- Hoşgeldiniz

KAYITLI ÜYE GİRİŞİ

YENİ ÜYELİK

ÖNE ÇIKAN HABERLER

Kavramlara Filmden Örnek Kesitler

Kavramlara Filmden Örnek Kesitler sitemize 08 Nisan 2021 tarihinde eklenmiş ve 0 kişi tarafından ziyaret edilmiş.

Will, temizlikçi olduğu kolejde öğrencilerin çözebilmesi için koridordaki tahtaya yazılmış olan soruyu çözmeye uğraşıyorken, soruyu soran matematik profesörü onu görür ve ne yaptığını sorar. Will, fark edildiğini anlayınca tebeşiri bırakır ve hızlı adımlarla koşarcasına yürümeye başlar. Ancak, profesör uzun süredir merak ettiği dâhinin bu temizlikçi çocuk olduğunu anlamıştır ve onu bırakmaya hiç niyeti yoktur, arkasından seslenir, “O dahi sen misin yoksa adın ne senin?” der.
KAVRAMLARA FİLMDEN ÖRNEK KESİTLER

Üstünlük Çabası (14. dak.): Adler’ e göre üstünlük çabası her insan da doğal olarak bulunan bir çabadır, daha iyi daha üstün olmayı ifade eder. Burada Will’in davranışı, Adler’in üstünlük çabası kavramıyla açıklanmak istenirse; bir işçi mahallesinde yaşayan, yetimhanede büyüyen, hiç üniversiteye gitmemiş olan ve şimdi bir okulda temizlikçilik yapan Will, okul panosunda yazan zor soruyu çözmektedir, her insanda doğal olarak görülen üstünlük çabası Will’de de vardır.

Will, gittikleri kulüpte yakın arkadaşlarından birini aşağılamaya çalışan bir kolej öğrencisiyle (adı Clark) tartışmaya girer ve tartışmanın içeriği birinci sınıfta aldıkları tarih dersiyle ilgilidir ve Will, burada o derse ilişkin tarih bilgilerini kullanarak Clark’a haddini bildirmek istercesine Weges, Virginia, Pensilvana… gibi kuramcılar hakkında bir takım yorumlar yapar ve söz konusu kitapların sayfa numaralına dahi işaret eder ve Clark’a dönerek “Sadece okuduklarını mı tekrarlarsın yoksa bir fikrin var mı? ” diye sorar, ya da başka bir ifadesinde ona “150 bin dolara aldığın eğitimi 1,5 dolarlık kütüphane pasosuyla da alabilirsin” der.

Bilişsel Alana Müdahale (17. dak.): Will, bu sahnede Clark’ın bilişsel alanına müdahale ettiğini düşündüren söylemler ve tavırlar sergilemiştir.

Sözel olmayan işaretler (27. dak.): Terapötik ilişki çerçevesinde sözel olmayan mesajlardan kasıt, terapist ve hasta ya da danışan ile danışmayan arasında her ikisinden birine ait olan (danışan ya da danışmana ait mesajlar olabilir) sözellik içeren mesajların dışında kalan iletimleri içerir. Bu sahnede matematik profesörü ve Will tahtada birlikte soru çözüyorlar, çözüm yollarını birlikte araştırıyorlar ve sonucunda birlikte kurdukları çözümde bir mutluluk ifadesi var ve profesörün tavrından onunla iyi geçinmek istediğini, arkadaş olmak istediğini gösteren sözel olmayan mesajlar iletiliyor.

Will, görüştürüldüğü ilk terapiste şöyle diyor: “eşcinsel olduğunu gizlemek, senin için zor oluyor mu, daha iki saniye önce üzerime atlamak üzereydin, erkeklerle yatman beni hiç ilgilendirmiyor”.

Saygı (29. dak.) : Psikolojik danışma çerçevesinde saygı, danışmaya dâhil bireylerin, birbirlerinin özyaşamlarına, davranışlarına, duygu ve düşüncelerine, cinsel tercihleri, inançları, ideolojileri…vb. kişisel tercihlerine saygılı ve anlayışlı olması tolerasyon gösterebilmesi anlamına gelir. Terapinin yapıldığı odaya girdikten sonra konuşmaya başlıyorlar ve oldukça hararetli bir paylaşım geçiyor. Daha sonra yukarıdaki kesitten de anlaşılacağı gibi delikanlı terapiste eşcinsel olduğunu ve kendisine de asılmak için büyük bir istek ve arzu duyduğunu ima ediyor. Bu söyleminde Will’in terapistin cinsel tercihine saygı göstermeyen bir tavır içerisinde olduğu, onu irite etmek peşinde olduğu ve böylece terapi almaktan sıyrılmaya çalıştığı çıkarılabilir.

Koşulsuz kabul (36. dak.) : Koşulsuz kabul kavramı pdr ilkelerinin vazgeçilmez olan kavramlarından biridir, danışmanın karşısındaki danışmanı hangi sınıftan, ırktan, ideolojiden, milletten olduğuna bakmaksızın, yargılamadan onu bir bütün haliyle kabul etmesi anlamına gelir. Koşulsuz kabul anlayışı, danışanı danışma sürecinde de, bu görüşten hareketle duygu, düşünce, değer ve davranışlarını daha hoşgörülü, anlayışlı ve yargısız davranmasını sağlar. Sean Maguire (Terapist) ile ilk tanışmalarının olduğu sahne bu sahnedir. Will onunla tanışmaya geliyor, ancak içeri girerken, merhaba demiyor (raport kuramıyorlar), ancak buna rağmen terapist onun bu davranışını tolere ediyor, onu böyle de kabul ediyor ve terapiye başlamak için ilişki kurmaya çalışıyor, koşulsuz kabul olduğunu söylemek mümkün.

Asgari Düzeyde Teşvik (37. dak. ) : Bu kavram, Terapötik ilişki sürecinin başlangıcında veya ileriki dönemlerde danışanın kendisini açmasına ve direnci kırmasına, paylaşımın içeriğinin güçlenmesine ya da artmasına yönelik teşviktir. Maguire ile ilk terapileri, asgari düzeyde teşvik var, nereli olduğunu soruyor, terapistin kitaplarından bahsetmeye başlıyorlar, Will’e kitap tercihlerini soruyor, bu konuşmanın bütününde asgari düzeyde teşvik olduğu vurgulanabilir.

Kişisel Farkındalık (ilk terapiden ) :Terapistin Will’e koşulsuz kabul göstermesi ve genel tavrı Will de kişisel farkındalık yaratıyor.

Terapist, Will ile kendi yapmış oldu resim hakkında konuşuyor, her ne kadar Will terapi sürecine dâhil olmak istemezcesine ortamdaki diğer uyarıcılara dikkati çekmiyor ve duvardaki resim hakkında birlikte konuşuyorlar ve terapist sabırla onu dinliyor, yorumunu devam etmesini sağlayıcı sözel tepkiler veriyor söylediklerine.

Aktif Dinleme (39. dak. ) : Geri iletimin kullanıldığı dinleme çeşidine etkin dinleme denir. Aktif dinleme amaç kişinin içgörü kazanmasını ve problemine kendisinin çözüm bulmasını sağlamaktır. Yoksa problemi biz çözmeye kalkarsak o kişi bize bağımlı hale gelebilir. Bu tanımın gerektirdiği nitelikler bu sahnede terapistin davranışlarında gözlenmektedir.

Duygusal Alana Müdahale (40. dak. ) :
Duygusal alana müdahale, Will’den terapiste geliyor, terapiste şöyle diyor;

“Belki de yanlış kadınla evlendin, n’oldu, seni terk etti galiba, kim bilir belki de başka bir adamla kaçmıştır ”.

Bu ifadeden terapist eşi söz konusu olduğunda hassas davranıyor, bu sözlerle Will, terapistin duygusal alanına müdahale etmiş oluyor, saygıdan yoksun bir tavır var Will’in çehresinde; buradaki sözel olmayan iletimler önemli, sözel olan ifadelerinde de genel olarak saygıdan yoksun bir anlatım var.

Profesör ve terapist, pubda Will hakkında konuşuyorlar ve profesör will hakkında şöyle diyor;

Sean, bu delikanlıyla karşılaştırılınca ben bir hiçim.

Kişisel Farkındalık(9.dak. 2. CD): Terapi sürecinde kişisel farkındalık, bireyin içinde bulunduğu koşulun, duygunun kısacası o anda olduğu durumun değerlendirmesini yapması, öz farkındalık şeklinde ifade edilebilir. Profesör kendi yeterliliklerin ve yeteneklerinin, matematikte geldiği konumun ve bu seviyeye gelmesindeki süreci kendi kendine değerlendirmiş ve bir de Will’in sahip olduğu koşullara ve bulunduğu duruma bakıyor ve Will’in dehasının farkına varıyor ve terapistle, eski arkadaşı olmasının da verdiği bir güven, yakınlık duygusuyla bu farkındalığı paylaşıyor.

Objektiflik: Bu kavram, bireyin, söz konusu olaya karşı, kendiliği pahasına yansız davranabiliyor olması diye ifade edilebilir. Profesör, kendi yeteneği, çalışmaları ve emeği ile Will’in yeteneğine objektif bir bakış açısıyla yönelmekte ve onun kendisinden üstün bir zekâya, matematik yeteneğine sahip olduğunu kabul etmekte, yansız bir tavır var.

– Benimle California’ ya gelmeni istiyorum.
– Ben California’ya gelemem.
– Neden?
– Gelemem, çünkü benim burada bir işim var, ayrıca burada yaşıyorum.
– Beni sevmiyorsan şimdi söyle!
– Seni sevmediğimi söylemedim.
– O zaman neden? Neden gelmiyorsun? Neden korkuyorsun?
– Neden mi korkuyorum?
– Evet, bence korkuyorsun, burada yaşıyorsun, yani bu küçücük dünyada kendini güvende hissediyorsun!
– Bana dünyamı anlatma tamam mı???
– ….
– ….
– ….
– ….
– Sence neden korkuyorum ben ha?, neden korkuyorum?
– Benden korkuyorsun, seni sevmemden korkuyorsun, biliyor musun ben de korkuyorum ama en azından dürüstüm.
– Ben dürüst değimliyim?
– 12 kardeşe ne dersin?

Yüzleştirme (15. dak. 2. CD): Bu kavramla ifade edilmek istenen, bireyin sahip olduğu duygular, yaşantılar ya da genel durumla onu karşı karşıya getirme, yüzleştirme ifade edilir. Will ve beğendiği kızla arasında geçen de bir yüzleştirme örneği olarak ifade edilebilir. Skyle, Will’in sorunun temelde güvensizlik olduğunu, korkularını fark ediyor, dürüstçe davranmadığını, bir takım gerçekleri sakladığını hatta ve hatta su yüzünde birçok şeyin de Will’in kendisinin farkında olmadığı düşünen ifadeler sarf ediyor ve yukarıda geçen diyalogla da onu bu gerçeklerle yüzleştiriyor.

— Haklısın Will, ben bunu çözemem. Bunu çözmeyi gerçekten çok isterdim ama dünyada bu problemi çözebilecek sadece 5-6 kişi var; onlardan biri ben değilim.
— Üzgünüm.
— Ben de öyle. Bazen seni keşke hiç tanımamış olsaydım diyorum, o zaman geceleri çok daha rahat uyuyabilirdim.
— …….
— Senin kendini mahvetmeni istemiyorum.

Saydamlık (22. dak. 2.CD): Kişinin düşündüklerini açık bir biçimde ifade etmesi anlamına gelir. Yukarıdaki diyalogda tam bir saydamlık örneği gördüğümüzü söylemek mümkün. Profesör, parlak akademik geçmişine, matematikte bulunduğu yere, saygınlığa, üstünlük madalyalarına rağmen Will’in yeteneğinin, parlak zekâsının farkındadır ancak onun geleceğinden endişe etmekten sıkılmıştır, bunu saydamlık içeren bir dille bu sahnede ifade ediyor.

Başka bir yüzleştirme örneği daha! (29. dak. 2. CD)

Terapist: İstediğin yerde temizlikçi olabilirdin, neden dünyanın en prestijli kolejlerinden birini tercih ettin? Neden dünyada sadece birkaç kişinin çözebildiği ve bitirilmemiş problemleri çözmek için geceleri kara tahta başına gittin? Ben bunda onurlu bir davranış göremiyorum.

Yukarıdaki diyalogda da terapistin Will’i, sahip olduğu ve onurlu diye tabir ettiği kolejdeki işi ve içinde taşıdığı üstünlük çabasıyla çeliştiğini ona göstermek ve bu gerçekle yüzleştirme çabası içinde. Onu bu durumla yüzleştirerek, gerçekte ne yapmak istediğini buldurmak istiyor.

Profesör ve terapist tekrar buluşup Will hakkında konuşmaya başlıyorlar ve terapist, profesöre şöyle diyor;

– Neden insanlara saklanıyor, güvenemiyor? Çünkü hayatta yaşadığı ilk şey sevdiği insanların onu terk etmesi olmuş, ondan.
– Aa, hadi yine Freud’dan söz etme lütfen, sıkıldım artık bundan. Neden senin deyiminle o serserilerle dolaşıyor, çünkü onların her biri onun tek sözüyle buraya gelip kafanda sopa kırar tamam mı, buna sadakat diyorlar.
– Evet, çok dokunaklı.
– Yaptığı şey nedir, insanlara kendini terk etme şansını vermeden onları uzaklaştırıyor, bu bir savunma mekanizması tamam mı? 20 yıl boyunca bu yüzden yalnız kalmış, onu şimdi zorlarsan aynı şeyler yeniden yaşanacak ve bunu yapmana izin veremem.

Bağlama (36. dak. 2. CD): Bağlama, bireyin daha önceki durumu ile bugünkü herhangi bir durumunun, konumunun ilişkilendirilmesidir, birbiriyle olan ilişkine yönelik farkındalıktır. Yukarıdaki diyalogda, terapist Will’in ilk çocukluğunda yaşadığı travmayla bugünkü davranışlarını ilişkilendiriyor ve bugünkü güvensiz ve saklanan tavrını, küçükken bir yetimhaneye bırakılmasına ve terk edilmiş olmasına bağlıyor.

Psikanalitik Terapi (36. dak. 2. CD): Psikanalitik terapinin öncüsü Sigmund Freud’dur ve ona göre ilk çocukluk yaşantıları kişiliğin ve bugünkü yaşantımızın son şeklinde oldukça büyük bir öneme sahiptir. Freud’un öğretisinde söz ettiği ilk çocukluk, anne baba tutumları, ilk yaşantıların sonrakilere etkisi gibi kavramlarla terapistin bu sahnedeki bakış açısını yordamak ve ilişkilendirmek mümkün.

Savunma mekanizmaları: !Yine Freud’un öğretileri ve psikanalitik kurama gönderme yapılan bir sahne var bu konuşmada.

– Bu konuda deneyimin var mı?
– Şahsen mi?
– Evet, evet.
– Evet, oldu.
– Hoş olmadığı kesin.
– Babam bir alkolikti, sürekli içerdi. Eve geldiğinde başka biri olurdu, onu kışkırtırdım, annemi rahat bırakması için, çok ilginç yüzükler takardı.
– Anlıyorum, benim babam geldiğinde masaya bir sopa koyardı, bir kemer, bir de İngiliz anahtarı…
– …..
– Konuşmak ister misin?
– Hayır.

Etkili iletişim (39. dak. 2. CD) : etkili iletişimi, iletişime dâhil olan her bireyin aktif olduğu, bir biriyle etkileşim içerisinde olduğu, iletişimin karşılıklı sağlandığı iletişim modelidir, ideal olandır şeklinde izah edebiliriz. Bu konuşma, Will ile terapist arasında geçiyor her ikisi de aynı konuyla ilgili yaşantılarını paylaşıyorlar, birbirlerini anladıklarını karşılıklı birbirlerine iletiyorlar.

Yardım edici bireylerin özellikleri: Terapistin açık görüşlü, objektif, gerektiğinde kendini açmaktan çekinmeyen, alanına hakim, kendisine güvenilirlik, kişisel çekiciliğe sahip olma, yeterli, duyarlı ve hoşgörülü olma gibi özellikler taşıyarak yardım edici bir bireyin sahip olması gereken vasıfların pek çoğunu taşıdığını söyleyebiliriz.

Kişiselleştirme: Yardım edici bireyin, tedavi sürecindeki amacı ya da olayı kendi yaşantısıyla ilişkilendirerek kişiselleştirmesi anlamına gelen bir kavramdır. Filmin bütününe bakınca birkaç sahnede, terapist ve eski yurt arkadaşı arasında geçen diyaloglara dikkat edersek, her ikisinin de öğrencilik yıllarından kalmış, birbirleriyle ilgi bir problemleri var ve bu problem Will’in şu andaki durumuyla da ilişkili. Çünkü profesör, Will’in matematikte devam ederse başarılı olacağını iddia ediyor, oysa terapist onun ancak kendi yolunu, kendini başarılı hissedebileceği yolu seçerse esas mutluluğun bu olacağına inanıyor. Nitekim, terapi sürecinde de terapistin Will’e kazandırmaya çalıştığı bu anlayıştır. Will’e rağmen, Will’in direnç göstermesine rağmen devam etmesi, profesörün amaçladığı şeyden uzaklaşarak, onu bir zamanlar kendi seçtiği yola –bu yoldan kasıt, kendi mutluluk tanımıyla devam etme- devam etmesi için üstün bir çaba veriyor ve bu çabadan ve önceki yaşantılarından hareketle terapistin durumu kişiselleştirdiğini iddia edebiliriz.

Güvenilirlik: Yardım edici bireyde olmazsa olmaz niteliklerden biri olduğu söylenebilir, bireyin yardım sürecine ve yardım eden terapiste ya da danışmana inanması, güven ilişkisinin kurulması gerekir. Bu filmdeki yardım sürecinde, terapistimiz filmdeki diğer terapistlerin yapamadığını yapıyor, Will’in kabuğunu kırıp onu olduğu yerden çıkaracak güveni sağlıyor ve bu genç adam terapiste gerçekten güveniyor. Altını çizmek gerekir ki Will’in başından beri bütün insanlara karşı duyduğu bir güven problemi vardı ve şu durumda terapiste güvenmesi, inanması terapistin başarısı, ödülüdür.

Süreç-ürün ilişkisi: terapist amaç oluşturma sürecinde belirlediklerine süreçte kavuşuyor, Will’in kendisi için doğru olan yolu yürümesine, kendi istediği işte çalışmasına ve insanlara tekrar yeniden güvenmesine yardım etti. Terapistin ürünü budur ve süreçte hedeflenenlere erişilmiştir, en azından terapistin amacına, ancak profesörün bundan mutlu olacağı pek de söylenemez.

İyi psikolojik sağlık: bu kavramın kendisi de içeriğine ilişkin bir ipucu niteliğindedir, terapist gerektiğinde kendini açan, empati kurabilen, kendi yaşantılarından doyum almasını kabul eden, ruh durumu olumu bir bireydir, yardım sürecine olumlu etki edecek bir psikolojik sağlığa sahiptir.

Sitemizdeki Benzer İçerikler

Yorumlar

İlgili Terimler :