- Hoşgeldiniz

KAYITLI ÜYE GİRİŞİ

YENİ ÜYELİK

ÖNE ÇIKAN HABERLER

Zeka Geriliği ll

Zeka Geriliği ll sitemize 22 Mart 2021 tarihinde eklenmiş ve 0 kişi tarafından ziyaret edilmiş.

ZİHİNSEL ÖZÜR ( MENTAL RETARDASYON) NEDİR?

Zeka, zihinsel birçok yeteneğin uyumlu çalışması sonucu ortaya çıkan bir yetenekler bileşimidir. Bu yetenekler algılama, bellek, düşünme, öğrenme, mantık yürütme gibi yeteneklerdir ve bunların birbiriyle uyumlu ve ilişkili çalışması sonucu zihinsel fonksiyonlar yürütülmektedir.

Zihinsel özür, kişinin yaşadığı toplum içerisinde sorunlarla başa çıkma yeteneğini etkileyen, zihinsel bir kısıtlama ya da sınırlanmadır. Bir çocuk ya da yetişkine zeka geriliği tanısı konulabilmesi için;

  • Ortalamanın altındaki zeka işlevi
  • İletişimde,
  • Kendine bakımda
  • Ev yaşamında
  • Toplumsal İlişkiler/kişiler arası becerilerde
  • Toplumun sağladığı olanakları kullanmada
  • Kendi kendini yönetip yönlendirmede
  • Sağlığına dikkat etmede
  • Akademik becerilerde ve çalışma alanlarında

iki veya daha fazla bozukluğun bir arada olması ve bu durumun 18 yaşından önce başlaması öngörülür. Zihinsel özür, ülkemizde yaygın olarak karşılaşılan özür gruplarından birisidir. Çocuğunuzun zihinsel özürlü olmasına neden olan çeşitli etmenler vardır. Bunlar dört grupta incelenebilir:

  1. Doğum öncesi
  • Gebeliğin özellikle ilk üç ayında uzun süren yüksek ateş,
  • Gebelik döneminde geçirilen çeşitli hastalıklar,
  • Gebelikte doktor denetimi dışında ilaç kullanımı,
  • Alkol, sigara ve benzeri madde kullanımı,
  • Annenin kansızlığı,
  • Annenin geçirdiği bazı kronik hastalıklar (hipotroidi vb. ),
  • Yetersiz ve dengesiz beslenme,
  • Gebelik sırasında geçirilen kazalar.
  1. Doğum sırası
  • Doğum sırasında çocuğun oksijensiz kalması (anoksi),
  • Zor ve uzun süren doğum,
  • Doğum sırasında beyin zedelenmesi,
  • Erken doğum,
  • Düşük doğum ağırlıklı bebek.

III. Doğum sonrası

  • Yeterli miktarda anne sütü almaması,
  • Çevre kirliliğine maruz kalması,
  • Uyaran eksikliği,
  • Demir eksikliği,
  • Merkezi sinir sisteminin enfeksiyon hastalıkları (menenjit gibi),
  • Metabolik hastalıklar (fenilketonüri, hipotroidi vs),
  • Geçirilen kazalar sonucu beyin zedelenmesi.
  1. Genetik nedenler
  • Akraba evlilikleri (ailede zihinsel özürlülük nedeni olan genlerin varlığında hastalık ortaya çıkar),
  • Kromozom hastalıkları (Down Sendromu gibi).

YUKARIDA BELİRTİLEN NEDENLERİN BAZILARI HER ZAMAN ÖZÜRE YOL AÇMAYABİLİR; ANCAK BİR ETKEN OLARAK DİKKATE ALINMASI GEREKİR.

 

Zihinsel Özür Nasıl Teşhis Edilir?
  1. A) Tıbbi açıdan değerlendirmeler yapılır.
  2. B) Eğitimsel açıdan değerlendirmeler yapılır.
  • çocuğun, zeka puanı (IQ) tespit edilir.
  • çocuğun gelişim değerlendirmesi (motor, dil, bilişsel, sosyal-duygusal gelişim ve özbakım alanlarında) yapılır.

Zihinsel gelişme geriliği çocuğun yaşıtlarına göre algılama, problem çözme, bellek, soyut düşünme yeteneği, neden sonuç bağlantısı kurabilme, gerçeği değerlendirme, yargılama, anlama ve anlatabilme, öğrenme gibi yetilerinde eksiklik, yetmezlik ya da bozukluk olması ile belirlenir.

Zihinsel özürlülüğün birçok belirtisi vardır. Örneğin zihinsel özürlü çocuklar;

  • Oturmayı, emeklemeyi ve yürümeyi diğer çocuklardan daha geç öğrenebilirler.
  • Konuşulan dili anlamada güçlük yaşayabilirler.
  • Konuşmayı daha geç öğrenebilirler. Sınırlı sözcük dağarcıkları ile dikkati çekerler.
  • Sesleri doğru olarak çıkarabilme (artikülasyon) ile ses bozuklukları ve kekemelik görülme sıklığı normal gelişim gösteren çocuklara göre daha fazladır.
  • Hatırlamada zorlanabilirler.
  • Anlamada güçlükleri olabilir.
  • Sosyal kuralları anlamada güçlük çekebilirler.
  • Problem çözmede zorlanabilirler.
  • Mantıklı düşünmede zorlanabilirler.
  • Dikkat süreleri kısa olabilir.
  • Okuma-yazma, matematik gibi akademik becerilerde güçlükler görülebilir.
  • Kendi başlarına karar verme ve uygulamada zorlanırlar.
  • Yetişkin tarafından yönlendirilmeye gereksinim duyarlar.

Zihinsel özürlü çocuklar toplumdaki diğer çocuklardan farklıdır. Bu farklılığın zihinsel bir özür olduğunu söylemek için, çeşitli testler kullanılır. Bu testler ile bireyin/çocuğun düşünme, öğrenme ve sorun çözme ile ilgili yetenekleri ölçülür.

Zeka Özür 3 Sınıfa Ayrılır

A- Hafif düzeyde zihinsel gelişme geriliği

B- Orta düzeyde zihinsel gelişme geriliği

C- Ağır düzeyde zihinsel gelişme geriliği

Zihinsel özürlü çocuklarda tıbbi tanı konulduktan sonra eğitimsel açıdan gelişimsel değerlendirmenin yapılarak erken eğitim programına katılımının sağlanması ve rehabilitasyon sürecine başlanması önemlidir.

Zihinsel özürlü olan bir çocukta, öğrenmede güçlükler vardır ve bu çocuklar, sosyal becerileri, diğer kişilerle iletişim kurma, arkadaş olma ve kendilerini idare etmeleri uzun zaman alır. Bu çocuklar sevgi ve şefkate gereksinimleri olmasına karşın bazen diğerleri tarafından ezilebilir ve üzülebilirler. Öğrenmek, okula gitmek, eğlenmek isterler. Ancak, desteğe gereksinimleri vardır, bu da onları anlayabilecek uygun davranışlar gösterebilecek eğitim ortamlarında olabilir. Gerekli eğitim ve destek aldıklarında, birçok zihinsel özürlü olan çocuk, iş sahibi olabilir ve bağımsız yaşayabilirler.

Anne baba adaylarının da akraba evliliği yapmamış olsalar bile, zihinsel özürlülük yapan durumlar açısından yine risklerin olup olmadığını araştırmaları ve testlerini yaptırmayı ihmal etmemeleri gerekir. Çünkü testlerle ortaya konacak olan durumlarda erken tanı ve tedavi ile birçok zihinsel özürlülük önlenebilir. Bu testlerin bir kısmı, annenin gebeliği döneminde yapılır.

Zihinsel Özürlü Bireylerin Sağlık Problemleri

  • Bu bebeklerin/çocukların oturmasını, dönmesini ve yürümesini zorlaştıran kas tonusundan ileri gelen sorunlar olabilir.
  • Beslenme, yutma, kusma, mide ve barsaklarda sorunları olabilir.
  • Görme ve /veya işitme sorunları olabilir (Doğuştan katarakt gibi).
  • Kemiklerinde ve eklemlerinde sorunlar olabilir. Dişleri geç çıkabilir.
  • Kalpte ritim bozuklukları görülebilir. Troid bozuklukları olabilir.
  • Soğuk ve enfeksiyonlara karşı dirençlerinin düşük olması nedeniyle solunum yolları, kulak, akciğer rahatsızlıkları olabilir.
  • Havale geçirebilir.

Bütün bu bulguların bir ya da daha çoğunun zihinsel yetersizliğe eşlik etmesi, sorunu daha da ağırlaştırır, baş etmeyi güçleştirir. Çocuğun var olan sorunlar açısından birçok uzman tarafından muayene edilmesi ve gerekenlerin yapılması ihmal edilmemelidir.

Ayrıca, zihinsel özre eşlik eden sağlık sorunlarına travmalar, zehirlenmeler gibi yeni sorunlar da eklenebilir. Yeni özürlülük durumları ortaya çıkabilir. Bu nedenlerle “çok destekli, çok yönlü, düzenli, aralıksız” izleme zorunludur. Ancak, kaliteli bir izleme sonunda en üst düzeyde başarıya ulaşmak için öncelikle, tanısının doğru konması, sorunun boyutlarının iyi belirlenmesi ve uygun eğitim programları ile rehabilitasyon programlarının uygulanması gerekmektedir.

Öneriler:

Unutmayınız;

İlk aylarda: Emme güçlüğü, hareket azlığı, çevresel uyarılara işitsel veya görsel tepkilerin zayıf olması veya olmaması

6 aydan sonra: Oturma, emekleme, yürümede gecikmeler.

2-3 yaşında: Dil gelişiminde gecikme ve davranış bozukluğu.

4-6 yaşında: Öğrenme güçlüğü, dikkat eksikliği ve hiperaktivite varsa en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.

  • Erken tanı, beraberinde erken eğitimi getirir. Yeterli destek verildiğinde, her zihinsel özürlü çocuk öğrenebilir, gelişebilir ve büyüyebilir.
  • Aşırı derecede korumacı olunmamalıdır. Aksi halde çocuğa hiçbir iş yapma olanağı verilmez. Bu nedenle çocuk ,yapabileceği hizmetleri yaparak öğrenme ve gelişme olanağından yoksun kalmış olur.
  • Aşırı derecede ihmal edilmemelidir. Bu hallerde çocuğun gelişmesi gerekli şartlar hazırlanmaz.
  • Kabul edilmeli ve gelişimi için gerekli sevgi ve şefkat tüm gelişimini etkileyebilir. Sevgi ve şefkat çocuğun gelişimini en üst düzeye çıkartacaktır.
  • Çocuk beceriksiz olarak değerlendirilmemelidir. Bir şey yapmaya teşebbüs ettiğinde sen onu yapamazsın gibi uyarılar,çocuğun kendine olan güvenini sarsacaktır.
  • Yeteneklerinin sınırlı olduğu unutulmamalı,yeteneğinin üstünde bir şey istenmemelidir. Bu durumda çocuk ,başarısızlıkla karşı karşıya kalacak ve böylece kendine olan güveni kaybolacaktır.
  • Çocuk inkar edilmemelidir. Çocuğun sahip olduğu düzey inkar edilmemeli ,bunun bir gerçeklik olduğu kabul edilmelidir. Ancak bu durumda çocuğa yardımcı olunabilir ve böylece çocuğun gelişiminin sağlanmasıyla
  • Bu düzeydeki çocuklar gizlenmemelidir .Zihinsel,duygusal ve sosyal gelişimlerin yaşayarak öğrenme yoluyla gelişebileceği akıldan çıkarılmamalı ve bu gelişimin sağlanabilmesi için gizlenmesi yerine toplum içine çıkarılarak sosyal ilişkiler kurması sağlanmalıdır .Bir utanç kaynağı olarak görülmemeli,akranlarıyla ilişkiler kurmasının önüne geçilmemelidir.
  • Karşılaştırma yapılmamalıdır. Normal çocuklarla kıyaslama yapılmamalıdır.
  • Ailede geçimsizlik nedeni olmamalıdır .Anne- baba birbirini suçlamaktansa çocuğun eğitimi konusunda neler yapabileceklerini araştırmalı ve bu konuda var olan olanakları kullanmak üzere harekete geçmelidir.
  • Çocuğun eğitiminde sabır ve hoşgörü gösterilmelidir. Aksi halde çocuğun var olan ilgi , istek ve yeteneği köreltilmiş olacaktır.
  • Çocuğun öğretmeni ile sıkı diyalog kurulmalıdır.
  • Çocuğun basit komutlara alışması için evde çeşitli egzersizler yapılmalıdır. Bardağı getir , koltuğa otur , git – gel gibi .

Anne ve babalar yukarıda belirtilen çalışma ve davranışlara ek olarak ,çocuğun durumu uygun bir eğitim alabilmesi için gerekli araştırma ve çalışmaları da yapmalıdır.
Söz konusu eğitimin sağlanması amacıyla yapabilecekleri ilk şey bulundukları ildeki “Rehberlik ve Araştırma Merkezine” baş vurmak olmalıdır. Ülkemizde Özel Eğitime Muhtaç Çocukların eğitimlerinin sağlanması için gerekli teşhis, tanı ve çalışmaların yapılabilmesi amacıyla her ilde en az bir tane Rehberlik Araştırma Merkezi bulunmaktadır. Bu merkezlere müracaat eden ailelerin çocuklarına gerekli testler ve diğer ölçme araçları uygulanarak durumları tespit edilmekte ,böylece çocuğun hangi düzeyde olduğu belirlenerek özür düzeyine göre yönlendirme yapılmaktadır. Eğitilebilir Zihinsel Düzeydeki çocukların eğitimleri için ülkemiz genelinde Özel Eğitim Sınıfları normal çocuklarla iletişim kurma yoluyla sosyal,zihinsel ve davranışsal becerilerinin arttırılmasını amaçlayan Kaynaştırma Programları bulunmaktadır. Ayrıca söz konusu çocukların mesleki beceri kazanabilmelerini sağlamak ve bir iş sahibi olmalarına imkan tanımak amacıyla hizmet veren Eğitilebilir Çocuklar iş okulları bulunmaktadır
.

Yararlanılabilecek Siteler

Sitemizdeki Benzer İçerikler

Yorumlar

İsminiz
E-Posta Adresiniz
Yorumunuz
İlgili Terimler :