- Hoşgeldiniz

KAYITLI ÜYE GİRİŞİ

YENİ ÜYELİK

ÖNE ÇIKAN HABERLER

Yalan Söyleme

Yalan Söyleme sitemize 21 Mart 2021 tarihinde eklenmiş ve 1 kişi tarafından ziyaret edilmiş.

                       A )   YALAN SÖYLEME

  Bir hatayı gizlemek amacıyla gerçeğe uygun olmayan girişimlerde bulunmaktır.Bu girişim sözle olabildiği gibi jest, yazı ve susmayla da olabilir.Sosyal bir davranış olan yalanın amacı başkalarını yanıltmaktır.

Yaşamın ilk 7 yılında çocuğun yalan söylemesi bu durumun bir uyum ve davranış sorunu olduğu anlamına gelmez.çocuklar 7 yaşına kadar gerçeğe uygun olmayan şeyler söylerler.İnanaılması zor öyküler uydurur olayları abartılı şekilde kendi algıladıkları biçimde anlatırlar.Çocukta gerçeklik ilkesi zamanla kazanılır.7 yaş öncesinde söylediği gerçek dışı sözler ve olaylara yalan damgası vurmak doğru değildir.3 yaş çocuğunun inanılmayacak öyküler uydurması, hayali arkadaşlarının olması ve taklit oyunlarından hoşlanması doğaldır ve gelişim özelliklerinin yolunda gittiğini gösterir.Çocuk hayal gücü geniş olduğu oranda başarılı olur.

                       B )   YALAN ÇEŞİTLERİ

1 )PATOLOJİK YALANLAR

Kişi doğru söylemek kendi için avantajlı olsa da yalan söyler.Önceden düşünülerek planlanmış yalanlardır.Patolojik yalanın önemli özelliklerinden biri inandırıcı olmasıdır.Çocuk inanılmak için yalan söyler ve bu amaçla önlemler alır.Bir kez uydurma alışkanlık haline geldimi hiçbir yarar sağlamasa bile yinelenir.Bazen çocuk ilginç olmak için yalan söyler.

Patolojik yalanlarda duyguların bozukluğunun da bir belirtisidir.

2 )HAYALİ YALANLAR

Küçük çocuklar gerçeği iyi değerlendirmedikleri için uydururlar. Yetişkinler bunu yalan olarak görür.

Örneğin:4 yaşındaki Ayşe, her gün bir kuşun pencereye konarak yiyecek istediğini söylüyordu.Ayşe yalan söylemiyor hayal kuruyordu.Çünkü yalan bilerek yanlış yola sevk etmek veya aldatmak anlamına gelir.Ayşe ise hayaliyle gerçek dünyası arasındaki sınırları çözmeye çalışıyordu ve kesinlikle aldatma amacında değildi.

3 )TAKLİT YALANLAR

Çocuklar anne babayı örnek alır. Anne babanın  yalanına tanık olan çocuk yalan söylemeyi öğrenir.Örneğin; doktora gidiyoruz diye gezmeye giden anne baba çocuğun yalan söylemsine zemin hazırlar.

4 )SOSYAL YALANLAR

Bunlar en yaygın yalanlardır. Çoğu insan bu yalana başvurur. Bir yere gideceğimiz zaman gitmek istemiyorsak hastayız deriz.

5 )SAVUNMA YALANLARI

Çocuk kendini savunmak için söyler. Çocuk sık sık eleştiriliyorsa, sert tepki gösteriyorsa, mükemmelliğe zorlanıyorsa çocuk yalana başvurabilir. Doğru söylediğinde yalan söylüyorsun diye suçlanan çocukta bu yalanlar alışkanlık haline gelebilir.

Örnek;28-30 yaşlarındaki İsmail’i psikoloğa  getiren 2 ablası önce uzmanla yalnız görüşmüşler. Görüşme sırasında ‘biz kardeşimizi evlendirmek istiyoruz ama bunu yapmaya çekiniyoruz. Kardeşimize bir türlü güvenemiyoruz.Çünkü çok yalan söylüyor’ demişler.Uzman İsmail’i odasına alıp uzun uzun konuşmuş.İsmail ‘Evet ben nedense yalana çok başvuruyorum.Bırakmak istiyorum ama vazgeçemiyorum.Bunun sebebini şu olaya bağlıyorum.Galiba 8-9 yaşlarındaydım bir gün evimizde kıymetli bir eşya kayboldu ben suçlandım.Yapmadığım bir olayı niçin kabulleneyim?Ne kadar çalmadığımı söylediysem de inandıramadım.Babam sonunda beni ayaklarımdan tavana astı ve doğruyu söyleyinceye kadar bu şekilde kalacağımı söyledi.O kadar çok acı çektim ki ‘ben yaptım baba’diye bağırdım.Bunun üzerine babam beni indirdi. ‘nasıl da sana doğruyu söylettim gördün mü?’diye konuştu.Sonra eşya bulundu benim çalmadığım anlaşıldı.Ama bundan sonra ne kadar zor ve sıkıntılı bir durumla karşılaşırsam yalan söylemek alışkanlık haline geldi bende.’demiştir.

6 )YÜCELTİLMİŞ YALANLAR

Başkalarının hayranlığını kazanmak için söylenen yalanlardır.örneğin; matematik dersi iyi olmayan bir çocuğun ‘bugün matematikten 100 aldım demesi’

             C )YALANIN NEDENLERİ

  1. Anne ve babasından yeterli ilgi görmeyen çocuk yalana başvurur.
  2. Cezalandırılmaktan, anne babasının baskısından korkan çocuk yalana başvurur.
  3. İlgi ve dikkat çekmek için
  4. Çevresinde yalan söyleyen bir yetişkin yada arkadaşın olması.
  5. Ailesinin beğenisini kazanmak isteyen çocuk yalan söyleyebilir.Bu durum anne ve babanın beklentisinin yüksek olduğu durumlarda daha çok gözlenir.
  6. Anne babanın aşırı baskıcı ve otoriter ve mükemmeliyetçi bir tutum sergilemesi.
  7. Çocuk sürekli başkalarıyla kıyaslanıyorsa.
  8. Çocuk aşırı ödüllendiriliyor yada hiç ödüllendirilmiyorsa.
  9. Arkadaş edinmek ve dikkat çekmek için de yalana başvurabilir.
  10. Anne ve babanın çocuğu küçümsemesi ve aşağılaması çocuğun yalan söylemesine neden olabilir.
  11. Anne babasına bağlı olan çocuk anne ve babasının ilgi ve sevgisini kaybetmek korkusuyla yalana başvurabilir.
  12. Çekingenlikte yalanın bir başka nedeni olabilir

D )KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ

  • Çekingen
  • Saldırgan
  • Bencil
  • Kıskanç
  • Aşırı duygusal
  • Aşırı umursamaz
  • İçine kapanık
  • Karamsar
  • Sürekli suçluluk duygusu
  • Aşağılık duygusu

            E )TEŞHİS VE TEDAVİ

  • Çocuğun çevresel ilişkileri ele alınmalıdır.
  • Önce çocukta yalancılığın gelişmesini kolaylaştıran sebepler bulunması gerekir.
  • Bunlar ortaya konulduktan sonra ailesi ve çevresiyle iş birliği yapıp ona doğruluğun yararları öğretilmeli.
  • Çocuğun sosyalleştirilmesine önem verilmelidir.
  • Yetişkinler çocuklara çok iyi birer örnek olmalıdırlar.

Yeditepe Üniversitesi Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı Yrd Doç Dr. Oğuzhan Zahmancıoğlunun açıklamasına göre:

‘0-5  yaş çocukların tedavisinde resim, oyun hamuru, masallar ve rüyaların anlatımıyla dümeni çocuğa verip çağrışımlar izleniyor.Çocuklar yaptıkları resimlerle rahatsız oldukları konuları çok kolay anlatabiliyorlar.Böylece neden yalan söylediklerinin anlaşılmasında önemli ipuçları elde ediliyor ve on a göre tedavi uygulanıyor’

F )ÖNERİLER

  • Anne ve babalar çocuğa baskıcı, otoriter bir tutumla yaklaşmamalı çocuğu tehdit etmemelidirler.
  • Yetişkinler çocuğa iyi bir model olmalıdırlar.
  • Aileler çocuktan yapabileceklerinin üstünde davranışlar beklememelidirler.
  • Çocuklarla konuşmak ve iyi bir iletişim kurmak önemlidir.Çocukla hayalleri ve yaşantıları paylaşılmalıdır.
  • Çocuk hatalı bir davranış yaptığında bağırmak kızmak yerine onunla bu davranışı hakkında konuşulmalıdır.
  • Çocuğa yeterli ilgi ve sevgi gösterilmelidir.
  • Anne ve babalar çocuğu başka çocuklarla yada kardeşleriyle kıyaslamamalıdırlar .
  • Çocuk iyi olan davranışından dolayı takdir edilmelidir.
  • Çocuğun hayatının ilk dönemlerinde söylediği küçük yalanlar, hayaller hoş görülebilir, çok eleştirel olunmamalıdır.
  • Yetişkinler çocuklarını yalanlarına her ne olursa olsun ortak etmemelidirler.

G )YAPILAN ARAŞTIRMALAR

  • Zeka düzeyi düşük çocukların mantığa aykırı yalanlar, normal ve üstün zekaya sahip olanların ise mantığa uygun olmayan yalanlar söylediklerini
  • Kız çocuklarının karşılarındaki kişiden bilgi saklayarak, erkek çocukların ise bilgiyi çarpıtarak yalan söylediklerini,
  • Yalanın değişik yaşlardaki erkek çocuklarda hırsızlık ve kavga çıkarmak gibi suça yol açan davranışlarla birlikte ortaya çıktığını,
  • Özellikle çocuklukta söylenen kronik yalanların yetişkin yaşamda uyuşturucu, alkol alışkanlığını ve şiddete başvurmak gibi toplumsal yaşama uygun olmayan davranışlarla ilişki halinde olduğunu saptamıştır.

 

Sitemizdeki Benzer İçerikler

Yorumlar

İsminiz
E-Posta Adresiniz
Yorumunuz
İlgili Terimler :