temaya da yakın olmuşlardır.

Karen Machover ise psikoanalitik temele dayalı çok geniş yorumlara olanak sağlayan “bir insan çiz” testini alana kazandırmıştır. Amacı zekayı değerlendirmek değildir. Yaş sınırı yoktur, yönergesi yalnızca bir insan çiz ile sınırlıdır. Resim bitince şimdi de karşı cinsten bir resim çiz denir. Daha sonra da yaptığı resimlerle ilgili soru sorulur. Yorumlanması sırasında öğelerin çiziliş sırası, cinsiyeti, sayfa içindeki yeri, çizgilerin niteliği, resimdeki bireyin yaşı, resmin görünen yönü, -ön, yan- hareket, anlamlı eksikler ve anlamlı uğraşlar, baş, göz, kulak, burun, ağız, çene, boyun, gövde, eller, parmaklar, ayaklar, elbiseler, düğmeler, kravat, şapka ve ayrıntıların yorumu önem kazanmaktadır.

Resmin çevresine eklenen figürler, çizilen kompozisyon ve organizasyonda yapılacak yorumları zenginleştirmektedir.

GOODENOUGH HARRİS BİR ADAM ÇİZ TESTİ (GHRT)

Goodenough Haris Bir Adam Çiz Testi (GHRT) insan figürü gibi somut bir kavramı ölçü birimi olarak ele almıştır. Çocuğun zihnindeki insan kavramına ilişkin pek çok bilgi bulunur. Çocuk bunları bir zihinsel bir süreçten geçirir. Çiziminde de kendi benliği ile ilgili kavramları yansıtacağı düşünülmektedir. Somut işlemler devresi ile test puanları arasında bir bağlantı vardır. Zihinsel değerlendirme için Testte toplam 51 madde puanlanmaktadır. Çocuk, yetişkin bireysel ve grup uygulamaları vardır. İnsan çizimlerine farklı uyulama ve araştırmacılar farklı yöntemler önermiş olmalarına karşın en sık kullanılan yöntem zaman zaman diğerleri ile karışık biçimde de uygulanmasına rağmen GHRT ¢ dır. Bireysel uygulamalar sırasında çocuklara “Bir insan resmi çizmeni istiyorum. Yapabileceğinin en iyisi olsun ve bütün bir insan çiz “yönergesinin verilmesi yeterlidir. Çocuk “ne yapacağım, kız mı erkek mi, çocuk mu büyük mü ?” diye sorabilir. Bu durumda “Ben sadece insan çizmeni istedim ne yapacağına sen karar ver” denilmelidir. Çocuk çizmek de zorlanırsa, ya da çizemeyeceğini söylerse, “Denersen yapabilirsin, en iyi bildiğin yerden başlayabilirsin” şeklinde nötr bir destek verilmelidir. Evet ya da hayır sözcükleri ile yanıt verilmemelidir.

Resim bittiğinde, “Bana resmine ilişkin bir şeyler söyler misin?” Sorusu yöneltilmelidir

Ancak tüm bu yönergeler sırasında, yönlendirici, fikrini dayatıcı, bir tutum ortaya konmamalıdır.

 Resimle ilgili açıklamalar hemen kaydedilmelidir. Belirsiz kalmış bir figürü “bu nedir” diyerek çocuğa açıklama fırsatı sunulabilir. Resim çizdirilirken çocuğun yanında, masada resimli kitap ya da resimler bulunmamalıdır. Renkli kalem yerine siyah kurşun kalem verilmelidir.

Test zihinsel değerlendirme için kullanıldığında;

İnsan çizimi testinin standart, bireysel zekâ testleri ile aynı sonucu vermediği unutulmamalıdır. 5-10 yaş çocuklarının insan çizim puanları ile standart zeka testleri arasında yüksek korelasyon görüldüğünden söz edilmiş olsa da, çocuğun yaşamını etkileyecek önemli kararlar alınırken daha güvenilir sonuçlar veren psikometrik yöntemler kullanılması sıklıkla tercih edilir.

Bilinen standart zekâ testleri kullanılamadığında, çocuğun zihinsel yetisine ilişkin bir fikir edinebilmek için kullanılabilir. Ancak en azından klinik öykü ve bulgularla desteklenen bir sonuca ulaşılmaya çalışılmalı ve tek başına test puanı ile kesin bir saptama yapılmamalıdır.

Testten elde edilen ham puanlar, yaşa göre hazırlanmış standart puana dönüştürme tablolarından yaralanılarak standart puana dönüştürülür. 4 dönüştürme tablosu bulunmaktadır. Erkek/kız/kız ve erkek çizimlerinin her biri için.

Puanlamalar için testin puanlama formu kullanılmalı, ezbere puanlama yapılmamalı ve puanlama konusunda supervizyonla çalışılarak deneyim kazanılmış olunmalıdır. Çizimin örneklere uygunluğuna karar verebilmek belirli bir eneyim gerektirmektedir.

Çocuklar insanı andırmayan, puan alamayacak resimler çizebilirle. Bu durumlarda, çocuktan çizimini açıklaması istenir.”Sen şimdi bana resmini anlat, yaptığın bu şey/ler nedir?” Peki, bu insanın neleri var? Bana gösterir misin? Yanıt yeterli değil ya da yoksa peki bu nedir? (Bu /bunlar?) Gibi duruma uyan çocuğu yönlendirmeyen “ağzı var mı?” gibi sorularla çocuğun yaptığı çizimi tanımlaması istenebilir.

Test Puanlama Ölçütlerinin geliştirilmesi ve Çizimlerin puanlanması:

4000 resim içinden seçkisiz seçilen 100 resimden yaşla artan gelişimle koşut ayrıntılar test maddeleri olarak saptanmıştır. Görgül yollarla çeşitli yaş düzeyleri için geçerli maddeler saptanmıştır.11–12 yaştan sonra puanlarda belirgin bir artış görülmez. Ayrıntılar test puanlarını yükseltmektedir. Bu arada resim yeteneği değerlendirilmemektedir.

Karşılaştırma ile yaşlar arası farklılık belirlenmiştir. 3 yönlü bir ölçüt testin geçerliliği için kullanılmaktadır. İzleyen yaşlarda yüzde olarak düzenli, hızlı artış gözlenmesi gerekmektedir.

Çizimlerin değerlendirilmesi:

Çizgi biçimi

               Yatay çizgiler: Çizimde daha çok kullanılmış ya a vurgulanmış yatay çizgiler kaygı ve korkuya işaret edebilir.

               Dikey çizgiler: Sıklıkla vurgulanmış ya da kullanılmış ise, girişkenlik, güven, basıncı fazla ise artmış hareketlilikten söz edilebilir.

               Düz ve keskin çizgiler: Agresif eğilimden, katılıktan söz edilebilir.

               Düz olmayan kesik çizgiler: Yoğun kaygı, bağımlılık, performans kaygısı, fobik düzeyde korku ya da obsesiflikten de söz edilebilir.

               Uzun çizgiler: El kaldırılmadan çizilmiş uzun çizgiler, kontrolü elinde tutma, anlamına gelebilir.

               Kısa hamleli çizgiler: Kısa kısa ve nokta görünümlü çizgilerle çizilmiş çizimlerde içgüdüsel davranma eğilimi, güvensizlik düşünülebilir.

               Belli belirsiz silik karalamalar, güvensizlik, şüphecilik, yoğun kaygı ve zihinsel kısıtlılık düşündürebilir.

Sitemizdeki Benzer İçerikler

Yorumlar

İlgili Terimler :