- Hoşgeldiniz

KAYITLI ÜYE GİRİŞİ

YENİ ÜYELİK

ÖNE ÇIKAN HABERLER

sitemize 11 Nisan 2021 tarihinde eklenmiş ve 0 kişi tarafından ziyaret edilmiş.

T.C.

SAĞLIK BAKANLIĞI

TEMEL SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

( RUH SAĞLIĞI DAİRE BAŞKANLIĞI )

ACİL SERVİSTE İNTİHAR

GİRİŞİMLERİNE PSİKOSOSYAL

DESTEK VE KRİZE MÜDAHALE

PROGRAMI

HAZIRLAYANLAR

Şb. Md. Eyüp BÜYÜKKAYA

Hem. Yeliz ALACAHAN

Psg. Bilge SOYLU

GEREKÇE

Acil servisler insanların sadece medikal ve cerrahi değil, aynı zamanda psikososyal yardıma en yoğun ihtiyaç duydukları yerlerdir. Başvuranların önemli bir kısmının yaşantısal bir kriz içinde oldukları görülür. Böyle durumlarda kişiler yaşam amaçlarının yitirilmesi veya potansiyel bir tehdidin altında olup sıkıntı, huzursuzluk, umutsuzluk, çaresizlik ve yardımsızlık yaşarlar. İçinde bulundukları bu zor ruhsal durumdan daha önce öğrenmiş oldukları başa çıkma mekanizmaları ile kurtulamayabilirler. Dezorganizasyon diyebileceğimiz bu durum hasta yakınları hatta tedavi ekibinde de ortaya çıkabilir. Herhangi bir psikiyatrik rahatsızlık olmaksızın da yaşam olaylarına, hastalıklara, gelişimsel sorunlara, psikososyal veya fiziki travmalara bağlı ortaya çıkabilen bu gibi psikososyal krizlerin yaşandığı acil servislerde krize müdahale oldukça kullanışlı ve geniş uygulama alanına sahip bir yaklaşım biçimidir. Buna karşın acil servislere başvurularda medikal bakımın en iyi şekilde verilebilmesi için çalışırken oluşan psikososyal kriz durumları hiç dikkate alınmaz.

 Oysa acil servislerin yoğun çalışma temposu içerisinde ortaya çıkan en önemli sorunlardan biri, hasta ve hasta yakınlarının aniden ortaya çıkan, onları hazırlıksız yakalayan yeni durumdan kaynaklanan çeşitli sorunlara bağlı olarak yaşadıkları kriz durumudur. Benzer bir diğer uygulama ise acilde tedavisi başlatılan intihar girişimlerine medikal müdahalenin arkasından gerekli psikososyal müdahalenin yapılmamasıdır. Yalnızca açık psikopatoloji sergileyen hastalar psikiyatriye yönlendirilir. Bunun yanında çevreyi rahatsız eden belirtiler sergilemeyen büyük bir gruba bu yönlendirme uygulanmaz. Bazı durumlarda ise hasta bu yönlendirme yapılsa dahi psikiyatriye gitmek istemeyebilir. Böylece bu hasta grubuna ulaşılabilecek en iyi dönem elden kaçırılmış olur. Oysa bu vakalarda medikal tedaviden sonra uygun zamanda yapılan psikoterapötik müdahale çok kolay ve çabuk yarar sağlayan bir yaklaşımdır. Bazen tek görüşmenin bile yeterli olduğu durumlar olduğu gibi bazen de uzun sürecek tedavi sürecini ve hastayı tedaviye motive etme gibi önemli bir işlevi görür.

  İnsanlar çeşitli sorunlara bağlı olan dayanılmaz duygusal acılardan kurtulmak için intihara başvurabilir. İntihar girişiminde bulunan kişi öylesine bir sıkıntı içerisindedir ki bu durumdan kurtulmasını sağlayacak başka seçenekleri göremez. Girişimde bulunan kişi gerçekten ölme arzusunda olabileceği gibi bu davranışında acısını, çaresizliğini ve umutsuzluğunu dile getirmek amacını da gütmüş olabilir. Yaşamında olası değişikliği engellemek ya da böyle bir değişiklikten kaçmak amacıyla intihar etmiş de olabilir. Nedeni ne olursa olsun her girişim önemle ele alınmalı ve dikkatle değerlendirilmelidir. Her tamamlanmış intihar öncesinde başarısız ve mesaj niteliği taşıyan girişimler vardır.

 İntihar girişiminde bulunan kişinin ilk teması acil servisteki personel ile olur. Genellikle hasta burada hayati tehlikesi olup olmadığı ve bedensel sorunları açısından ele alınır. Ümitsiz, korkuları olan, endişeli biri olarak ele alınmaz. Oysa hastanın duygusal durumu ile de yardıma gereksinimi vardır. Hasta kendine gelmeye başlayınca hasta ile ilişki kurulmaya çalışılmalıdır. Hasta ile insanca ilişkiye girmek, bedensel sorunların yanı sıra duygusal sorunlarına ilgi göstermek, onları açıklamasına yardımcı olmak çok önemlidir. Bu hastanın yaşama dönmesine ve tedavisinin sürmesi için motive olmasına neden olur.

Acil serviste verilen hizmetlerin sadece medikal boyutta yürütülmesi, insan ilişkilerinde yaşanan güçlüklerin aşılamaması, hasta ve hasta yakınlarını kurumla ilgili bilgilendirme eksikliği kısaca gerekli psikososyal yaklaşım ve müdahalenin yapılamaması yaşanılanları daha da zorlaştırmaktadır. Beklenmedik, aniden ortaya çıkan bedensel ya da duygusal travmatik yaşantılarla karşılaştıklarında kendilerini acil serviste bulurlar. Bu olumsuz faktörlere bir de acil servis ekibinin yaşamış olduğu stres eklenebilir.Böylelikle gergin bir ortam oluşur.

Bu bilgilerin ışığında intihar girişimlerini acil servislerde kayıt altına almak, bu anlamda bir veri bankası oluşturmak gerekli çalışmalara ışık tutması bakımından önemli görülmekte; hasta ve hasta yakınlarına psikososyal desteğin yanı sıra alanda çalışan sağlık personeli ile işbirliği yapılacak diğer sektör çalışanlarının intiharın önlenmesi konusunda eğitilmelerinin zarureti ortaya çıkmaktadır. Bu konuya çok yönlü ve bir bütün olarak yaklaşımı sağlayacaktır.

ACİL SERVİSTE İNTİHAR GİRİŞİMLERİNE PSİKOSOSYAL DESTEK VE KRİZE MÜDAHALE PROGRAMI AMAÇ KAPSAM VE HEDEFLERİ

1-AMAÇ

 

İntihar girişimleri ve diğer kriz durumları ile karşılaşan kişilere ve  ailelerine uygun zamanda, gerekli psikososyal desteğin verilmesi.

2-KAPSAM

  1. İntihar girişimleri ve diğer kriz durumları ile karşılaşan kişilere ve ailelerine gerekli psikososyal desteği sağlamak amacıyla acil servis çalışanları (hekim, hemşire, sağlık memuru, psikolog, sosyal çalışmacı ve hasta bakıcılar), yedek seçilen kriz odası birim sorumlusu, 112 hızır acil çalışanları (hekim, hemşire, sağlık memuru) ile birinci basamak hekim, hemşire ve ebeleri.

  1. Diğer meslek mensupları; rehber öğretmenler, polisler, jandarma görevlileri, hapishane çalışanları, din görevlileri, yerel medya mensupları ve itfaiyeciler .

3- HEDEFLER

 

  1. Pilot illerin pilot hastanesi acil servis çalışanları, yedek seçilen kriz odası birim sorumlusu, 112 hızır acil çalışanları ve birinci basamak sağlık personelini intihar olgusu ve önlenmesi hakkında bilgi sahibi kılmak, kriz halinde bulunan hastalara uygun yaklaşım yollarının bilinmesini sağlamak.

  1. İntihar girişimleri ve diğer kriz durumları ile karşılaşan kişilere  ve ailelerine bu alanda eğitim almış profesyonellerce,  acil medikal tedaviden sonra uygun zamanda, kriz odası uygulamaları çerçevesinde  gerekli psikososyal desteği sağlamak.

  1. İntihar girişimlerini, kriz odası birim sorumlusunun denetiminde, bu alanda eğitim almış personelce kayıt altına alarak veri bankası oluşturmak.

  1. İnterdisipliner işbirliği içerisinde programda tanımlanan diğer meslek mensuplarını intihar girişimleri ve diğer kriz olguları hakkında bilgi sahibi kılmak.

 PROGRAMIN AŞAMALARI

“Acil Serviste İntihar Girişimlerine  Psikososyal Destek ve Krize Müdahale  Programı” aşamalı olarak gerçekleştirilecektir. Bu çalışmaya başlarken çeşitli meslek gruplarına yönelik gerek Bakanlığımız ve gerekse DSÖ’nün öngördüğü eğitim rehberleri hazırlanarak, İl Müdürlüklerine  ve ilgili kurum ve kuruluşlara dağıtımı yapılmıştır.

  1. Aşama: İntiharın Önlenmesi Eğitimlerinin Verilmesi: Ülkemizde artış gösteren intihar ve intihar girişimleri konusunda sağlık çalışanlarını bilinçlendirmek amacıyla 21-24 Eylül 2004 tarihleri arasında Yalova ilinde “İntiharı Önleme Eğitici Eğitimi” gerçekleştirilmiştir. Bu toplantıya katılan psikiyatristler tarafından illerinde pratisyen hekim, psikolog ve sosyal çalışmacılardan oluşan on altı bin elli altı personel eğitilmiştir.

  1. Aşama: Pilot İllerde Kriz Odası Birim Sorumlularının Belirlenmesi: Öncelikle bu program dahilinde  ( kriz odası ve personel organizasyonunu tamamlamış )  30 pilot ilin pilot hastanesi acil servislerinde kriz odası birim sorumlusu asil ve yedekleri tespit edilmiştir (tercihen pratisyen hekim, psikolog, shu, psikiyatri alanında yüksek lisans sahibi hemşire ve psikiyatrik klinik bilgiye sahip hemşire ).

  1. 3. Aşama: Eğitici Eğitimleri: 21-24 Eylül 2004 tarihlerinde “İntiharı Önleme Eğitici Eğitimi” almış psikiyatristler, pilot illerde belirlenen kriz odası birim sorumluları ile Ruh Sağlığı ve Sosyal Hastalıklar Şube Müdürlerinin “İl Eğiticileri Eğitimleri” 26-29 Eylül 2005 tarihlerinde Yalova ilinde, yine kriz odası birim sorumlularına yönelik 21-24 Kasım 2005 tarihleri arasında Adana ilinde “Acil Serviste İntihar Girişimlerine Psikososyal Destek ve Krize Müdahale Programı Pilot İller Eğitici Eğitimi”  gerçekleştirilmiştir.

  1. 4. Aşama: Pilot İllerde Koordinasyon Kurulunun Oluşturulması: 01-15 Ocak 2006 tarihleri arasında pilot illerde oluşturulması sağlanacak olup, görevleri “Kurulların Görev ve Çalışma Esasları” kısmında belirlenmiştir.

  1. Aşama: Eğitim Kurulunun Oluşturulması: Bakanlığımızca verilen eğitici eğitimi almış bir psikiyatristin başkanlığında, yine eğitici eğitimi alan kriz odası birim sorumlusu, Ruh Sağlığı ve Sosyal Hastalıklar Şube Müdüründen teşkil olan Eğitim Kurulunun, 30 pilot ilde 01-15 Ocak 2006 tarihleri arasında Koordinasyon Kurulunca oluşturulması sağlanacaktır.

  1. Aşama: Pilot İllerin Pilot Hastaneleri Acil Servis – 112 Hızır Acil Çalışanları İle Merkez ve İlçe Devlet Hastaneleri Acil Servis Çalışanları ve İldeki Diğer 112 Hızır Acil Çalışanlarına Eğitim Verilmesi: “Kapsam”da belirtilen sağlık çalışanlarından öncelikle pilot illerin pilot hastanesi yedek belirlenen kriz odası birim sorumluları, acil servis çalışanları  (hekim, hemşire, sağlık memuru, psikolog, sosyal çalışmacı, hasta bakıcıları, öngörülen idari personel) ve pilot hastane 112 hızır acil (hekim, hemşire, sağlık memuru) çalışanlarının eğitimleri  5. aşamada belirtilen kurulun oluşturulmasından sonra 31 Ocak 2006 tarihine  kadar  ayrıca;  merkez ve ilçe devlet hastaneleri acil servis çalışanları ile ildeki diğer 112 hızır acil çalışanlarının eğitimleri ise 28 Şubat 2006’ya kadar  Ruh Sağlığı ve Sosyal Hastalıklar Şube Müdürlüğünün eğitim planı doğrultusunda aynı kurulca belirtilen dönemler içerisinde gerçekleştirilecek ve eğitim raporları gönderilen formata uygun olarak doldurularak Bakanlığımıza gönderilecektir.

Bakanlık asil kriz odası birim sorumlularına düzenleyeceği eğitici eğitimlerinde yapılan sınavda başarılı olanlara sertifika düzenler. Yedek belirlenen kriz odası birim sorumlularına yönelik ise il eğitimlerinde yapılan sınavda başarılı olanlara İl Müdürlüğünce sertifika düzenlenir.

  1. Aşama: Acil Serviste İntihar Girişimlerine Psikososyal Destek ve Krize Müdahale Ekibinin Oluşturulması : Pilot illerin pilot hastaneleri acil servislerinde intihar girişimleri ve kriz olgularına yönelik medikal tedaviden sonra uygun zamanda psikososyal destek hizmetleri vermek üzere 6. aşamada tanımlanan eğitim almış sağlık çalışanlarından, asil belirlenen kriz odası birim sorumlusu ile yedek seçilen pratisyen hekim, psikolog, sosyal hizmet uzmanı, hemşire arasından belirlenen bir personelden oluşur. Tanımlanan yedek personel anılan hastane acil servisindeki iş yüküne göre (acil servise başvuran intihar girişimi ve kriz olguları ile toplam hasta sayısı) kriz odası birim sorumlusu ile aynı anda görev yapabilir.

  1. Aşama: İntihar Girişimleri Acil Servis Kayıt Sisteminin ve Sorumlu Ekibin Oluşturulması : Bakanlığımızca gönderilen “İntihar Girişimleri Kayıt Formu” gizlilik prensipleri esas alınarak, normal acil servis çalışma koşulları içerisinde gündüz mesaisi ve gece mesaisinde hafta sonu dahil olmak üzere, eğitim almış hemşire, sağlık memuru veya görevlendirilecek bir idari personelce,  pilot illerin pilot hastaneleri acil servislerinde programın başlatılması ile birlikte kayıt altına alınarak formda belirtilen kriz odası birim sorumlusuna onaylatılacaktır. Yine pilot illerin diğer merkez ve ilçe devlet hastanelerinde program uygulanmıyor olsa bile,  gündüz ve gece mesaisinde 6. aşamada belirtilen eğitim almış personelce acil servislerde kayıtların tutulması sağlanacak, ilgili formlar acil servis sorumlu hekimi tarafından onaylanarak  toplanan veriler aylık olarak İl Müdürlüğüne gönderilecek,  İl Müdürlüğünce de derlenen bu verilerin altı ayda bir  yeni Ruh Sağlığı Formunda (RS 40)  “X 60-84” tanı kodu kullanılarak  TSİM işlerlik halinde ise bu yolla, değil ise  yazışma ile Bakanlığımıza intikali sağlanacaktır.

  1. Aşama: Pilot Uygulama: Bu program ekte sunulan 30 ilin belirlenen bir  pilot hastanesi acil servislerinde, 6. aşamada söz edilen personelin Eğitim Kurulunca eğitilmelerinden sonra 1 Şubat 2006 itibariyle başlatılacak olup, Bakanlık pilot uygulamanın süresini şartlar ve koşullara göre ayrıca belirler ve bu hususu illere bir yazı ile bildirir.

 

  1. Aşama: Pilot İllerde Uygulamanın Yaygınlaştırılması: İl Müdürlüğünce pilot illerin psikiyatristi bulunan diğer merkez ve ilçe devlet hastaneleri acil servislerinde asil ve yedek kriz odası birim sorumluları belirlenerek Mart 2006 tarihine kadar Bakanlığa bildirilmesi gerekmektedir. Bakanlık söz konusu hastaneler içerisinden kriz odası organizasyonunu tamamlamış hastanelerde, Koordinasyon Kurulunun önerileri ve İl Müdürlüğünün teklifi neticesinde programın uygulanmasını başlatır.

  1. Aşama: Birinci Basamak Sağlık Çalışanlarının Eğitimi: Programda “Kapsam” başlığı altında yer alan pilot illerdeki birinci basamak sağlık çalışanlarının ( hekimler, sağlık memuru,  hemşire ve ebelerinin ) eğitimleri  Mart – Nisan 2006 ayları arasında, Ruh Sağlığı ve Sosyal Hastalıklar Şube Müdürlüğünün eğitim planı doğrultusunda gerçekleştirilmesi sağlanacak ve eğitim raporları ekte gönderilen formata uygun doldurularak Bakanlığımıza gönderilecektir.

  1. Aşama: Diğer Meslek Mensuplarının Eğitimi: Programda “Kapsam” başlığı altında pilot illerde yer alan diğer meslek mensuplarının (rehber öğretmenler, polisler, jandarma görevlileri, hapishane çalışanları, din görevlileri, yerel medya mensupları ve itfaiyeciler) Koordinasyon Kurulunca belirlenen birer temsilcisinin eğitimlerinin Mayıs 2006 ayı içinde, Ruh Sağlığı ve Sosyal Hastalıklar Şube Müdürlüğünün eğitim planı doğrultusunda, Eğitim Kurulunca gerçekleştirilmesi sağlanacak ve eğitim raporları gönderilen formata uygun doldurularak Bakanlığımıza gönderilecektir.

  1. Aşama: Ölçme Ve Değerlendirme: Pilot illerde “İntihar Girişimlerine Psikososyal Destek ve Krize Müdahale Programı” kapsamında (1 Ocak / 31 Aralık 2005) – (1 Ocak / 31 Aralık 2006) tarihleri arasında elde edilecek veriler İl Müdürlüğünce, öncelikle Koordinasyon Kuruluna sunulmak suretiyle, ilgili kurulun değerlendirmesi neticesinde Danışma Kuruluna yıllık rapor halinde gönderilir. Çıkacak sonuçlar neticesinde gerekli hallerde yeni politikalar geliştirilir.
  • Veri bankası oluşturulması
  • Ölçüt (1 yılın intihar girişimi ve hızı)

 

  1. Aşama: Denetimler ve Genel Değerlendirme Toplantısı: Bakanlık pilot illerde programın başlatılmasıyla olabilecek sorunların tespiti  ve çözüm önerilerinin belirlenmesi amacıyla yerinde denetimler yapar / yaptırır. Bakanlık (Danışma Kurulu) pilot illerde programın yürütülmesi ile ilgili sorunlar ve çözüm önerilerinin belirlenmesi amacıyla altı ayın sonunda değerlendirme toplantısı düzenler. Ayrıca yılda bir kez olmak üzere Genel Değerlendirme Toplantısı gerçekleştirilir.

Açıklama:

“Acil Serviste İntihar Girişimine Psikososyal Destek ve Krize Müdahale Programı”  Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Ruh Sağlığı Daire Başkanlığı tarafından hazırlanmıştır. Bu program Sağlık Bakanlığının uhdesinde,  pilot olarak belirlenen illerin pilot hastaneleri acil servislerinde, İl Sağlık Müdürlüğünün koordinasyonunda, programda tanımlanan Koordinasyon Kurulu aracılığıyla yürütülür.

ACİL SERVİSTE İNTİHAR GİRİŞİMLERİNE PSİKOSOSYAL DESTEK VE KRİZE MÜDAHALE PROGRAMININ  YÜRÜTÜLMESİNDEN SORUMLU KURULLAR

  1. Danışma Kurulu:

 “Sağlık Bakanlığı  Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Ruh Sağlığı Daire Başkanlığı ile Ankara Üniversitesi Psikiyatrik Kriz Uygulama ve Araştırma Merkezi”  ve Ankara Ruh Sağlığı Dispanseri temsilcisinden oluşan kurul.

Danışma Kurulu’nda;

  • B. Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürü
  • B. Temel Sağlık Hizmetleri İlgili Genel Müdür Yardımcısı
  • B. Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Ruh Sağlığı Daire Başkanı
  • B. Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Ruh Sağlığı Daire Başkanlığı Kronik Ruhsal Bozukluklar Şube Müdürü

Ankara Üniversitesi Psikiyatrik Kriz Uygulama ve Araştırma Merkezi ile Psikiyatri A.D.ndan;

  • Dr. Işık SAYIL
  • Dr. Saynur CANAT
  • Dr. Oğuz BERKSUN
  • Doç. Dr. H. D. ÖZGÜVEN
  • Psik. Seda HARAN

Selçuk Üniversitesi Psikiyatri A.D.’ndan;

  • Dr. Rüstem AŞKIN,

Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nden

  • Doç. Dr. Oğuz KARAMUSTAFALIOĞLU

Ankara Ruh Sağlığı Dispanseri’nden

  • Dr. Uğur ERGÜN

yer almaktadır.

  1. Koordinasyon Kurulu:
  • İl Valisi
  • İl Sağlık Müdürlüğü
  • Pilot İllerin Pilot Hastaneleri Başhekimi

  • Diğer Hastanelerin Başhekimleri  (Eğitim ve Araştırma Hastaneleri dahil)
  • İl Emniyet Müdürlüğü
  • İl Milli Eğitim Müdürlüğü
  • İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü
  • İl Diyanet İşleri Müdürlüğü
  • İl Jandarma Komutanlığı
  • Yerel Medya Temsilcisi
  • İldeki Üniversite Temsilcisinden oluşan kurul.

  1. Eğitim Kurulu:
  2. aşamada belirtilen;
  • Psikiyatrist,
  • Ruh Sağlığı ve Sosyal Hastalıklar Şube Müdürü
  • Kriz Odası Birim Sorumlusu’ndan oluşur.

PROGRAMDA YER ALAN KURULLARIN GÖREVLERİ VE ÇALIŞMA ESASLARI

  1. Danışma Kurulu: Programın yürütülmesinde danışmanlık hizmeti verir. Yılda bir kez yerinde izleme ve denetim fonksiyonu vardır. Eğitimlerin sürekliliğini sağlamak amacıyla yıllık seminer programları hazırlar.

  1. Koordinasyon Kurulu: Valinin başkanlığında toplanır. Valinin olmadığı durumlarda Valinin onayı doğrultusunda ilgili Vali Yardımcısı kurula başkanlık eder. Programın yürütülmesinden sorumlu olup, ilk üç ayda bir defa, sonrasında altı ayda bir defa veya kurulun alacağı karar doğrultusunda mesai saatleri içerisinde toplanır.

Koordinasyon Kurulu;

  1. Kriz odası birim sorumlusu asil ve yedeklerinin belirlenmesinden,
  2. “Acil Serviste İntihar Girişimlerine Psikososyal Destek ve Krize Müdahale Odası”nın  oluşturulmasından,
  3. Eğitim Kurulunun oluşturulmasından,
  4. “Acil Serviste İntihar Girişimlerine Psikososyal Destek ve Krize Müdahale Ekibi”nin oluşturulmasından,

  1. Psikiyatristi bulunan pilot illerin diğer merkez ve ilçe devlet hastanelerinde kriz odası ve personel organizasyonunun tamamlanmasından,
  2. Diğer meslek mensuplarının eğitimlerinin organizasyonundan İl Müdürlüğü ile Koordinasyon Kurulu sorumludur.
  3. Pilot ilin pilot hastanesinde programın başlatılması ile programda gündüz mesaisi şeklinde belirlenen çalışma prensiplerine ek olarak, “kriz odası uygulamalarına yönelik” intihar girişimleri sıklığı,  kriz olguları sıklığına göre ve Koordinasyon Kurulunun  alacağı kararla kriz odası eğitimi alan personel yönünden başhekimlikçe desteklenerek gece mesaisi şeklinde dönüşümlü hizmet sağlanır. Bununla birlikte yukarıda izah edilen gerekçelerin oluşması halinde yedek seçilen kriz odası birim sorumluları ve diğer seçilen personelin nöbet durumları yine ilgili başhekimliğin uhdesindedir.

 

  1. Eğitim Kurulu: Pilot illerde Ruh Sağlığı ve Sosyal Hastalıklar Şube Müdürlüğünün plan ve programı doğrultusunda il eğitimlerini gerçekleştirmekle mükellef olup, ilk üç ayda ayda bir defa, devam eden dönemde ise üç ayda bir toplanır.

Hastalık, tayin, nakil ve yer değişikliklerinde 5. aşamada oluşturulan Eğitim Kurulu üyelerinden eğitim almış psikiyatristin ayrılması halinde ilde var ise diğer psikiyatrist Eğitim Kurulunun tabi üyesi sayılır ve eğitimleri gerçekleştirmekle sorumludur. İkinci bir psikiyatristin olmadığı durumda konu İl Müdürlüğünce Bakanlığa bildirilir ve Bakanlık gerekli tedbirleri alır. Yukarıda izah edilen sebeplerle Eğitim Kurulunun tabi üyesi olan Ruh Sağlığı ve Sosyal Hastalıklar Şube Müdürünün ve kriz odası birim sorumlusunun ayrılması halinde ataması yapılan şube müdürü ile  yedek belirlenen kriz odası birim sorumlusu Eğitim Kurulunun tabi üyesi sayılır ve eğitimleri gerçekleştirmekle mükelleftir. Söz konusu hususların sağlanamaması halinde konu Bakanlığa bildirilir ve Bakanlık gerekli tedbirleri alır.

ACİL SERVİSTE İNTİHAR GİRİŞİMLERİNE PSİKOSOSYAL DESTEK VE KRİZE MÜDAHALE PROGRAMI KAPSAMINDA SORUMLU PERSONELİN GÖREV ALANLARI VE ÇALIŞMA ESASLARI

Mesai saatleri içerisinde her türlü intihar girişimi ve kriz olguları ile gelen vakalar öncelikle acil servis içerisinde değerlendirilir. Medikal tedaviyi müteakiben vaka ile ilgili psikopatoloji düşünüldüğünde psikiyatriste, diğer kriz olgularında ise kriz odası birim sorumlusuna yönlendirilir. Mesai saatleri dışında psikopatolojiye bağlı olarak gelen vakalar psikiyatriste, diğer intihar girişimleri ve kriz olguları  ise hafta içi  kriz odası birim sorumlusuna yönlendirilir. Pilot illerin psikiyatrist bulunmayan merkez ve ilçe devlet hastanelerine başvuran ve  psikopatoloji sergileyen / sergilemeyen her türlü intihar girişimi ve diğer kriz olgularında, il Koordinasyon Kurulu ve ilgili Başhekimliğin alacağı karar doğrultusunda pilot hastanenin eğitim alan  psikiyatristinin denetiminden geçerek vaka yönlendirilmeleri yapılabilir.

  1. Psikiyatrist:

  • Programda tanımlanan il eğitimlerinin gerçekleştirilmesinden sorumludur.
  • Pilot illerde uygulama başlatıldığında vakalar hakkında günlük görüşme yapar ve uygulama belirlenir.
  • Kriz odası birim sorumlusunun çalışmalarını denetler.

  1. Kriz Odası Birim Sorumlusu:

  • İl eğitimlerinde görev alır.
  • İntihar girişimleri ile diğer kriz durumundaki hastalara yönelik olarak gerekli değerlendirme ve psikososyal ilk yardım  planının yapılması ve müdahalenin yürütülmesinden sorumludur.
  • Kriz odası uygulamalarından psikiyatrist ile birlikte sorumlu olup, mesai saatleri içerisinde intihar girişimi ve kriz durumundaki hasta sayıları dikkate alınarak acil serviste fonksiyonel olarak da hizmet verir ve nöbetten muaftır. Ayrıca söz konusu kriz odası birim sorumlusunun psikiyatriste karşı sorumluluğu vardır.
  • Psikiyatrist ile koordineli olarak çalışır. Pilot illerde uygulama başlatıldığında vakalar hakkında psikiyatrist ile günlük görüşme yapar ve uygulama belirlenir. Gerekli hallerde hastaları psikiyatriye yönlendirir.
  • İntihar Girişimleri ve diğer kriz durumundaki hastalara yönelik Bakanlıkça oluşturulan “Görüşme Kartları”nı doldurur ve dosyalar. Hastalara gerekli hallerde randevu vererek görüşmeler yapar.
  • Bakanlıkça geliştirilen “Acil Kayıt Formu”nun düzenli olarak tutulmasından ve denetiminden sorumludur.

  1. Acil Serviste İntihar Girişimlerine Psikososyal Destek ve Krize Müdahale Ekibi:

  • Kriz odası birim sorumlusunun başkanlığında kriz odası uygulamalarını gerçekleştirmekle yükümlü olan ekiptir.
  • Asil belirlenen kriz odası birim sorumlusunun yanında,  aşamada belirtilen yedek üye  ile 8. aşamada belirlenen personellerden  oluşur.
  • Krize müdahale ekibinin gündüz çalışma esaslarını kriz odası birim sorumlusu, acil servis sorumlu hekimi ve başhekimlik koordineli olarak belirler.

ACİL SERVİSTE İNTİHAR GİRİŞİMLERİNE PSİKOSOSYAL DESTEK VE KRİZE MÜDAHALE BİRİMİ HİZMET ALANLARI

  • Her türlü intihar riski taşıyan ve intihar girişiminde bulunan hastalar
  • Diğer kriz durumlarından;
    • Aile içi şiddet
    • Kayıplar (sevilen birinin kaybı, statü kaybı, sağlığın kaybedilmesi –ölümcül hastalığa yakalanma, organ kaybı- , boşanma, iflas),
    • İstismar olguları
    • İnsan eliyle ya da çeşitli doğal yollarla gelişen zorlu yaşam koşulları (göç, trafik kazaları, sınav kaygısı, yangın, deprem,sel)

 olarak belirlenmiş olup, yukarıda ifade edilen hizmet alanları:

  • Krize Müdahale Görüşme
  • Aile Görüşme ve Değerlendirme
  • Danışma, Değerlendirme ve Bilgilendirme şeklinde başlık altında toplanarak,

2006 Bütçe Uygulama Talimatına karşılık gelen puanlandırma ve kodlar kullanılmak suretiyle bu anlamda acil servis üzerinden gelen ve hizmet verilen hastalara ücretlendirme yapılır.

Yukarıda zikredilen hizmet alanları 2006 Bütçe Uygulama Talimatında yer almadığı durumlarda, yine söz konusu talimatta yer alan psikiyatrik çalışmalara karşılık gelen puanlandırma ve kodlar emsal tutulmak suretiyle ücretlendirme yapılabilir.

ACİL SERVİSTE İNTİHAR GİRİŞİMLERİNE PSİKOSOSYAL DESTEK VE KRİZE MÜDAHALE BİRİMİNDE BULUNMASI GEREKEN MALZEMELER

  • Hasta kartları için kilitli karteks dolabı,
  • Masa,
  • Yeterli sayıda sandalye,
  • Kayıtlar için bilgisayar,
  • Telefon, (Hasta görüşmelerinde kullanılacak, halka açık olmayan telefon)
  • Protokol Defteri

olarak düşünülmüş olup, programda yer almayan ve oda ile ilgili ihtiyaç durumlarında  ilgili başhekimlik gerekli tedbirleri alır. Hasta ile ilgili bilgiler özellik arz etmesi nedeni ile odanın anahtarı kriz odası birim sorumlusunda bulunacaktır.

İL DAHİLİNDE İŞBİRLİĞİ YAPILMASI GEREKEN MERKEZLER

 

  • Çok amaçlı toplum merkezleri (ÇATOM),
  • Sosyal Hizmetler Genel Müdürlüğüne bağlı toplum merkezleri,
  • MEB Halk Eğitim Merkezleri, Rehberlik ve Araştırma Merkezleri (RAM),
  • Gençlik Merkezleri gibi kurumlar olarak düşünülmüştür.

 

MODEL

Bu program A.Ü. Psikiyatrik Kriz Uygulama ve Araştırma Merkezi çalışmaları ve A.Ü.T.F. İbni Sina Hastanesi Acil Servis Kriz Odası Uygulamaları model alınarak oluşturulmuştur. Çalışmalarda Avrupa Birliği ülkelerinde yürütülen “İntiharı Önleme Programları” temel alınmıştır.

BEKLENTİLER

 

  1. Rehber Öğretmenler

İntihar anlaşılması çok zor bir olgu değildir. İntihar eğilimindeki kişiler etrafındakilere yeteri kadar uyarı ve müdahale imkanı verirler. İntiharı önleme işinde öğretmenler ve diğer okul personeli stratejik bir öneme sahiptirler. Bu durumda aşağıdakilerin yapılması önemlidir.

  • Kişilik bozukluğu olan öğrencilerin belirlenmesi ve bunlara psikolojik destek sağlanması,
  • Konuşarak ve onlara yardım etmeye çalışarak gençlerle daha iyi ilişkiler kurmak,
  • Ruhsal sıkıntıyı azaltmak,
  • Sözlü iletişimle ve/veya davranış değişiklikleri ile intihar eğiliminin belirlenmesi konusunda eğitilmesi,
  • Daha az başarılı öğrencilere okul çalışmalarında yardımcı olmak,
  • Okul asmaların gözlemlenmesi,
  • Öğrencilerin intihar araçlarına erişiminin kısıtlanması,
  • Öğretmen ve diğer okul personelinin iş streslerini azaltarak onlara destek sağlamak.

  1. Medya Çalışanları

İntihar konusunu ele alırken dikkat edilmesi gereken belirli konular şunlardır:

  • İstatistikler dikkatlice ve doğru bir şekilde yorumlanmalıdır.
  • Gerçek ve güvenilir bilgi kaynakları kullanılmalıdır.
  • “İntihar salgını” veya “dünyada en yüksek intihar oranının görüldüğü yer” gibi ifadelerden kaçınılmalıdır.
  • İntiharı sosyal ve kültürel gelişmelere bir tepki olarak göstermekten kaçınılmalıdır.
  • İntihar iflas, bir sınavda başarısız olma veya cinsel istismara karşı başvurulan bir yöntem olarak gösterilmemelidir.
  • İntihar haberleri intihar eden kişinin ailesi ve yakınları üzerinde dışlanma ve psikolojik etkiler yaratabileceği göz önünde bulundurularak hazırlanmalıdır.
  • İntihardan bahsederken “tamamlanmış intihar girişimi” ifadesi kullanılmalı.
  • Gazete haberlerinde ilk sayfada
  • Yardım hatları ve toplum kaynakları hakkında bilgi sağlanmalıdır.
  • Fotoğraf, intihar notları, kullanılan yöntem ve detaylar açıklanmamalı ve intihar yüceltilmemeli/ duygusallaştırılmamalıdır.
  • Depresyonun intihar davranışı ile bağlantılı olduğu ve tedavisinin mümkün olduğu mesajı verilmelidir.
  • İntihar kurbanlarının şehit gibi toplumun intihar davranışını onurlandırdığı şekilde anlaşılabilecek yorumlardan kaçınılmalı, kişinin ölümünün ardından yaşanan yas ve üzüntü vurgulanmalıdır.

  1. Hapishane Çalışanları

  • Hapishane personelinin intihar durumundaki mahpusları tanımalarını, hapishanede kaldıkları süre boyunca yüksek risk altında bulunanları belirlemek amacıyla düzenli ve sistematik olarak izlenmeleri sağlanmalıdır.
  • Yüksek risk altındaki mahpuslara ilişkin hapishane personeli arasında iletişim sağlayan bir mekanizmanın oluşması gerekmektedir.
  • Değerlendirme ve tedavi için yardım gerektiğinde ruh sağlığı uzmanlarına erişebilme imkanı verecek bağlantıların oluşturulması gerekmektedir.
  • Mahpusun ölümüne neden olan faktörlerin belirlenmesi gerekmektedir
  • Gelecekteki önleme çabalarını geliştirmek için sağlık çalışanları ile sürekli iletişim ve koordine halinde olması gerekmektedir.

  1. Polis, Jandarma, İtfaiyeciler

  • İntihar girişimine müdahalede genel yaklaşım yolları ile uygun davranış değişikliklerinin kazandırılması,
  • Kriz içerisindeki kişinin sağlık kurumlarına naklinde 112 Acil Servis Ekiplerinin kullanılmasının yararlı olacağının benimsetilmesi,
  • Sözlü iletişimle ve/veya davranış değişiklikleri ile intihar eğiliminin belirlenmesi konusunda bilinçlendirmek.

MATERYAL

  1. İntiharı önleme eğitim notları

“İntiharı Önleme Eğitici Eğitimi”nde kullanıldı.

  1. İntiharı önleme eğitim disketi

İllerde yapılan İntiharı Önleme Eğitimlerinde kullanılmak üzere hazırlandı.

  1. Krize Müdahale eğitim cd’si

Adana toplantısında kriz odası birim sorumlularına dağıtıldı.

  1. Krize Müdahale ve İntiharı Önleme, G. SONNECK, Çev.: Dr. Y. SÖZER, Dr. B. SUBAŞI, AÜ Kriz Merkezi Yay, Damla Matbaası, Ankara, 2000.

Bakanlıkça düzenlenen eğitici eğitiminde dağıtıldı.

  1. İntihar Olgusu ve Önlenmesi (kitapçık)

Sağlık çalışanlarına kaynak teşkil etmesi amacıyla Bakanlıkça hazırlandı.

  1. DSÖ tarafından 2000 yılında yayınlanan “Preventing Suicide: a resource series” adıyla yayınlanan İntiharın Önlenmesi Kaynak Serisi Türkçeye çevrilip basımı sağlandı. Bu seri 6 kitapçıktan oluşmaktadır.
  • Hekimler İçin Kaynak: Türkiye genelinde tüm İl Sağlık Müdürlüklerine dağıtımı yapıldı.
  • Medya Çalışanları İçin Kaynak: RTÜK ve Türk Gazeteciler Derneği’ne gönderildi.
  • Öğretmenler ve Diğer Okul Personeli İçin Kaynak: Milli Eğitim Bakanlığı’nca dağıtımı yapıldı.
  • Birinci Basamak Sağlık Çalışanları İçin Kaynak: Türkiye genelinde tüm İl Sağlık Müdürlüklerine dağıtımı yapıldı.
  • Hapishane Çalışanları İçin Kaynak: Adalet Bakanlığına ve tüm İl Sağlık Müdürlüklerine gönderildi.
  • Geride Kalanları Nasıl Örgütlersiniz: Türkiye genelinde tüm İl Sağlık Müdürlüklerine dağıtımı yapıldı.

Yukarıda adı geçen kitaplar www.saglik.gov.tr/birimler/temel sağlık hizmetleri genel müdürlüğü  internet adresinden temin edilebilir.

OKUMA LİSTESİ

  1. Ruh Sağlığı ve Hastalıkları, Prof. Dr. Işık SAYIL, Halise D. ÖZGÜVEN (eds), Antıp AŞ, Ankara, 2000.

AÜTF Antıp AŞ Yay. 2000

  1. Kriz ve Krize Müdahale, Prof. Dr. Işık SAYIL ve ark., AÜ Kriz Merkezi Yay., Damla Matbaası, Ankara, 2002.
  2. Ruh Sağlığı, Prof. Dr. Işık SAYIL (Ed.), Erler Matbaacılık, İstanbul, 2004.
  3. İntiharlar, Prof. Dr. Işık SAYIL (Ed.), Ege Psikiyatri Yay., Meta Basım, İzmir, 2002.
  4. Anksiyete ve Anksiyete Bozuklukları, Prof. Dr. Oğuz E. BERKSUN, AÜ Kriz Merkezi Yay, Damla Matbaası, Ankara, 2002.

İLETİŞİM ADRESLERİ

Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Ruh Sağlığı Daire Başkanlığı

Adres  : Mithatpaşa Caddesi 3 B Blok Kat:4  06434 Sıhhiye /ANKARA

Tel       : 0 312 430 36 89 – 0 312 435 64 40 / 1443   Faks    : 0 312 434 44 49

e-posta: e_buyukkaya@mynet.com.tr

               yelizalacahan@mynet.com.tr

               bilge_soylu@mynet.com.tr

ACİL SERVİSTE İNTİHAR GİRİŞİMLERİNE PSİKOSOSYAL DESTEK VE KRİZE MÜDAHALE PROGRAMI PİLOT İL VE  HASTANELERİN LİSTESİ

Sitemizdeki Benzer İçerikler

Yorumlar

İlgili Terimler :