- Hoşgeldiniz

KAYITLI ÜYE GİRİŞİ

YENİ ÜYELİK

ÖNE ÇIKAN HABERLER

Alış Yoluyla Öğrenme / Sunuş Yoluyla Öğrenme

Alış Yoluyla Öğrenme / Sunuş Yoluyla Öğrenme sitemize 11 Nisan 2021 tarihinde eklenmiş ve 0 kişi tarafından ziyaret edilmiş.

ALIŞ YOLUYLA ÖĞRENME / SUNUŞ YOLUYLA ÖĞRETME

Alış yoluyla öğrenme ya da “sunuş yoluyla öğretim”modelinde öğretmenin görevi öğrencilerin öğrenebilmesi için,konuyu en uygun bir şekilde organize ederek yapılandırma;uygun metaryelleri seçme;daha sonra da konuyu genelden özele doğru sistemli ve anlamlı bir şekilde öğrencilerin öğrenmelerini sağlamaktır. İlk bakışta takrir (düz anlatım)yöntemi gibi gözükse de “sunuş yoluyla öğretim” hiç bir zaman takrir yöntemi değildir.

Buluş yoluyla ve sunuş yoluyla öğrenme yaklaşımlarında öğretmenin rolü büyük ölçüde farklılık göstermekle birlikte iki yaklaşımın bir çok ortak özellikleri vardır.

1-Her şeyden önce iki yaklaşımın da öğrencinin aktif olarak öğrenme sürecine katılmasını gerektirir.

2-Her iki yaklaşımda da öğrencilerin ön öğrenmelerinin harakete geçirilmesi ve yeni öğrenmelerle ilişkilerinin kurulması önemlidir.

3-Her iki yaklaşımda da her yeni öğrenme sonucunda zihinde bir takım değişmelerin oluştuğunu ve öğrenmelerin anlamlı olması gerektiği görüşünü sevunmaktadır.

Alış Yoluyla Öğrenme / Sunuş Yoluyla Öğretme Yaklaşımının Dört Temel Özelliği

a-Öğretmen ve öğrenci arasında yoğun bir etkileşim gerektirir.Öğretmen öğrencilerin aktif katılımını sağlamaya çalışır.Başlangıç sunuşlarını öğretmen yapmakla birlikte (1-2 dakika ya da en fazla 5 dakika)hemen arkasından öğrenciler fikirlerini,örneklerini,tepkilerini açıklar,tartışırlar. Bu durum,ders boyunca sürer.

b-Sunuş yoluyla öğretme,somut kavramların anlamlı hale getirilmesi için bol örnek vermeyi,resimlerle,şemalarla somutlaştırmayı;kısacası tüm duyu organlarına hitap eden uyarıcıların kullanılmasını gerektirir.Diğer bir deyişle,kavramların, ilkelerin somut yollarla ve anlamlı bir biçimde öğrenilmesine yardım eder.

c-Daha önce de ifade edildiği gibi,sunuş yoluyla öğretme genelden özele doğru hiyerarşik bir sıra izler. Önce konunun temel çerçevesi verilir.Daha sonra,ayrıntı bu temel çerçevenin içine yerleştirilir.

d-Öğrencilerin önce ve yeni öğrendikleri arasında yatay ve dikey ilişkiler kurması sağlanarak anlamlı öğrenmeleri gerçekleştirilir.

Alış Yoluyla Öğrenme / Sunuş Yoluyla Öğretim stratejilerini de kapsayan tüm doğrudan öğretim-aşamalı öğretim modellerinde,bir dersin işlenmesi sırasında yer alması gereken etkinlikler büyük ölçüde benzerlik göstermektedir.

Hemen tüm bu modellerde DERSİN BAŞLANGIÇ aşamasında;öğrenciyi öğrenmeye hazırlamak üzere öğrencilerin dikkatini öğrenme konusu üstüne çekme,ne öğrenecekleri ve öğrendiklerini nerelerde kullanacakları hakkında bilgi verme ve öğrenmeye güdülemeye dönük etkinlikler yer alır.Böylece öğrencilerin, öğrenme konusu üstünde odaklaşması sağlanır.Ayrıca yeni öğrenilecek davranışlarla ilgili önceki öğrenmeler gözden geçirilerek kullanıma hazır hale getirilir. Yeni ve eski öğrenmeler arasında ilişki kurularak anlamlı öğrenme sağlanır. Bu etkinlikler genellikle dersin başlangıç aşamasında yer alır.

Dersin başlangıç aşamasından sonra,GELİŞME aşamasında yeni öğrenilecek konuyla ilgili uyarıcı metaryeller verilir.Yani öğrenciye hedef davranışların kazandırılmasını sağlayacak açıklamalar,örnekler,dramatizasyonlar,demonstrasyonlar çeşitlmi araç – gereçlerle yapılır.

Öğrencilerin konuyu anlayıp anlamadıkları sık ve kısa cevaplı sorular vb. yollarla kontrol edilir.Daha sonra öğretmen rehberliğinde,kazandırılmak istenen davranışı öğrencinin yapması sağlanır;öğrenciye öğrenme sonuçları hakkında bilgi verilir.Eksik ve yanlış öğrenmelerini düzeltmesi,tamamlaması için ek öğrenme materyalleri verilir.

Dersin sonuç alma aşamasında ise,öğrencilerin ne derecede öğrendiğini belirleme ve öğrenilenlerin kalıcılığını artırma,yeni durumlarda kullanmalarını sağlama,yani transferi gerçekleştirmek üzere etkinliklere yer verilir.

Yukarıda kısaca verilen bir dersin işlenişi sırasında yapılması gereken etkinlikler öğrenmenin oluşum sürecine göre,kısa bir sıralaması yapılmıştır. Ancak bu değişmez bir sıra değildir.

ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ

Dikkat Çekme :

Bu etkinliğin amacı;öğrencinin uyarıcıyı algılamasını sağlamak için,öğrenciyi tetikte bulundurmaktır.Daha önce öğrenme süreçlerinde açıklandığı gibi;oda aydınlığındaki ani değişmeler,ses değişmeleri;öğretmenin ses tonundaki alçalma,yükselme,vurgulamalar,el çırpma,zıt uyarıcılar vb.dikkat çekmede kullanılan bazı uyarıcılardır.

Öğretmenin dersin başında konuyla ilgili kasetten dinleyeceği öykü,şiir,videodan izleyeceği film kendisinin farklı giysilerle sınıfa girmesi dikkat çekici etkinliklerdir. Örneğin : Haberleşme ile ilgili bir ünitenin işlendiği bir günde öğretmenin postacı şapkası giymiş ve postacı çantası almış bir biçimde “Bak postacı geliyor,Selam veriyor” şarkısını söyleyerek sınıfa girmesi öğrencilerin dikkatini konu üstüne çeken bir etkinliktir.

Öğrenciyi Hedeften Haberdar Etme ve Benimsetme:

Öğrenci,neyi öğreneceğini bilmek ihtiyacındadır.Yani bu derste neler öğrenecek,öğrendiklerini nerelerde kullanacak bunları bildiği takdirdeöğrenmeye ihtiyaç duyacak,öğrenmek için harekete geçecektir.Ölçüler ünitesinde “uzunluk ölçüleri”nin inceleneceği bir derste öğrencinin bu konuda öğreneceği davranışları yaşamında nerede,nasıl kullanacağının açıklanması,uzunluk ölçülerini bilmenin gereğine inandırılması,öğrencinin öğrenmek için güdülenmesini sağlayacaktır.

Yukarıdaki örneği devam ettirecek olursak,”mektup yazma ve postalama” konusunun işlendiği bir derse başlarken öğretmenin bir tanıdığından,öğrencisinden vb.gelen bir mektubu okuyarak derse başlayabilir.Sonra öğrencilerden mektup yazmayı gerektirecek derecede uzak larda bir tanıdıklarının olup olmadığı sorulur.Olumlu cevaplar üzerine “biz bugün bu derste mektubun nasıl yazılıp,nasıl postalanacağını öğreneceğiz.Böylece her istediğiniz zaman,istediğiniz kişiye mektup yazıp postalayabileceksiniz”diyerek öğrencileri hedeften haberdar eder.ve hedefi benimsetir.

Ön Öğrenmelerin Hatırlanmasını Sağlama

Yeni öğrenmelerin oluşumu için gerekli uyarıcıları vermeden önce,yeni öğrenmeyle ilgili olan önceki öğrenmelerin kısa süreli belleğe (işleyen belleğe) geri getirilerek hatırlanması sağlanmalıdır.Böylece önkoşul öğrenmeler kullanıma hazır hale getirildikten sonra yeni öğrenmelere geçilmeli,eski ve yeni öğrenmeler arasında ilişkiler kurularak anlamlı öğrenme sağlanmalıdır. Daha önce zihinde var olan ilgili şema harete geçirilerek yeni bilgi ile genişletilebilir ya da tamamen bu konu ile ilgili yeni bir şema oluşturulabilir.

Uyarıcıları Sunma:

Dersin bu aşamasında yeni öğrenilecek davranışlarla ilgili uyarıcılar sunulur.Öğrenilecek ürüne bağlı olarak sunulacak uyarıcılar da farklılık gösterebilir.

Kavram ya da ilke öğrenilecekse,onların temsilcileri olan semboller,nesneler,modeller,numuneler,gerçek varlık ya da olaylar gösterilebilir.İşitsel,görsel ve diğer duyu organlarına hitap eden uyarıcılar sunulabilir.

Eğer bir öğrenme / çalışma stratejisi öğrenilecekse ; öğretmen stratejiyi sözel olarak açıklayabilir.bunun yanı sıra da stratejiyi adım adım uygulayarak gösterebilir.

Motor beceri öğrenilecekse;temel haraketler ve kazandırılması hedeflenen davranışlar adım adım açıklanarak gösterilmelidir.

Tutumların öğrenilmesinde ise ; kazandırılacak davranışı sevilen insan modelleri ya da ilgi çekici çizgi film kahramanları göstererek uyarıcı olmalıdır.

Sunulacak uyarıcıların etkili olabilmesi için öğrencilerin dikkatini çekici,öğrencilerin öğrenme konusu üstünde odaklanmasını sağlayıcı nitelikte olmalıdır.

Örneğin;mektup yazma konusunda uyarıcı olarak öğretmene,anne veya babaya,arkadaşa vb.yazılan mektuplar tepegözle yansıtılyarak okunabilir.

Öğrenme Rehberi Sağlama:

Öğrenme rehberi;öğrencinin anlamlı öğrenmesine ve öğrendiklerini hatırlamasına yardım eder.Kısacası bu aşamada öğrenciye,kendi kendine öğrenmesi için öğrenme stratejileri sağlanmaktadır.

Öğrenilecek bilgi,sözel bilgi ise,öğrenme rehberi,öğrencinin anlamlı öğrenmesini sağlayan bellek destekleyicileri olabilir.

Öğrenilecek bilgi,kavram ya da kural ise,öğrenme rehberi;kavramın ya da kuralın kapsadığı alt kavram ve kurallar arasındaki ilişkileri gösteren şemalar / haritalar,örnekler ve sözel ifadeler olabilir.

Öğrenilecek davranış motor beceri ise ,becerinin sıkça tekrar edilmesi,otomatikleşinceye kadar pratik yapılmasıdır.. Öğrenme rehberi,gerek sözel ifadeler,açıklamalar,vurgulamalar olsun,gerekse grafikler,tablolar,şemalar,resimler biçiminde olsun öğrencinin bilgiyi kodlamasını sağlamalı ve daha sonra bilgiyi uzun süreli bellekten geriye getirmesinde / hatırlamasında ipucu görevi görmelidir.

Yukarıdaki mektup yazma örneğini devam ettirecek olursak;öğrenme rehberi olarak öğrencilere neler sağlanabilir ?

Yeni kazandırılacak davranış olan mektup yazma ile ilgili uyarıcı olarak tepegözle yansıtılan bir kaç mektup okunmuştu.Öğrencinin mektup yazabilmesi için,bu mektupların ortak özellikleri çıkarılarak,mektup yazmada dikkat edilecek kurallar belirlenir ve daha önce öğrenilmiş olan kompozisyon yazmanın ilk aşaması olan planlama aşaması hatırlanır ve mektup yazmaya da ilk aşama olarak planlama ile başlanılacağı belirlenir. Bir mektupta bulunması gereken bölümler ve bölümlerde yer alması gereken bilgiler ÖĞRENME REHBERİ olarak verilebilir.

Böylece öğrenci bu öğrenme stratejisini kullanarak mektup yazma davranışını gerçekleştirir.

Performansı (davranışı) Ortaya Çıkarma

Dersin bu aşamasında öğrenci,kazandırılmak istenen davranışı gösterir.Böylece öğrenmenin gerçekleşmiş olup olmadığı ;ortaya konan davranışa bakılarak anlaşılabilir.

Bu aşamada öğrencinin kazanması gereken davranış ne ise onu yapması beklenir.Örneğin ” 100 gr. elma 150 TL. ise bir kg. elme ne kadardır ? diye bir soru sorulduğunda;verilecek cevapla hem kesirlerle ilgili bilgi (davranışlar) hem de kilogramın alt birimleri ile ilgili bilgi ortaya çıkarılmış olur.

Mektup yazma ve postalama örneğini sürdürecek olursak burada ortaya konması gereken davranış mektup yazma,zarfın üstünü yazma ve nasıl postalanacağını göstermedir.

Dönüt Sağlama:

Öğrencinin davranışını ortaya koymasından hemen sonra,gösterilen davranışın doğruluğu ya da yanlışlığı hakkında bilgi verilmesidir.Dönüt,öğrenme sonuçları hakkında verilen bilgidir.Eğer öğrencinin yaptığı davranış doğru ise pekiştirilir. (aferin,çok güzel,çok doğru vb.) yanlış ise düzeltilmesi için yeni uyarıcılar (ipuçları)verilir.

Yukarıda verilen örneği sürdürecek olursak,öğrenci kg.ve gr. arasındaki ilişkiyi bilerek bir kg. elmanın fiyatını doğru hesapladı ise,pekiştirilir. Hesaplama sonucu yanlış ise öğrencinin neden yanlış yaptığı araştırılır.Öğrenci belki 100 gramın kilogramın 10’da 1’i olduğunu bilmiyor olabilir; problemin yapısını anlamamış olabilir.Bu durumda öğretmen,öğrencinin öğrenme güçlüğünün nedenini bularak ona göre yeni uyarıcılar / ipuçları vererek öğrenme eksiğini tamamlamalıdır.

Performansı Değerlendirme:

Öğrencinin o derste kazanması gereken davranışları ne derecede kazandığını yoklamadır.Örneğin;derste ağırlık ölçü birimi ve alt birimleri öğrenildiğinde bunların ne derecede öğrenildiği çeşitli problemler sorularak yoklanmalıdır.Dersin son aşamasında yapılan bu değerlendirme sonucuna göre öğrenmenin ne derece gerçekleştiği gözlenir ve öğrenciler sonuçlar hakkında bilgi verilerek gerekirse tamamlama eğitimi yapılır.

Kalıcılığı Sağlama ve Transferi Güçlendirme:

Öğrenmenin ilk oluşumundan hemen sonra,öğrenciye öğrenmeyi güçleştirici nitelikte alıştırma,örneklendirme,proje vb.ödevler verilmelidir.Bu alıştırma ve ödevlerin başlangıç öğrenmesini izleyen aynı gün ve hafta içerisinde yapılmasında yarar vardır.Çünkü aralıklı gözden geçirmeler,öğrenilenlerin yeni problem durumunda kullanılması,öğrenilenlerin kalıcılığını,hatırlamayı ve transferi güçlendirmektedir.Ancak aralıklı gözden geçirme ve alıştırmaların,örneklerin,çözülecek problemlerin yeni olması gerekir.

İlköğretim Müfettişleri Isparta Seminer Notları

Sitemizdeki Benzer İçerikler

Yorumlar

İlgili Terimler :