- Hoşgeldiniz

KAYITLI ÜYE GİRİŞİ

YENİ ÜYELİK

ÖNE ÇIKAN HABERLER

Özel Öğrenme Güçlüğü

Özel Öğrenme Güçlüğü sitemize 24 Mart 2021 tarihinde eklenmiş ve 0 kişi tarafından ziyaret edilmiş.

ÖZEL ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ

Bir çocuğun zekası normal ya da normalin üstünde olmasına rağmen, dinleme, düşünme, anlama, kendini ifade etme, okuma-yazma ya da matematik becerilerinde yaşıtlarına ve zekasına oranla düşük başarı göstermesidir. Çocuk sözü edilen becerilerde yaşına ve zekasına oranla düşük performans gösterir. Zihinsel yeteneği olmasına rağmen akademik açıdan gerilik göstermesi öğrenme güçlüğünün en çarpıcı özelliğidir.
Öğrenme güçlüğü gelişimsel bir sorundur. Öğrenme algılama güçlüğü çocuğun doğumuyla birlikte başlar ancak bu durum okula başladığında, akademik becerileri kazanmakta başarısız olduğunda göze çarpar ve yaşam boyu sürebilir. Dil gelişimi ve kullanımı, konuşma, okuma-yazma, matematik becerilerini etkileyen bir sorun olduğu için bireyin eğitimini, mesleğini, sosyal ilişkilerini, günlük etkinliklerini ve benlik saygısını doğrudan etkiler.
Ülkemizde Özel Öğrenme Güçlüğü olan çocuklar için oluşturulmuş eğitim modelleri yoktur. Zihinsel özürlü grup ile kıyaslandığında, kendilerine sunulan eğitim fırsatları açısından daha şanssız bir konumdadırlar.

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU (DEHB)

Kişinin yaşına ve gelişim düzeyine uygun olmayan aşırı hareketlilik, ataklık, istekleri erteleyememe ve dikkat süresinin kalıcı ve sürekli olarak kısalığı ile kendini gösteren bir bozukluktur. Bir çocuğa DEHB tanısının konulabilmesi için çocuktaki bu belirtilerin:
☺ 7 yaşından önce başlamış olması
☺ Kalıcı ve sürekli olması (en az 6 aydır)
☺ Birden fazla ortamda görülmesi (hem ev hem okul) gerekir.
DEHP erken çocukluk döneminde başlayıp yaşam boyu devam edebilen bir bozukluktur. Tam olarak bilinmese de, kalıtım ve genetik nedenler, çevresel etkenler, beyindeki yapısal ve işlevsel farklılıklardan kaynaklandığı düşünülmektedir.

Dikkat Eksikliği Tanı Ölçütleri:

☺ Belirli bir işe ya da oyuna dikkatini vermekte zorlanır.
☺ Dikkati kolayca dağılır.
☺ Dikkatsizce hatalar yapar.
☺ Başladığı işi bitiremez.
☺ Kendisiyle konuşurken dinlemiyormuş gibi görünür.
☺ Görev etkinlikleri düzenlemekte zorlanır.
☺ Yoğun zihinsel çaba gerektiren işleri yapmaktan kaçınır (ev ödevleri, okul etkinlikleri vb.).
☺ Etkinlikler için gereken eşyaları kaybeder.
☺ Etkinliklerde kuralları izleyemez.
☺ Günlük etkinliklerde unutkandır.
☺ Ev ödevlerinde hatalar yapar.
☺ Aklı başka yerde gibidir.
☺ Sık sık birini bitirmeden diğer bir işe geçer.
☺ Çalışmaları, ödevleri dağınık ve düzensizdir.

İmpulsivite (Ataklık) Tanı Ölçütleri:

☺ Sabırsızdır.
☺ Sırasını bekleyemez.
☺ Yönergeleri izleyemez.
☺ Söz tamamlanmadan yanıt verir.
☺ Başkalarının konuşmalarını keser.

Aşırı Hareketlilik Tanı Ölçütleri:

☺ Eli ayağı kıpır kıpırdır.
☺ Oturduğu yerde duramaz.
☺ Gereksiz yere sağa sola koşturur, eşyalara tırmanır.
☺ Sakince oynamakta zorlanır.
☺ Çok konuşur.

DEHB’ye Eşlik Eden Belirtiler:

☺ Dağınıklık, düzensizlik
☺ Saldırgan davranışlar
☺ Sosyal ilişkilerde sorunlar
☺ Düşük benlik saygısı
☺ Dalgınlık, hayal kurma
☺ Sakarlık, koordinasyon güçlükleri
☺ Tutarsızlık
☺ Bellek sorunları

Olumlu özellikleri:

Enerjik olma, yaratıcılık, cana yakın olma, kolay ilişki kurabilme, esneklik, hoşgörülü olma, iyi bir espri yeteneğine sahip olma, risk alabilme (bazen gerekenden fazla oranda), insanlara kolaylıkla güvenebilme (bazen gerekenden fazla oranda).

DEHB Olan Ünlüler:

Albert Einstein, Galileo, Mozart, Leonardo da Vinci, Tom Cruise, John Lennon, Winston Churchill, Henry Ford, Sylvester Stallone, Agatha Christie, John F. Kennedy, Whoopi Goldberg, Robin Williams, Louis Pasteur, “Magic” Johnson, Alexander Graham Bell.

ÖĞRENCİ-ÖĞRETMEN İLİŞKİLERİNDE GÜVENLİ BİR ORTAM OLUŞTURABİLMEK İÇİN NELER YAPABİLİRİZ?

Bütün öğrencilerin aynı özelliklere sahip olmadıklarını kabul etmek, bireysel özelliklerini, farklarını ve gereksinimlerini dikkate almak onlarla olan iletişimlerimizi olumlu yönde etkiler. Okulda öğrencilerin gizil güçlerini ortaya koyan ve benlik saygısını geliştiren eğitici bir ortam yaratmak, olumlu davranışlarını ve performanslarını geliştirebilmek için önemlidir.
Bu ortamı yaratırken, anlaşılmayı bekleyen öğrenciler için yüreklendirmeyi kullanmak önemli bir beceridir. Öğrenciyi yüreklendiren cümleler onun olduğu gibi kabul edildiğini, ona saygı duyulduğunu gösteren cümlelerdir. Ergenler kendileriyle ilgilenildiğini ve yetişkinlerin onları umursadığını hissettikleri ölçüde yetişkinlerle işbirliğine yönelirler.
Yetişkinlerin kullandığı iki tür tepki gençlerin kendileriyle ilgilenildiği ve umursadıklarını hissederek bu yönde tepkiler vermelerine neden olur: “Yapıcı ve Yıkıcı Mesajlar”. Genellikle yıkıcı mesajları kullanan öğretmenlerin amacı da gençlere bir takım alışkanlıklar, kişiliklerine bazı olumlu özellikler kazandırmaktır. Ancak bu mesajlar gençlerin kişisel gereksinmelerini göz önüne almayan engellerdir ve onlarda tereddüt, yetersizlik, değersizlik öfke duyguları oluşturacak tepkilerdir.

Yüreklendiriciler Cesaret Kırıcılar

Onu yapabilmenin bir yolunu bulacaksın O yolu denedin zaten
Kendi kararlarını kendin ver Otorite benim, benim dediğim gibi yapmalısın
İstersen çok sıkı çalışabileceğini biliyorum Papağan gibi tekrarlamanı istiyorum
Sen ne düşünüyorsun Bak sana bir öğüt vereyim
Sana inanıyorum Bu işi başaracak olgunluğa ulaşamadın
Senin buralarda olmandan memnunum Sana kaç kere söyleyeceğim

Çalışma Alışkanlıklarına ve Ortamına İlişkin Düzenlemeler:

☺ Başarı şansını arttıran öğrenme deneyimleri kazandırın. Öğrencinin öğrenmeye ilgisini ve başarı şansını arttırmaya uygun seçenekler yaratın.
☺ Ödevlerin uygunluğunu değerlendirin. Öğrencide engellenme yaratacak (çok zor ve çok uzun) ya da sıkıcı olabilecek (çok kolay, çok kısa, çok tekrarlayıcı) ödevlerden kaçının.
☺ Öğrenci başarılı oluncaya kadar ödev ile ilgili beklentilerinizi azaltın. Öğrenci başarı gösterdikçe ödevlerin güçlüğü ve uzunluğu arttırılabilir.
☺ Öğrencinizi ve ailesini, ödevini tamamlaması ya da tekrar yapması için uygun saatler konusunda yönlendirin.
☺ Mutlaka ödev kontrolleri yapın.
☺ Öğrenme isteğini arttıran (laboratuar vb.) ilginç bir çevre yaratın.Farklı eğitim araçları (görsel, işitsel, motor vb.) yoluyla öğrenmesini sağlayın.
☺ Yeni bilgi ve becerileri verdikten hemen sonra başarılı olmasını beklemeyin. Sözel bilgiyi kısa aralıklarla gözden geçirip, özetleyin ve öğrencinin sık sık tekrar etmesini sağlayın.
☺ Yeni konuları öğrenirken ya da belli aralıklarla tekrarlar yaparken öğrenciye bireysel destek verin. Bire bir çalışmak için fırsatlar yaratmaya çalışın.
☺ Bazı öğrenciler soru sormaktan çekinirler. Öğrencilerin soru sormak ve tekrarlar yapabilmeleri için kendilerini rahat hissetmelerini sağlayın. Bilgileri ya da yönergeleri tekrar ederken sakin ve güven veren bir ses tonu ile konuşun.
☺ Sınıfta size yakın ve ön sıralarda oturtun. Yanına öğrenci ile uyumlu ilişki sürdürebilecek uygun bir öğrenci modeli oturtmaya özen gösterin. Sıra arkadaşının hem öğrencinin yapmakta zorlandığı şeyleri yapabilen, (not tutan, ödevilerini yapan vb.) hem de model olup uygun davranışlarını destekleyen ve ona yardım eden biri olmasına dikkat edin.
☺ Derste sık sık daldığını ve ilgisinin dağıldığını fark ederseniz, öğrencinin dikkatini tekrar derse çekebilmek için aranızda anlaştığınız özel bir işaret kullanın.
☺ Ödevini tamamlayan ya da uygun davranış gösteren öğrencilerin davranışlarını pekiştirin. Pekiştirdiğiniz davranışı açık olarak tanımlayınız. ÖR: “Sırasında sakin bir biçimde oturan ve ödevine yoğunlaşan olan Ali’nin çalışması çok hoşuma gitti.”
☺ Ne kadar küçük olursa olsun öğrencinin başarısını ödüllendirin. Öğrenci başarıyı yaşadıkça yeni bilgiler öğrenmek ve sorumluluklar almak için daha istekli olacaktır.
☺ İstekli olmadığı sürece grup önünde sunumlar yapması için zorlamayın. Yüksek sesle okuma ve anlatmada zorlandığını fark ettiğinizde arkadaşlarının yanında ısrarcı olmayın.
☺ Öğrencinin “kim, ne, nerede, ne zaman, nasıl, niçin” gibi ayrıntılar üzerinde odaklaşmasını ve anahtar kelimelerle düşüncelerini organize etmesini sağlayın.
☺ Bilgiler arasında ilişki kurmasını sağlayın (Ör; İsimlerin, yerlerin uzun listeler biçiminde değil de, kısa listeler biçiminde gruplandırılması öğrenmeyi ve hatırlamayı kolaylaştırır.) Yeni öğrenilen konuların kendisinden önce ve sonra gelen konularla ilişkisini kurun.
☺ Konuyu anlatırken kısa ve anlaşılır cümleler kurun, somut örneklere ağırlık vermeye çalışın.
☺ Matematik işlemlerinde öğrencinin parmaklarını kullanmasına izin verin.
☺ Öğrencileri, sınav sırasında yönergeleri dikkatli ve doğru okumaları için uyarın. Anahtar kelimelerin altını çizin.
☺ Genellikle yavaş çalıştıklarını düşünerek sınavlarda ek süre tanıyın ve süreye dayalı testleri çok fazla uygulamayın. Bu durum öğrencide kaygı yaratarak, başarısını olumsuz yönde etkileyebilir.
☺ Öğrencilerin yanlış cevaplarının sayısından çok doğru cevaplarının sayısı ile ilgilenin.

SINIF YÖNETİMİ ARAÇLARI

☺ Sınırlı Seçenekler: İlk başta zor görünen pek çok sorun bazı çözüm seçenekleri sorulduğunda kolaylaşır. Öğrencinin olumsuz davranışıyla ilgili sorunlarda da en az iki kabul edilebilir seçenek arasından uygun olanları kullanmada öğrenciye yardımcı olunmalıdır. Biz de onlara sunacağımız seçenekleri ifade ederken bu özelliklere dikkat etmeliyiz.

☺ Sınıf İçi Etkinlikler: Sınıfta yapılacak etkinlikler için işbölümü yapmak ve onlara sorumluluk vermek onların sınıfa anlamlı olarak katıldıkları duygusu yaşamalarını sağlar.

☺ Problem Çözme: Çıkan sorunları 4 aşamada çözmeye çalışın:
1. Görmezden gelin: Sınıfta bir olay olduğunda hemen sert bir tepki vermek yerine dersinize devam edin.
2. Olaya karışan her bireyle sorumlu bir biçimde konuşun: Eğer olay ciddi ise ya da büyürse, olayla ilgili her öğrenci ile tek tek konuşun, neler hissettiğinizi onlarla paylaşın, onların da neler hissettiğini dinleyin.Ardından sorundaki etkinizi bulun ve sorumluluğunuzu alın. Daha farklı olarak ne yapmak istediğinizi öğrencilerle paylaşın.
3. Değişik fikirler için öğrenci ile beyin fırtınası yapın. İlgili herkes için etkili olacak bir çözüm seçin.

☺ Saygı, Sorumluluk ve Anlayışla Davranımda Bulunma: Sözel ve bedensel ifadelerinizle, onlara önem verdiğiniz, soruna yardımcı olmaya çalıştığınız mesajını verin. Yapıcı adımlar atın.
Öğrencilere yapıcı yaklaşım için şu dört aşamayı kullanabilirsiniz:
1. Herkesin o konuda duygu ve düşüncelerini ifade edebileceği arkadaşça bir tartışma yaptırın.
2. Olası çözümler için beyin fırtınası yaptırın ve uzlaşabileceğiniz bir seçenek bulun.
3. Bunun uygulanması için bir zaman sınırında anlaşın.
4. Bir süre sonra alınan karara uymazlarsa öfkeli tepki göstermek yerine, bunun nedenlerini anlamaya çalışın.

☺ Yapıcı Süreci Bozan Dört Engel:
1. Çocuklardan, yetişkinlerle aynı öncelikleri hedeflemesini beklemek. Onların önceliklerini ve isteklerini farkında olmamak.
2. Soruna odaklaşmak yerine öğrencinin kişiliğini eleştirmek ve değerlendirme yapmak.
3. Öğretmenin de uyması gereken belirli bir zaman sınırı koymamak.
4. Onlara anlaşmayı hatırlatırken saygılı davranmamak.
Yapıcı süreç öğrencilerin kendileri ve başkalarına karşı sorumluluk almaları ve en üst düzey kazanımı sağlamaları için yapmaları gerekenler konusunda onları yönlendirmenin en uygun yoludur. Daha az enerji gerektirir ve öğrenciler için de uygulanması daha kolay olur. Öğretmenlerin daha aktif ve düşünceli olmalarını sağlar. Ayrıca öğrencilere, sınıfa etkin katılımda bulunurken kendi gücünü de kullanabilme ve önemli olma duyguları yaşatır.

☺ Sorunu ve Kaynaklarını Çocukların Gözüyle Anlamaya Yönelik Sorular Sorun: Pek çok yetişkin gibi öğretmenler de öğrencilere neler hissetmeleri gerektiğini söylerler. Bunun yerine olayın ne olduğunu, nasıl olduğuna ilişkin algılarını, onların hissettiklerini ve gelecek sefere bu yaşantıyı nasıl kullanacaklarını sormalıdırlar. Onlara akıl vermek yüreklendirmeyi engeller, bu yaşantılardan bir şeyler öğrenme fırsatını kaçırmalarına neden olur. Onlara ne düşünmeleri gerektiğini sürekli tekrar etmek oldukça olumsuz etki yapar.
Eğer çocuğun sorunuyla, algılarıyla gerçekten ilgilenmiyorsanız ancak ilgilenmeniz gerektiğini düşünüyorsanız, problem çözme ve düşünmeyi öğrenmelerine yardım etmede gönüllü değilseniz, o konuda hiçbir şey sormamanız daha uygun olur.
Sorunun ardından onlara ders vermeye çalışmayın. Öfkesini ifade etmeye çalışan çocuğa sabırlı, hoşgörülü, sakin olmasını söylemek hatalı olur, çünkü sizin onu anlamadığınızı düşünür. Çocuğun kendi sonucunu bulmasına yardım için onu ilgiyle dinleyip sorunu anlamaya yönelik sorular sormaya devam edin.

☺ Yeniden Yönlendirme Soruları: Yapılan etkinlikler sırasında, yaşanan olaylara ilişkin olarak çocukların fikirlerini de sormak onların sorumluluklarını kendilerinin bulmasına yardımcı olur.

☺ Hiçbir şey Yapmadan Doğal Sonuçları Beklemek: Sınıfta yaşanan rahatsız edici olayları görmezden gelmek bazen işe yarayabilir.Her olumsuz davranışa tepki gösterilmezse, bir süre sonra öğrenciler kendiliklerinden bu davranışı bırakabilirler. Bazen de sınıf arkadaşları bu davranışlarından rahatsız olup, onlara uyarılarda bulunabilirler.

☺ Ne Yapacağınıza Karar Vermek: Öğrencilerin davranışlarını kontrol edebiliriz ama onların duygularını kontrol edemeyiz. Ancak onların davranışlarından önce kendi davranışlarımızın da farkında olmalıyız. Onları sorumlu ve saygılı davranmaya yüreklendirmenin en iyi yolu onlara bu tarz davranışlarla model olmamızdır. Olumsuz bir davranış karşısında çok hızlı kararlar öğrencilerden beklentilerimizi sıralamak yerine, olası seçenekleri düşünüp en uygun davranışa karar verdikten sonra adım atmamız kendi davranışımızı da kontrol etmektir.

☺ İncitici Olmadan Hayır Diyebilmek: Gençlere sorumlu bir biçimde hayır derken sözlü olmayan mesajlarınızla da tutarlı bir tavır takının. Reddedici, ders verici tavırlarla değil, gülümseyerek, onu anladığınızı belli ederek, ona hayır deyin.

☺ Daha Çok Davranış, Daha Az Konuşma: Bir gün kendinizi dinlemeyi deneyin: Günlük etkinliklerimiz sırasında gereksiz yere ne kadar çok konuşmayı kullandığınızı fark edebilirsiniz. Sürekli konuşarak öğrencilere bir şeyler kazandırmaya çalışmayın, bunun yerine daha etkili davranışlarda bulunun.

☺ Öğrenciyi Utandırmamak: Olumsuz davranışta bulunan öğrencileri isimleri ile uyararak sınıfta utandırmayın. Bunun yerine sınıfın geneline söyleyin ya da dersten sonra sıcak bir iletişim ortamı yaratarak onunla konuşmaya çalışın.

☺ Küçük Adımlar Atmak: Gençlerde kalıcı davranış değişikliği sağlamak için, amaçlarınızı belirlerken gerçekçi olun ve her seferinde bir adım atmayı deneyin. Her şeyin birden bire değişmesini ve gençlerin mükemmel kişilik özellikleri taşımasını beklemeyin. Küçük ve gerçekçi adımlar sağlam bir gelişim sağlar.

☺ Mantıksal Çıkarımları Öğrencilere Öğretme: Öğrencilerin kendi seçimlerinin sonuçlarını anlamalarına yardım etmek için aşağıdaki uygulamayı yaptırabilirsiniz.
Eğer okulda şu davranışlarda bulunursa ardından neler olabilir:
• Ödevlerini yapmazlarsa,
• Arkadaşlarına saldırırlar, vururlarsa,
• Okula gelmezlerse,
• Arkadaşlarıyla alay ederlerse.
Yukarıdaki her sorun davranışı ele alın ve öğrencilerden gelecek cevapları tahtaya yazın. Cevapların çoğu, bunları yaptıklarında başkalarından ceza alacakları yönünde olacaktır.
Daha sonra, bu davranışlara karşılık hiç kimseden bir tepki gelmezse ne olacağını sorun. Uzun süreli düşünüldüğünde, bu davranışların onlara neler getireceğini tartışın.
Bu davranışlardan daha farklı seçenekler ve çözüm önerilerini paylaşın.
Son olarak da aşağıdaki soruları sorun: “Kendi seçimlerinin sorumluluğunu almalarında hangi yol daha etkili. Ceza almaları mı, yoksa bu sorunlarına çözüm aramaları mı?”. Bazı öğrenciler cezayı daha etkili bulduklarını söylerlerse şaşırmayın, çünkü dıştan denetimli çocuklara ceza daha yararlı bir kontrol aracı olarak görünür.
☺ Sene başında “sınıf içi kuralların” olabildiğince öğretmen ve öğrencinin birlikte oluşturması,
☺ Sene başında kuralların listesinin tartışılarak oluşturulması, sınıfın görünür bir yerine asılması (özellikle ilkokul düzeyinde),
☺ Öğrencilerin, kendi davranışları, ödevleri vb. konulardaki değerlendirmelerini kendi kendilerine yapmaya teşvik edilmesi,
☺ Okuldaki uygulamaların ve çalışmaların daha nitelikli biçime nasıl getirileceğinin öğrencilerle tartışılması,
☺ Gereksinim duydukları konularda daha fazla bilgi ve desteğe ulaşmalarının teşvik edilmesi, öğrencilerin hem kendi oluşturdukları kurallarını sahiplenmelerine hem de öğretmen-öğrenci arasındaki iletişimde daha gönüllü ve yapıcı bir tutum içinde olmalarına yardımcı olur.

Sevgili Öğretmenler,

Bu bilgi verici broşür Özel Öğrenme Güçlüğü, Dikkat Eksikliği ve Hiper Aktivite Bozukluğu (DEHB) olan ve bu konuda uzman yardımı alan öğrencilerimizi aile ortamı kadar okul ortamında da desteklemek amacıyla hazırlanmıştır. Bu öğrencilerimizin içinde bulundukları durumu, zihinsel ve duygusal süreçlerini tanımamız, onlara yaklaşmamızı ve onları yönlendirmemizi olumlu yönde kolaylaştırabilir.
Sınıfınızda ailesinin bize yansıtmadığı, bilgimiz dışında da bu tür özellikler gösteren ya da destek alan öğrenciler olabilir. Hazırlanan bu bilgi verici broşür ile amacımız, öğrencilere tanı koymaktan çok tüm öğrencilerimizi sahip oldukları özellikler bakımından yakından tanımak ve her öğrenci için gösterdiği davranış biçimlerine uygun bir yaklaşım sergileyebilmektir. Her öğrencinin sağlıklı bir ortamda kendini geliştirebilmesi, kapasitesi doğrultusunda desteklenmesi ve sahip olduğu becerileri farkında olmasına bağlıdır.
Bu desteğin en önemli koşullardan biri de doğru gözlemdir. Öğrencilerinizde gözlemlediğiniz bazı davranışlar, bu davranışları ortaya koyuş biçimleri, koşulları ve davranışların sıklığı öğrencinin yardıma ihtiyacı olduğunun bir belirtisi de olabilir. Böyle kararsız kaldığınız durumlarda lütfen merkezimiz ile işbirliğine giriniz. Yardımlarınız için teşekkürler…

Sitemizdeki Benzer İçerikler

Yorumlar

İsminiz
E-Posta Adresiniz
Yorumunuz
İlgili Terimler :