- Hoşgeldiniz

KAYITLI ÜYE GİRİŞİ

YENİ ÜYELİK

ÖNE ÇIKAN HABERLER

Davranış Bozuklukları

Davranış Bozuklukları sitemize 24 Nisan 2021 tarihinde eklenmiş ve 0 kişi tarafından ziyaret edilmiş.

DAVRANIŞ BOZUKLUKLARI

 

Sevgili Ögrenciler;

Üniversite imtihanlarina hazirlik egitimi çogu zaman stresli bir ortam yaratir. Biliyoruz ki stresli durumlar zaman zaman psikolojik bozukluklarin ortaya çikmasina sebep olabilirler. Pek çok psikolojik bozuklugun nedeni tam olarak bilinmemektedir. Genellikle genetik, biyokimyasal ve çevresel kosullarin etkilesmesi sonucu ortaya çikabilmektedirler. Psikolojik zorluklar, tedavi edilmediklerinde kroniklesebilirler, basari ve statü kaybina neden olabilirler. Yasanilabilecek bu gibi durumlari gizlemek ya da yokmus gibi davranmak yerine, konunun profesyonellerinden (psikologlardan) en kisa zamanda yardim istenmesi en uygun davranistir.

Psikolojik bozukluklarin neden ortaya çiktigini tam olarak bilemiyor olabiliriz. Ancak bunlarin bir kismi ilaçlarla kontrol altinda tutulabilmekte veya tedavi edilebilmekte, bir kismi da psikoterapi ile basariyla ele alinmaktadir. Yukarida da bahsedildigi gibi böyle durumlarda uygun tedavi ve basa çikma yollarinin bulunabilmesi için psikologa basvurmak gerekmektedir.

Asagida pek çok psikolojik bozuklukta görülebilecek belirtiler özetlenmistir. Bu belirtileri genellikle bedensel, zihinsel, duygusal ve davranissal olarak dörde ayirabiliriz.

Bu belirtiler her zaman bir psikolojik bozukluga isaret etmezler. Ancak eger bu belirtilerden sikayetçiyseniz danisip bilgi almaktan çekinmeyin. Eger arkadaslarinizda bu belirtileri gözlemliyorsaniz onlari basvurmalari konusunda yüreklendirin.

BEDENSEL BELIRTILER

Yorgunluk, uyku bozukluklari (yatinca uyuyamama, uykunun bölünmesi, sabah uyanamama), çarpinti, terleme, titreme ya da sarsilma, nefes darligi ya da boguluyor gibi olma duyumlari, solugun kesilmesi, gögüs agrisi ya da gögüste sikinti hissi, bulanti ya da karin agrisi, bas dönmesi, sersemlik hissi, düsecekmis ya da bayilacakmis gibi olma, uyusma ya da karincalanma duyumlari, üsüme, ürperme ya da ates basmalari, saç dökülmeleri.

ZIHINSEL BELIRTILER

Konsantrasyon bozuklugu, dalginlik, kararsizlik, zihin yorgunlugu, dikkatini toplayamamak, gerçegi degerlendirmede bozukluk (yani olaylari herkesten farkli degerlendirmek ve kisinin kendisi için en iyi karari alamamasi), intihar düsünceleri, sürekli yineleyen düsünceler, olumsuz olaylara takilip kalma, gelecekle ilgili olumsuz düsüncelere takilma, yakinlarina bir sey olacak düsünceleri, basina kötü bir sey gelecek düsünceleri, baskalarinin duymadigi sesleri duymak veya görüntüleri görmek, diger insanlarin kendisine zarar verecegi inanislari, takip edildigine inanmak, fiziksel bir bulgu olmamasina ragmen bir hastaligi olduguna inanmak, gün içinde hatirlanmayan zamanlarin olmasi.

DUYGUSAL BELIRTILER

Karamsarlik, motivasyon eksikligi, sikinti, kontrolünün kaybedecegi ya da çildiracagi korkusu, moral çökkünlükler, ölüm korkusu, sürekli mutsuz hissetme, kisa sürelerle çok enerjik ve her seyi yapabilirmis gibi hissetme, artik hiçbir sey hissedemeyecek duruma gelmek, aglamayi durduramama, yasadigi olayla duygular arasinda mantikli bir bag olmamasi (örnegin çok üzülünecek bir seye gülme ya da tam tersi), sanki konusan ya da davranan kendi degilmis gibi hissetme, kendini disaridan seyrediyor gibi hissetme.

DAVRANISSAL BELIRTILER

Günlük aktivitelerini devam ettirememe, kendine zarar verme davranislari, baskalarina zarar veren davranislar, kisiler arasi iliskilerde bozulma, cinsel yasamda sorunlar, sürekli alkol tüketimi veya baska bagimlilik yapan maddeleri kullanma, intihara girisim veya bununla ilgili hazirliklar ve konusmalar, kendini tekrarlayan hareketler (mesela sürekli ellerini yikama, basina kötü bir sey gelmesin diye üç kez ellerini çirpmadan evden disari çikmama gibi), elektrikleri kapilari sürekli açik birakip birakmadigini kontrol etme, sürekli olarak gün boyunca yataktan çikmama, erteleme davranislari (yasamini etkileyecek düzeyde).

Bu belirtilerin olmasi tek basina psikolojik bir bozuklugu isaret etmez. Bu belirtilerin sikligi, yogunlugu, ne kadar zamandir sürdügü ve kisinin yasamini ne kadar etkiledigi önemlidir. Tüm bu kriterleri bir uzmanla tartisabilir ve en iyi çözümü üretmek için bir adim atabilirsiniz.

Sükrü AKKAYA

sukruakkaya@rehberlikci.com <mailto:sukruakkaya@rehberlikci.com>

iiÖÖçsÇEKINGEN ÇOCUKLAR

Çekingen Çocugun Tanimlanmasi Bu çocuklar yasitlari ile iliski kurmada zorlanirlar, arkadaslari ile birlikte olmaktansa yalniz kalmayi tercih ederler, yasitlarindan çekinirler, bazi hallerde kendilerinden küçüklerle bir araya gelirler. Birisi onlara çok yaklasirsa ondan uzaklasmak suretiyle tepkide bulunurlar. Annelerinin yanindan ayrilmazlar hatta babalariyla ya da büyükanneleriyle yalniz kalmaktan kaçinirlar. Annelerinden ayrildiklarinda ilk tepkileri aglama olur. Kendilerini sözlü olarak ifade etmekten çekinirler, kendilerine soru soruldugunda bazen cevaplandirmaktan kaçinirlar, baslarini öne egerler, nadir hallerde de göz veya bas hareketi ile cevaplandirmakla yetinirler. Çogunlukla güvensiz ve huzursuz çocuklardir. Arastirma bulgularina göre bazilarinda saldirganlik duygulari görülebilir. Çekingen çocuklar okul ortami veya arkadas grubu içinde olduklarinda oyuna katilmak isteseler de kendilerinde bu cesareti bulamazlar. Mutlaka birisi onlari elinden tutup oyuna sokmalidir, oyuna girdikten sonra da mutlu olduklari dikkati çeker. Çekingen çocuklar ayni zamanda onlardan ne bekledigini veya yeni bir durumu nasil ele alacaklarini bilmediklerinde, özellikle yeni bir is karsisinda kaldiklarinda normalin üstünde bir huzursuzluk gösterirler. Örnegin doktorlarin çocuklari muayene etmeye gelecegi söylediginde çekingen çocuklar aglamaya baslarlar, okuldan kaçmaya çalisirlar. Çekingen çocuklarin çogunun sinifta sevdikleri bir yer vardir. Bu yer genellikle faaliyetlerden, kalabaliktan uzak ve rahatça oturabilecekleri bir minder üstü veya düz bir yerdir. Burada olup biten seylerin çoguna karsi ilgisiz ve bir çogundan habersizdirler. Onlarin çok az seye karsi ilgi gösterdikleri ve kendilerini rahatlatmak için sik sik parmak emdikleri, ileri geri sallandiklari, mastürbasyon yaptiklari veya kendi saçlarini ve kulaklarini çektikleri görülür.

Aile baskisi veya ailenin çocugu çok koruyucu Çekingenligin Nedenleri : Çocugun kendisi bir seyler yapmak ister ve bunu Çevrenin etkileri olmasi. basaramazsa çekingen olur ya da bir ise baslamadan önce basarisizlik korkusu Çocuklarin söylediklerine aldiris edilmemesi, hissederse çekingen olur. Çocuktan yasi ve kapasitesi disinda davranislar fikrinin sürekli elestirilmesi Çocugun çabasina karsi tepkisiz kalmak, onu hiçbir sekilde beklemek yüreklendirmemek çekingenligin nedenlerindendir.

ÇEKINGEN ÇOCUGUN SOSYALLESTIRILMESI

Öncelikle annelerinden kopmalarina yardim etmek,sonra bir arkadasla birlikte olmalarina firsat vermek, daha sonrada bir arkadas grubu ya da faaliyet grubuna girmelerini saglamak gerekir. Basarili ve mutlu olacaklari bir alanin kesfedilmesi onlari huzurlu kilar.

ÇEKINGEN ÇOCUGUN UYUM SORUNUN

Ögretmen, çocugun kabugundan giderilmesinde Ögretmene Ve Okula Düsen Görevler: Çocugu ilk çikmakta güçlük çekecegini kabullenmeli ve sabirli olmalidir. günden faaliyete katilmamasi için zorlamamalidir, hoslandigi faaliyetleri bir Zaman zaman bir kösede yalniz süre karsidan izlemesine izin verilmelidir. Öncelikle ögretmen kendisi çocukla diyalog oynamasina izin verilmelidir. Çocugun kurmali sonra tek arkadasla diyalog kurmasi saglanmalidir. Çekingenlikten kurtulabilecegi su, çekingenliginin sebebi arastirilmalidir. Yaratici kum, kil, çamur, boya gibi malzemeleri kullanmaya tesvik edilmelidir.

Dramatik oyunda rahatlamasi saglanmalidir. Faaliyetlere yönlendirilmelidir. Çocuk en ufak bir basarisinda Çocuga basari ve desarj alanlari bulunmalidir. Düzenlenmis faaliyetler esnasinda ögretmen tarafindan yüreklendirilmeli. çekingen çocuk için ne yapilabilir? Çocuktaki çekingenligin çok degisik sebepleri vardir ve problemin kaynagi, çocukla nasil bir çalisma yapilacagini etkiler. Çekingen çocuklarin çogu sizin onunla ufak ilgilenmenizle açilip konusmaya baslarlar. Sinifinizda nasil bir davranis istedigini bilen ama isbirligi yapmak istemeyen çekingen bir çocuk bulunabilir. Bu çocuk yeni faaliyetlere baslamaktan korkan ve bundan dolayi sizden fazladan tesvik isteyen bir çekingen çocuk bulunabilir. Böyle bir çocugun herhangi ufak bir gayretinden dolayi aferin diyerek veya oksayarak takdir ediniz. Isinde ufakta olsa bazi Halka basarilar elde ettikten sonra isbirligi yapmak ona daha kolay gelir. Seklinde çalisma esnasinda çekingen çocuk için ne yapilabilir?

Halka seklinde çalismaya katilmasi için çocuga baski yapmak iyi degildir. Bu çocuklara karsi yavas ve onlardan az is isteme seklindeki bir yaklasim genellikle daha çok etkilidir. Çocuga yapilanlari seyretmesi konusulanlari dinlemesi için izin verilmelidir. Çocugun ilk iletisim tesebbüsüne dikkat edilmelidir. Çocugun istegine veya sorusuna hemen cevap verilmeli ama bu onu susturacak sekilde bir cevap olmamalidir. Çocugun kendine karsi güveni arttikça grup çalismasina daha Ögretim esnasinda çekingen çocuk için ne yapilabilir? istekli olacaktir. Bireysel dikkat gösterilir ve bireysel talimat verilirse çekingen çocuk verilen isi en iyi sekilde yapabilir. Bununla beraber çekingen çocuk baskalarinin kendisine yaklasmaktan huzursuzluk duydugu için ona yaklasmak zor olabilir. Bunu için siz çocugun isine karismayan onu sakinlestiren biri olarak görülmelisiniz. Çocugun dili gelismemis olabileceginden, yavas ve açik konusmaya, istenilen sekilde hareket etmeye çalismalisiniz. Çocuk sizinle göz göze gelmekten çekinebilir ve sorulariniza cevap vermeyi reddedebilir. Eger çocuk sorulariniza cevap vermeyi reddetmeye devam ederse çocugun sevebilecegi baska bir faaliyet bulmaya çalismalisiniz.

Eger çocuga sevebilecegi baska bir faaliyet bulamazsaniz çocugun oturup digerlerini seyretmesine izin verilmeli ya da istedigi zaman oynayabilecekleri oyuncaklari ve kullanabilecegi malzemeleri yanina koymalisiniz. Devamli ilgi veya kontrol çocugu daha çok çekingen yapabilir. Disarida oyun esnasinda çekingen çocuk için ne yapilabilir? Disarida oynanan oyunlar çocuklarin: Sosyal becerilerinin, akranlari arasinda etkilesimin, anlama becerilerinin gelismesine yardimci olur. Çekingen çocuk oyun yerinde özel bir dikkati gerektirir. Bu durumda çocugu birkaç basit faaliyet içine sokmayi denemelisiniz. Bu çabaniz uzunca bir süre alabilir. Çocukta birkaç beceri elde ettikten sonra faaliyetleri diger becerileri de içine alarak genislete bilirsiniz.

En iyi tutum isbirligi yapmasi için çocuga baski yapmamaktir. Sadece faaliyeti seyretmesi ve anlamasi için zaman ayirmalidir. Çocuk konuya karsi ilgi göstermeye basladigi zaman bireysel talimat verilerek çocukla ilgilenmeye baslanmalidir. Bu ilgilenme yerini yavas yavas çocugun diger çocuklarla yapacagi etkilesime birakilmalidir. Çekingen çocugun diger çocuklarla yapacagi etkilesimin sözle olacagi beklenmemelidir. Ancak siz ona talimat vermeli, düzenli konusmalar yapilmalisiniz.

(Rolünü begendin mi, tekrar oynamak Serbest oyun esnasinda çekingen çocuk için ne yapilabilir: ister misin? ) Serbest oyun çocuklarin; sosyal becerilerinin, bagimsiz çalisma faaliyetlerinin, hayal kurma becerilerinin, kas becerilerinin gelismesine yardimci olur. Serbest oyun faaliyetleri: Su, kum masasi, bloklar ve resimli kartlarla yapilabilir. Serbest oyun çekingen çocuk için çok degerli bir faaliyettir. Bu faaliyette çocugun diger çocuklarin oyunlarini seyretmesi onlarla etkilesimde bulunmasi serbesttir.

Çocugu gözlemek çocugun ilgilerini ögrenmeye yardim eder. Ögrenince çocuga zevk alabilecegini düsündügünüz birkaç oyun ögretebilirsiniz. Akranlari ile acele iliski kurmasi için çocuk sikistirilmalidir. Çocuk arkadaslarinin yaninda onlarla açikça görülen bir iliski kurmadan benzer faaliyetlerde bulunursa, çocugun onlarla gerçek bir etkilesim için ilk adimi attigini Beslenme esnasinda çekingen çocuk için ne yapilabilir: Yemek bilmelisiniz. çocuklarin, yiyecekler hakkinda genel bilgilerin, konusma ve dil becerilerinin, isbirligi ve paylasma becerilerinin gelismesine yardim eder. Çekingen çocuk bazi hallerde bir grupla yemek yemede rahat olamaya bilir. Yemek yemeyi reddedebilir. Arkadaslarinin yemegi kendilerine uzatmasi isteklerini duymazdan gelebilirler. Böyle çocuga belirli zamanlarda yemek verebilirsiniz ama asla yemek yemesi için Müzik ve resim zorlamamalisiniz. Sessizce seyretmesine izin vermelisiniz. çalismasinda çekingen çocuk için ne yapilabilir: Müzik, çocuklara dinlenme becerileri , ritim duygusunu, talimatlari izleme kabiliyetlerini gelistirme firsati verir. Resim faaliyetleri çocuklara görerek ögrenme, ince kaslarini gelistirme firsatini verir.

Bazi küçük çocuklarin resim ve müzik faaliyetlerine pek yatkinliklari yoktur. Fakat onlari çekici bulurlar. Bu faaliyetleri bir süre izledikten sonra huzursuz bir çocuk kendi istegiyle faaliyete katilabilir. Bu durumda çocugun faaliyete katilmasi için sikilmadan kibarca tesvik Hikaye saatinde çekingen çocuk için ne edebilirsiniz, baskidan sakinilmalidir. yapilabilir: Çekingen bir çocugun dille arasi pek iyi olmadigindan okumanin açik olmasi ve kelimelerin net olarak söylenmesi gerekir. Konu hakkinda sorulacak sorularda bu çocuk en sona birakilmalidir. Ayrica sorular evet veya hayir diyecek sekilde sorulmalidir. Çocuk sorulara cevap verirse hikayeyi dinlerken dikkat etmis oldugu anlasilir. Eger çocugun dilinde bir bozukluk varsa hikayeyi Dinlenme zamaninda çekingen çocuk için ne resimlerle anlatmasi istenmelidir. yapilabilir: Dinlenme zamaninda çocuklar sakinlesir. Dinlenme zamani çocugun en çok sevdigi faaliyettir. Çünkü dinlenme zamani sessiz ve etkilesim olmayan bir zamanindir. Dinlenme zamaninda çekingen çocugun en büyük problemi sürenin bitecegi yeni bir faaliyetin baslayacagi korkusudur. Diger çocuklar uyandirilmadan çekingen çocuk uyandirilmalidir, pasif etkilesimi olmayan islere baslatilmalidir. (Battaniyeleri katlama, resim albümüne bakma vb.) Çocuk, Çekingen Kisi·rahatladikça günün geriye kalan kismi daha çekici gibi görülür. Kendini inkar eder. Duygularina karsi dürüst degildir. Istedigi amaçlara ulasamaz. Baskalarinin kendi adina seçim yapmasina izin verir. Öfke duyar, Güvenden Kisi Duygularini tanir. Dürüstçe duygularini ifade eder. kaygilidir. Saldirgan Istedigi amaca ulasir. Kendi adina seçim yapar. Kendine güvenlidir. Kisi Baskalarini kirarak hiçe sayarak kendini gelistirmeye çalisir. Duygularini tanimaz. Istedigi amaçlara baskalarini kirarak ulasir. Baskalari adina seçim yapar. Kendini hakli ve üstün görür.

ÇEKINGEN ÇOCUGUN GÖSTERDIGI TIPIK

Karalama Becerileri: Çekingen çocuklarin çogu yasi geldiginde gerekli ÖZELLIKLER becerileri kazanirlar ve el mahareti gerektiren isleri yapmayi ögrenirler. Bu çocuklarin çekingenlikleri, bilgi ve becerilerini uygulamaya koymalarini zorlastirmaktadir. Çekingen çocuklarinin çogunun kelimelerle ve yaparak ifade edebildiklerinden daha çogunu bildiklerini ve daha çok sey yapabileceklerini kabul etmek hatali degildir.

Çekingen çocuklarin çogu, birinci derecede baskalarinin çalismalarini güvenli bir mesafeden seyrederek ögrenirler. Onlar genellikle grup faaliyetlerine katilmazlar. Yeni faaliyetlere geçmeleri ve malzeme kullanmalari sinirlidir. Malzeme kullanmadaki çekingenlikleri kabiliyetsizliklerinden ziyade, korkudan ve kendilerine güvensizliklerinden ileri gelmektedir. Mesela, okul öncesi çekingen çocuklarin çogu, bir tek pastel kalem alsalar ve onunla kagidin kösesini zoraki görülür. Bir isaret yapsalar bile degisik renkleri tanirlar, bilirler. Çogu kez onlar normal el becerilerine sahiptirler. Ancak, ögretmen ipin sonuna bir dügüm atarak dizdiginiz boncuklar çikmasin deyince kadar ayni boncugu tekrar tekrar ipe geçirirler ve boncukta düser. Bu çocuklar sevgiyle desteklenirse, kendilerine güven gelip yeni islerde ustalasabilirler. Her hangi bir isi yapmayi inatla reddettiklerinde, sizden bu durumu iyilikle karsilamanizi umarlar. Ve bu onlari sevindirir.

Böyle karsilandiklari takdirde Sizin vereceginiz destekle bir çok faaliyetleri tekrara yapmayi denerler. Mesela, diger çocuklarin yaninda onlarin ise tesvik etmeniz, cesaretlendirmeniz diger çocuklarla beraber çivileri tahtadaki deliklere takma faaliyetine katilmalarini saglayabilir. Ama bu çocuklar, parmaklari ile resim boyayan diger çocuklari günlerce seyretmis olmalarina ragmen parmaklari ile resim yapmayi reddederler.

Gruba katilmalari istenince baslarini saklayabilirler veya hiç bir sey söylemeden geri dönüverirler. Eger böyle bir çocuga boyama masasina otur derseniz, itiraz etmeden oturabilir. Ancak ellerini sikica masanin altina sokar ve çikarmaz. Böyle bir çocuk belki yapilanlari sessizce seyrederek Hareket Becerileri: Testlerin, çekingen çocuklarin kaba ve ögrenebilirler. Ince hareket gelisimlerinin yaslarina göre uygun oldugunu göstermesine ragmen bu çocuklarin çogu mümkün oldugunca az ve yavas hareket ederler. Bir kisim çekingen çocuklar ise uzun bir süre hareketsiz otururlar. Veya vücutlarinin bazi kisimlarini hareket ettirirken kalan kisimlarini hareketsiz,kimildatmadan tutarlar. Örnegin, oyuncaklarla oynamak için ellerini kullanabilir ama ayni yerde kimildamadan otururlar.

Vücutlarini kullandiklari zaman, hareketleri yalpalama seklinde,zayif ve oldukça sinirlidir. Koordinasyonlari zayif gibi görünür. Bir çok çekingen çocuk bükülüp bir sandalyeye veya yere kalçasi üstüne, sanki kemikleri lastikmis gibi yigili verir. Bu çocuklar ayni zaman da kendilerini rahatlatmak için vücutlarini kullanirlar. Parmak emme, saçlarini kivirma ve sallama gibi davranislar sergilerler. Bu çocuklara kendi kendilerine güven duygusu kazandirdikça, çekingenliklerinin üstesinden gelmelerine yardim Konusma Ve dil edilmis olur ve vücut hareketleri de bir hayli normallesir. Becerileri Bir çok çekingen çocuk dili anlar ve oldukça da iyi konusur. Ancak bu çocuklar okul öncesinde hiç konusmaz veya çok seyrek konusurlar. Onlar hazlarini yüzlerinde ufak bir gülümseme ile, üzüntülerini de hiçkirarak veya hafif sesle aglayarak belli ederler. Konusmalari isitilmesi zor fisiltilar gibi bir sesle olur. Sinifta isteklerini çok yavas bir sesle ifade ettiklerinden onlarin bu iletisim girisimleri kaybolur gider. Isteklerine herhangi bir cevap alamadiklari zaman isi tamamen birakiverirler. Konusma ve konusturulma çekingen çocuklari çok rahatsiz eder görünmektedir. Bir istege karsi çogu kez yüzünü baska yöne çevirerek veya taslasmis bir yüzle, yerinde sessizce oturarak reaksiyonda bulunurlar. Diger çocuklar sizin çekingen çocukla konuya girisiminizi veya gayretinizi görürlerse bu çocukla iletisim kurma girisimlerini devam ettirirler. Aksi takdirde onlarda konusmayi keserler. Bu çocuklar sinirli ve çekingen davranislariyla, yalnizlik, korku izole edilme duygularini anlatirlar. Ama onlarin digerlerini dikkatle gözlemeleri ve çekinerek taklit etmeleri diger çocuklar gibi olma, onlara benzeme his ve arzularinin kuvvetli bir isaretidir. Bazen onlar yalvaran bakislari ile veya size sarilarak, gruba katilma ve Benlik Kavrami Ve

Sosyal Beceriler: Güvenceye olan ihtiyaçlarini bildirirler. Çekingen çocuklarin çogu kendileri hakkinda olumsuz düsünceye sahiptirler ve onlarin kabiliyetleri bir çok isi basariya ulastiracak güçte degildir. Mesela, Anita boncuklari ipe düzerek pek çok taki yapmis olmasina ragmen daima “ben çok aptalim. Bu boncuklarin hepsini ipe düzebilecegimi zannetmiyorum.”diyerek ise baslar. Çekingen çocuklar kendileri hakkinda olumsuz duygular içinde olduklarindan, gruptan uzaklasip kendi kisisel kabuklarina çekilmekten baska bir sey yapamamaktadirlar. Onlar yanlis bir is, hareket yapmaktansa hiç bir sey yapmamayi tercih etmekte veya hiçbir iddia ve kesinlik tanimayan faaliyetlerde bulunmaktadirlar. Onlar herhangi iyi bir sey yapmada, kendi kendilerine güvenmediklerinden, bir faaliyette bulunmaktan ya çekinirler ya da digerlerini büyük bir dikkatle taklit ederler. Onlarin rahatsizliklari çevrelerindeki diger çocuklardan gelmektedir. Çevredeki çocuklara tepkide bulunmalari, onlarla iliski kurmamalari bu durumun açik bir delilidir. Mesela, diger çocuklar onlara oyun oynamayi teklif ettikleri de kaçabilirler,sorulari cevaplamayi reddedebilirler veya etraflarinda olup bitenleri görmezlikten gelirler. Ama onlari tesvike, övgüye büyük ihtiyaçlari vardir. Tesvik onlarin çalisma azmini kuvvetlendirir, tesebbüslerini devam ettirir veya en azindan isi yapar gibi görünmelerini saglar. Problemle ilgilenmede ve ugrasmada oldukça beceriksiz olduklarindan problemli islerden çekinirler. Onlar oyuncaklarla bir çabaya girmeden onlari hareketsiz taslasmis heykel gibi sessizce seyrederler.

Çekingen çocuklar digerlerinin varligindan kolay kolay huzur duymazlar. Onlar ancak birbirlerini sallayarak, birbirleriyle alay ederek, sürtünerek rahatlarlar. Bu çocuklarin bazilari baskalarina karsi gösteremedikleri kizginliklarini kendilerine, kendi esyalarina çevirirler. Bu duygularini da kendilerini yerlere atarak, kagit ve defterlerini yirtarak,oyuncaklarini parçalayarak veya kendilerini bazi seylerden mahrum ederek ifade ederler. Istenilen bir isi dogru zamanda ve dogru bir sekilde yapamadiklari duygusu içinde olan çekingen çocuklar, diger çocuklarla iliski kurmaz ve oyun oynamazlar. Bu duygu içinde olan çocuk, kendi etrafinda kendini koruyan pasiviteye dayanan bir kabuk olusturur. Bununla beraber ürkek ve duygulu olan çekingen çocuklar etraflarinda olup bitenden haberdardirlar. Çekingen çocuklarin çogu, diger çocuklarin ve yetiskinlerin çok dikkatli izleyicisidirler. Onlar göz ucuyla olup bitenleri gözlerler. Ama kendilerine bakildigini anlar anlamaz çabucak gözlerini çevirirler. Oyunlarinda, diger çocuklarda gördükleri hareketleri taklit ederek kullanirlar. Bazen sert kuvvetli hareketlerle itiraz ederek, bagirma çagirma hariç, tüm faaliyetleri taklit ederler. Çekingen çocuklar çogu kez ,diger çocuklarla iyi iliskiler kurmak, iyi geçinmek için hiçbir çaba sarf etmezler. Bazen digerleri tarafindan oyuna çagrildiklarinda, onlara karsi arkalarini dönerler. Bazen de diger çocuklarin varligini oldukça farkinda gibi görünürler ve oyuna alinmak istedikleri zaman onlari rahatsiz ederler. Bazen de onlara fisiltiyla kötü sözler söyleyip kosup uzaklasirlar. Bu davranislar içinde olan çocuklarin diger çocuklarla arkadaslik kurmasi ve gelistirmesi çok zordur. Çekingen çocuklarin çogu, izole edildiklerini ve grup disi birakildiklarini sezerler ve bundan çok korkarlar. Bu çocuklar ayni zamanda önemli kisilerden ayri tutulmalarindan dehset duyarlar. Bu durum özellikle anaokuluna giden çocuklar için çok geçerlidir. Bu durumda olan bir çocuk, ana-babasina sarilip ayrilmaya bilir, oturup hiçkirarak aglayabilir. Böyle bir çocugun anaokuluna intikabi uzun zaman alabilir. Böyle çocuklarin size ve diger çocuklara açilip yaklasmalari için onlara ara sira gülümseyerek, faaliyetlerine ilgi göstermek veya isinde zorluk çektigini görünce “sana yardim edeyim” diyerek ilgilenmek gibi alacaginiz küçük tedbirlerle normallesmeleri haftalar, hatta aylar alabilir.

sukruakkaya@rehberlikci.com <mailto:sukruakkaya@rehberlikci.com>

iiÖÖçsDAVRANIS BOZUKLUKLARI

Davranis bozukluklari çocugun çesitli ruhsal ve bedensel nedenlere bagli, iç çatismalarini davranislarina aktarmasi sonucu ortaya çikar. Hirçinlik, sinirlilik, saldirganlik, inatçilik, yalan, çalma, küfür gibi davranislar davranis bozukluklarina girer.

Bir çocugun davranisinin bozukluk sayilabilmesi için bazi ölçütler gerekir. Bu ölçütler:

1-yasa uygunluk: Her gelisim döneminin kendine özgü davranislari vardir. Bu nedenle çocugun içinde bulundugu gelisim döneminin özelliklerini iyi bilmek gerekir. Ör; 2 yas çocugu negativist,hareketlidir ve istenilen Seyi yapmaz. Freud’un anal, Erikson’un özerklige karsi kusku ve utanç dönemine rastlayan bu yaslarda çocuk, özerk bir birey oldugunu ögrenir.Kendisi istemeyince altinin degistirilmesini istemez, öpülmeyi reddeder.

3-5 yas çocugu dikkat çekmek ister.Hayal dünyasi çok genis oldugu için inanilmaz öyküler anlatabilir.Henüz yalanla yalan olmayani ayirt edemezler. Bu nedenle bu yaslardaki çocuklarin anlattiklari yalan olarak kabul edilmezken, 11-14 yaslarindaki çocuklarda görülen yalan normalden sapan bir davranis olarak kabul edilir.

2-Yogunluk:Bir davranisin bozukluk olarak kabul edilmesindeki 2. Ölçüt yogunluktur.Ör; 5 yas çocugunda öfke ve huysuzluk dogalken, bu davranis baskasina fiziki zarar verme Sekline dönüsürse, davranis bozuklugu kategorisine girer.

3-Süreklilik:Çocugun belirli bir davranis türünü iisrarli bir biçimde ve uzun zaman devam ettirmesidir.

4-Cinsel rol beklentileri: Erkeklerde kizlara oranla daha saldirgan olmalari beklenirken, davranislari ile erkeklere benzer saldirgan davranan kizlarin davranislari normalden sapan davranis kategorisine girer.

GENEL OLARAK DAVRANIS BOZUKLUKLARININ NEDENLERI

-Dikkat çekmek:Çocuga gerekli sevgi ve ilgi gösterilmediginde yada yeterli zaman ayrilmadiginda dikkat çekmek için davranis bozukluklarina yönelir.

-Ebeveynlere karsi güç kazanma istegi:

-Intikam alma istegi: Özellikle dayak yiyen,sevgi verilmeyen çocuk ana-babasindan intikam almak ister.asiri otoriter ve baskici tutum, kati disiplin ana-babaya karsi öfke ve nefret duygularinin gelismesine ve buna parelel olarak baskaldirici bir bireyin olusmasina neden olur.

-Yetersizlik:Çocugun kendine güvensiz olmasi davranis bozukluklarina neden olur. Anne-babanin asiri koruyucu, hosgörülü tutumu, gerektiginden fazla özen gösterilmesi fazla kontrol anlamina gelir. Sonuçta çocuk diger kimselere asiri bagimli, kendine güveni olmayan, duygusal olarak çabuk kirilan bir kisi olur.Bu durum çocugun kendi kendisine yetmesine olanak vermez ve davranis bozukluklarina neden olur.

DAVRANIS BOZUKLUGU OLAN ÇOCUKLARLA OLUMLU ILISKI NASIL KURULUR?

1-karsilikli saygi:Azarlamak, bagirmak, vurmak, susturmak,tutarsiz davranmak çocuga saygisizligin göstergesidir. Her ana-baba çocuklarina saygi göstermeyi ögrenmelidir. Her çocuk ayri bir birey olarak ele alnip, fikirleri sorulmali ve fikirlerine saygi gösterilmelidir.

2-Çocuga zaman ayirmak: Çocukla ilgilenmek, zaman ayirmak gerekir. Birlikte geçirilecek zaman nicelik degil, nitelik olarak önemlidir. Birlikte çocugun hoslanacagi faaliyetler yapilabilir.

3-Cesaretlendirme:Çocugun kendine güvenmesini istiyorsa önce anne-baba çocuga güvenmelidir. Çocugun çabasini övmeli ve yüreklendirmelidir. Cesaretlendirme çocugun kendini degerli algilayabilmesi için çok önemlidir.cesaretlendirme çocugu oldugu gibi kabul edip, kendi oldugu için deger vermedir.

4-Sevgiyi anlatmak:Çocugun kendini güvenli hissedebilmesi için, en azindansevildigini bilmesi ve sevmesi gerekir.

sukruakkaya@rehberlikci.com <mailto:sukruakkaya@rehberlikci.com>

iiÖÖçsHIPERAKTIF ÇOCUK Hiperaktif terimi yerinde duramayan veya enerjisi fazla gelen her çocuga yakistirilan bir durum haline geldi. Hiperaktif çocuk kimdir, probleminin özelligi nedir, anne baba ve ögretmene düsen sorumluluklar nelerdir? Bu sorularin yanitlarini bu brosürde kisaca toparlamaya ve kafalarindaki belirsizlikleri dagitmaya çalisacagiz. Hiperaktivite olarak da bilinen Dikkat Eksikligi Asiri Hareketlilik Bozuklugu olan çocuklar davranislarini kontrol etmekte zorlanirlar. Bu kontrol zorlugu arkadas ve alile iliskilerinde sorunlara, okulda basarisizliga sebep olabilir.

Hipraktivite Nedir?

Hiperaktivite bir ögrenme bozuklugu degil, bir davranis sorunudur. Bir baska deyisle, hiperaktivite davranis sorunlarina sebep olabilen bir kisilik özelligidir. Hiperaktif çocuklar gereginden fazla hareketlidirler, düsünmeden davranir ve dikkatlerini (ilgilerini çekmeyen konularda) birkaç dakikadan fazla yogunlastiramazlar. Hiperaktivite okul çagindaki çocuklarin %3-5’inde bulunan ve erkek çocuklarda daha fazla rastlanan bir problemdir. Hiperaktivite aile için oldugu kadar çocugun kendisi için de büyük bir stres kaynagidir. Hiperaktif çocuklar genellikle davranislarinin dikkat dagitici ve rahatsiz edici oldugunu bilirler, fakat bu konuda ellerinden bir sey gelmez. Anne-babalarin bunu anlamalari ve çocuklarina sevgi ve destek vermeleri gerekir. Anne-babalar hiperaktivitenin getirdigi zorluklari asabilmek için çocuklarinin doktoru, ögretmenleri ve danismanlariyla isbirligi yapmalidirlar.

Hiperaktivitenin Bulgulari:

Hiperaktivite baska pek çok sorunla ortak belirtilere sahip oldugu için kesin tani koymak çok zor olabilir. Tani konmadan önce ayni belirtilerle kendini gösterebilecek olan diger tibbi ve duygusal sorunlarin saf disi edilmesi gerekir. Bu problemin belirtilerine, pek çok çocukta stres anlarinda kisa sürelerle rastlanabilir. Dolayisiyla her belirti gösteren çocuk otomatik olarak hiperaktif sayilmamali, problemin geçmisi ve ayrintilari anlasilmalidir. Hiperaktivitenin belirtileri genellikle çocuk yedi yasina basmadan ortaya çikar. Hiperaktif çocuklar dikkatlerini toplamakta zorlanirlar, davranislarini düsünmeden gerçeklestirirler ve genellikle fazla hareketlidirler. Bazilarinda ise, dikkat eksikligi ve düsüncesiz davranislar olmakla birlikte asiri hareketlilik yoktur. Aslinda her çocuk zaman zaman bu sekilde davranabilir, fakat hiperaktif çocuklar hemen her zaman böyle hareket ederler. Diger yandan hiperaktif çocugun kisa süreli islerde ya da TV, bilgisayar oyunu gibi eglenceli isler sirasinda çok dikkatli oldugunu gözleyebilirsiniz. Bu sizi sasirtmasin. Asagidaki liste çocugunuzda hiperaktivite belirtilerinin bulunup bulunmadigini anlamanizda size yardimci olacaktir. Eger çocugunuzda bu belirtileri kayda deger bir kismina rastladiysaniz ve bu belirtiler 6 ay ve daha fazla sürdüyse gözlemlerinizi doktorunuzla konusun.

Çocuklarda Dikkat Eksikligi Asiri Hareketlilik bozuklugunun belirtileri:

Hiperaktivite ön plandaysa,

* Yerinde duramaz,

* Oturmasi gerektigi halde oturamaz,

* Yerli yersiz kosup tirmanir,

* Asiri konusur,

* Sessiz sakin oyun oynamakta güçlük çeker,

* Her zaman bir seylerle ugrasir,

* Cevaplari agzindan kaçirir,

* Sirasini beklemekte zorlanir,

* Olaylara veya konusmalara müdahale yarida keser.

Dikkat Eksikligi ön plandaysa,

* Yönergeleri basindan sonuna kadar takip edemez,

* Dikkatini yaptigi ise veya oyununa vermekte zorlanir,

* Evde veya okulda yapacagi isler ve aktiviteler için gerekli malzemeleri kaybeder,

* Dinlemez,

* Detaylari gözden kaçirir,

* Düzensiz görünür,

* Uzun süre zihinsel çaba gerektiren isleri yapmakta zorlanir,

* Unutkandir,

* Ilgisi kolayca baska yönlere kayar.

Hiperaktiviteye Neler Sebep Olur?

Hiperaktivitenin sebepleri tam olarak anlasilmamistir. Bazi arastirmalar asagidaki sebepler üzerinde durmaktadir:

– Hiperaktif çocuklarin beyinlerinde mesaj alis verisini gerçeklestiren kimyasal maddelerde bir sorun vardir.

– Anne – babadan birinde veya her ikisinde de hiperaktivite varsa, bunlarin çocuklarinda da hiperaktivite belirtilerine rastlanabilir.

– Hiperaktivite çocukluk çagi hastaliklarindan sonra görülebilir.

– Gelisimsel sorunlar hiperaktivite ile baglantili olabilir.

– Beyin dokusundaki dogumsal ya da sonradan olma zedelenmeler hiperaktiviteye sebep olabilir.

Hiperaktivitenin Tanisi:

Bir çok çocuk zaman zaman, “hiperaktif” tanimina uygun davranislar sergileyebilir; fakat “hakiki” hiperaktiflik 12 yasin altindaki 20 çocuktan yaklasik 1 tanesinde görülür. Yine de çocugunuzun hiperaktif oldugunu düsünüyorsaniz bunu düsünmenize yol açan sebepleri doktorunuzla konusun. Hiperaktivitenin ilk isaretlerine çok erken yaslarda rastlanabilirse de tani genelde çocuk okula basladiktan sonra konur. Bunun sebebi okul ortaminin hiperaktif çocuklar için gerçek bir rahatsizlik kaynagi olmasi ve bu sorunun belirtilerinin sinif ortaminda daha fazla göze batmasidir.

Hiperaktivite tanisi için özel bir test yoktur. Taniya yönelik degerlendirmeler doktorun bir fiziksel problemleri ayirt etmek için ayrintili bir saglik öyküsü almasiyla baslar. Doktorunuz size ayrica ev ve okuldaki davranislariyla ilgili sorular soracak, çocugunuzun okuldaki davranislariyla ilgili ögretmeninden yazili formlarla bilgi isteyecektir. Doktorunuz ayrica benzer belirtilere yol açabilecek baska sorunlarin olup olmadigini anlamak izin çocugunuzu muayene edebilir. Örnegin, bazi çocuklarda hiperaktivite ile beraber ögrenme güçlügü veya davranis bozuklugu gibi baska bir sorun da bulunabilir. Bu gibi durumlarda doktorunuz her iki rahatsizligin da tedavisini amaçlayacak ve buna göre tavsiyelerde bulunacaktir.

Hiperaktivite tanisini koymak zordur ve zaman alabilir. Sorunlarin kaynagi bulununcaya dek sabirli olun ve çocugunuza duygusal açidan destek olun.

Hiperaktif Çocuga Evde Yaklasim:

Çogu anne-baba çocuklarina hiperaktivite tanisi kondugunda hayrete düser, çünkü bu çocuklarin evde aileleri tarafindan gözlemlenen herhangi bir problemleri yoktur. Gerçekten de bu çocuklar evde hiçbir dikkat bozuklugu bulgusu göstermeden saatlerce televizyon seyredebilir veya video oyunlari oynayabilirler. O halde böyle bir çocukta nasil hiperaktivite olabilir? Cevap basittir. Video oyunlari ve televizyon çocuklarin dikkatlerini odaklamalarina yardim edecek sekilde uyari gönderir, yani bu çocuklar televizyon seyrederken veya video oyunu oynarken pasif konumdadirlar ve dikkatlerini disaridan gelen uyarilar sayesinde toplayabilirler. Baska bir deyisle bu tür isler sirasindaki dikkat süresi hiperaktivite tanisi koymada önemli bir ölçüt degildir. Hiperaktif bir çocuk hem anne-baba, hem de ailenin diger bireyleri için büyük bir sikinti kaynagi olabilir. Tedavi edilmeyen hiperaktif bir çocuk aile için rahatsizlik kaynagi olmaya devam edecektir. Burada çocugunuza davranislarini kontrol etmesinde yardimci olabilmeniz için yapabileceklerinizden kisaca söz edecegiz.

* Çocugunuz için günlük bir program yapin. Çocugunuzun uyandigi, yemek yedigi, yikandigi, okula gitmek için evden çiktigi saatlerin her gün belirli ve ayni olmasini saglayin. Çocugunuzu kalabalik alisveris merkezleri gibi çok fazla uyaranin bulundugu ortamlardan mümkün oldugunca uzak tutmaya çalisin.

Hiperaktif çocuklar büyüklerinin dikkatini genellikle ancak yanlis bir sey yaptiklarinda çekerler. Çocugunuzu güzel sözlerle, kucaklayarak ödüllendirmeniz, olumlu davranislari için küçük armaganlar vermeniz çok önemlidir. Anne-baba, aile bireyleri ve arkadaslardan gelen bu tür olumlu destek ve sevgi çocugunuzun kendini iyi hissetmesini saglayacaktir.

Büyükler hiperaktif çocuklarinin davranislarina çok zaman sinirlenir ve fiziksel cezalara dahi basvurabilirler. Dayaktan kaçinilmalidir. Bunlarin yerine daha etkili disiplin teknikleri uygulayabilirsiniz. Örnegin çocugunuzun hiperaktif davranislari sizi fazlaca rahatsiz ederse, ona o an için sirtinizi dönerek davranisina karsi kayitsiz kalin. Çocugunuzun çok fazla heyecanli veya hareketli oldugu anlarda baska bir aktiviteyle dikkatini dagitmaya çalisin. Çocugunuzun çevresine yönelik tekmeleme, isirma vs. Gibi davranislarina müdahale ederek engel olmaniz gerekebilir. Onu sakinlesene kadar bir süre yalniz basina birakmaniz fiziki cezalandirmadan çok daha iyi etkili bir yöntemdir. Davranislarini çocugunuzla sakin oldugu anlarda tartisin ve onun bu davranislarinin sonuçlarini anlamasini saglayin.

Hiperaktif Çocuk ve Okul:

Sinif yapisi ve kurallari hiperaktif bir çocuk için oldukça zorlayici olabilir. Çocugunuzun ögretmeniyle isbirligi yapin. Ögretmen çocugunuzun içinde bulundugu zor durumu anladiginda çocugunuzun basarili olmasi için daha fazla yardimci olacaktir.

Hiperaktif çocuklarla yeterince ilgilenebilmesi için küçük gruplar içinde dikkatlerini toplamalari oldukça zordur ve böyle gruplarda ilgileri kolayca dagilmaktadir. Bu çocuklarin bir diger özelligi de çabucak sikilmalari ve verilen ödevleri tamamlamak için sürekli motivasyona ihtiyaç duymalaridir. Bu nedenle özel ögretmenler her zaman daha iyi sonuç verir. Hiperaktif çocuklarin pek çoguna özel bir hocayla yarim veya bir saatte okulda bütün bir gün içinde verilebilecek olandan daha fazlasi verilebilmektedir.

Hiperaktif çocuklar da okulda en az diger arkadaslari kadar basarili olabilirler. Bir çocugun hiperaktif olmasi asla onun yeterince akilli olmadigi anlamina gelmez. Bu çocuklar düzensiz ve dikkatsiz olabilirler, fakat bu onlarin ögrenme yeteneklerinin olmayisindan degil, hiperaktiviteden kaynaklanmaktadir. Göz önünde tutulmasi gereken bir nokta, hiperaktif çocuklarin önemli bir bölümünün ögrenme güçlükleri (okuma, aritmetik gibi) çektikleridir. Ögrenme güçlügüne yönelik degerlendirme ve tedavilerin ayrica planlanmasi ve bu konuda uzmanlasmis egitim uzmanlariyla isbirligi yapilmasi gerekli olacaktir.

Sinifta Dikkat Sorunlari Olan Çocuklarla Çalismanin Yollari

* Çocugun o gün neler yapilacagini önceden bilmesi saglayacak ve hep uyulan bir sinif düzeni gelistirin.

* Çocugun ögretmenin gözü önünde, pencereden uzak ve tahtaya yakin bir yerde oturmasini saglayin.

* Kendi basina yapilabilecek ödevleri, diger çocuklardan ayri bir kösede dikkati dagilmadan yapmasina izin verin.

* Çocugun ödevlerini yaparken gerektiginde ara vermesine olanak taniyin. Bu aralara diger çocuklardan daha sik ihtiyaç duyacaktir.

* Oyun saatlerini azaltma ve teneffüs iptalinden kaçinin. Oyun saatleri çocugun fazla enerjisinden kurtulmasi için iyi bir firsattir.

* Farkli aktivite düzeyleri gerektiren dersleri gün içine dagitin. Müzik, beden egitimi, resim gibi yardimci dersleri daha çok dikkat gerektiren Türkçe, matematik gibi derslerin arasina koyun.

* Dikkat sorunlari olan yasça daha büyük ögrencilerin, verimli çalisma ve dinleme aliskanliklari kazanabilmeleri için çalisma yöntemleri ile ilgili ek özel dersler almalari yararlidir.

* Ders çalisirken belli aliskanliklar edinmelerini saglayacak ve istenmeyen davranislarini kontrol edecek etkin bir sistem gelistirin. Ödül puanlari, çocugun basarisini grafikler ile göstermek, çocugu çikartmalar veya yildizlar ile ödüllendirmek, çocugu istenilen davranislari göstermesi için heveslendirecektir.

* Yeni seyler ögretip, yanitlar istemeden önce çocuga sözel ya da görsel bazi ipuçlari verin. Örnegin çocuga yalnizca onun anlayacagi bir isaret vermek onu utandirmadan dikkatini anlatilana vermesini saglar.

* Uzun sürebilecek ödevleri küçük parçalara bölün. Böylece çocuga bir isi tamamlamis olma duygusunu tattirmis olursunuz.

* Çocugun her zaman ayni performansi göstermesini beklemeyin. Çocugun çabalari sonuç mükemmel olmasa bile destekleyin.

* Mümkünse derste islediklerinizi ve ödevleri yazili hale getirin.

Hiperaktif Çocuklar Büyüdüklerinde Ne Olur?

“Çocuk büyüdügünde hiperaktiflik geçer” diye söylendigini duymus olabilirsiniz; bu dogru degildir. Ama asagidaki nedenlerden dolayi çocuk olgunlastikça bazi iyilesmeler olacaktir.

* Çocuklar saldirgan davranislarini birakmayi veya azaltmayi genellikle arkadas baskisi nedeniyle ögrenirler.

* Yas büyüdükçe bazi problemlerin üstesinden daha kolay gelmeyi ögrenir (örnegin ilgilerini çeken bir sey üzerinde yogunlasarak ve ilgilerini çekmeyenlere önem vermeyerek).

* Bazi çocuklar problemlerinin üstesinden gelmeyi ögrenirken, bazilari da özellikle daha küçük yaslardan itibaren siddeti hiperaktif olanlar ergenlik çaginda ciddi davranis bozukluklari gelistirebilirler.

* Hiperaktif çocuklarin çogunlugu büyüdüklerinde iyi olacak, veya en azindan idare edebilecek düzeye geleceklerdir.

* Bazen, özellikle 6 yasin altinda, kisa dikkat süresi genel bir gelisim geriliginin bir bölümüdür. Böyle durumlarda çocuk büyüdügünde bundan kurtulacaktir. Çocuk genel gelisim düzeyini yakaladiginda dikkat edebilme yetisini de kazanacaktir.

Tedavi:

Hiperaktiviteyi ortadan kaldirici bir kesin tedavi yoktur, fakat hiperaktiflere yardimci olabilecegimiz pek çok yol vardir. Doktoru, ögretmeni, danismani ve aile bireylerinin karsilikli fikir alisverisi ve isbirligiyle çocugunuz bu rahatsizliga ragmen normal bir yasam sürebilir.

Ilaç Tedavileri: Hiperaktivitenin tedavisinde uyarici ilaçlar oldukça ise yararlar. Hiperaktivite ve dikkat eksikligi ilk basta garip gelebilir. Bu ilaçlar çocugu daha hareketli kilmak yerine, sasirtici olarak hiperaktiviteyi azaltip dikkat süresini uzatmaktadir. Hiperaktif bir çocuga davranislarini kontrol etmesinde yardimci olan bu ilaçlari kullanan bir çocuk ilaci kullandigi süreler içerisinde daha sakin ve dikkatli olmaktadir.

Okul çagindaki hiperaktif çocuklar için en çok kullanilan ilaç Ritalin (Metilfenidat)’dir.

Bunun disinda Pemolin (Tradon), Tofranil (Imipramin) ve Catapresan (Klonidin) gibi baska bazi ilaçlar da yardimci olabilmektedir. Ilaç tedavisi gerekli oldugunda doktorunuz çocugunuz için en etkili ilaci bulmanizda size yardimci olacaktir.

Kullanilan bu ilaçlar bagimlilik yapmaz, fakat bir takim yan etkilere yol açabilirler (bas agrisi, uykusuzluk, istah kaybi ve depresyon gibi). Çocugunuzun doktoru tarafindan düzenli olarak görülmesini saglayin. Bu sekilde çocugunuzun genel sagligini gözetim altinda tutacaktir.

Psikolojik ve pedagojik tedaviler: Ilaçlar hiperaktif çocuklar için asla tek tedavi yöntemi olarak kullanilmamalidir. Çocugun davranislarini kontrol etmesine yardimci olurken ögretmenler, danismanlar ve ailenin diger bireyleriyle yapilacak isbirligi içerisinde uygulanacak tedaviler çok önemlidir.

Anne-babanin çocuga yaklasim konusunda egitimi, ögretmen ve okul danisman psikologunun bilgili yaklasimi ve çocugun kendisini kontrol etme ve duygularini ifade etme becerilerini kazandigi psikoterapi ve pedagojik terapilerin birlikte uygulanmasi, ilacin sagladigi kazanimlarin uzun vadeli olabilmesi için sarttir. Bu tedaviler hakkinda ayrintili bilgileri diger brosürlerimizde bulabilirsiniz.

Son Birkaç Söz

Erken tedaviyle hiperaktif çocugun gelecegi için cesaret verici sonuçlara ulasilmaktadir. Hiperaktivite etkilerinden tam anlamiyla “kurtulamayacak” olsalar bile bugün sorun yaratan davranislari gelecekte onlara yardimci olabilir. Sinif ortamindan kurtulduktan sonra hayatta basariya ulasmak hiperaktif çocuklar için diger çocuklar için oldugundan daha kolaydir. Bu çocuklardan pek çogu eriskin yasa geldiklerinde is adamligi gibi kendi davranis tarzlarina uygun meslekler seçmekte, veya sanat ve eglence dünyasinda basarili olmaktadirlar. Hiperaktif bir çocugun anne-babasindan, ögretmenlerinden ve danismanlarindan bugün görecegi yardim ve destek, onun basarili ve mutlu bir eriskin olmasina yardim edecektir.

sukruakkaya@rehberlikci.com <mailto:sukruakkaya@rehberlikci.com>

Sitemizdeki Benzer İçerikler

Yorumlar

İlgili Terimler :