- Hoşgeldiniz

KAYITLI ÜYE GİRİŞİ

YENİ ÜYELİK

ÖNE ÇIKAN HABERLER

Sesletim Bozukluğu

Sesletim Bozukluğu sitemize 18 Mart 2021 tarihinde eklenmiş ve 1 kişi tarafından ziyaret edilmiş.

SESLETİM BOZUKLUĞU

Artikülasyon bozukluğu çocuklarda dört değişik türde gö­rülür. Bunlar; sesin düşürülmesi veya atlanması (Omissions), ses eklemesi (addittions), sesin değiştirilmesi (substitülions) ve sesin bozulması (disturtions)dır.

1-Sesin Düşürülmesi ya da Atlanması:

Daha çok küçük çocuklarda, yetişkinlerde ise seyrek ola­rak görülür. Bir sözcüğü oluşturan seslerin tümü çıkarılma­dan sözcüğün söylenmeye çalışılması durumunda ortaya çıkar. Sözcük, sanki o sözcükte o ses yokmuş gibi söylenir.

Saat-sat araba-arba
hayvan-ayvan Kapı-apı
havlu-avlu hava-ava

2-Ses Eklenmesi:

Çocukların bir kısmı bazı sözcükleri aslında o sözcükte olmayan başka sesleri ekleyerek söylerler. Genellikle birbiri ardına gelen iki ünsüzün arasına bir ünlü ekleyerek söyle­meye çalışırlar (Ancak başka sesler de eklenebilir). Bu söz­cük başı, ortası ya da sonunda olabilir.

Tren-tiren saat-sahat
recep-lrecep psikoloji-pisikoloji
spor-sipor

3-Sesin Değiştirilmesi:

Sık görülen artikülasyon bozukluklarından biridir. Sözcük içinde çıkarılması güç gelen bir ses çocuğa çıkarılması kolay gelen bir sesle değiştirilir. Değiştirmeler bazen sözcüğün ba­şındaki seste, bazen de ortasındaki seslerde olur. Bazen de­ğiştirmeler, sözcük içindeki seslerin yerleri değiştirilerek de yapılabilir.

Para-paya

Sarı-sayı (Örneklerinde olduğu gibi T yerine “y” sesi kul­lanılabilir)

  • Takvim-taklim
  • Defter-tevter
  • Yüzük-yüsük.
  • Toprak-torpak
  • Kamyon-kaymon
  • Köprü-körpü (Örneklerinde olduğu gibi yanlış öğren­meye dayalı olabilir)

4-Sesin Bozulması:

Bazen bu üç duruma uymayan durumlar da olabilir. Bura­da sözcük oluşturulurken esas çıkarılması gereken ses, ol­duğundan başka ses çıkarılarak konuşulur. Bu da konuşmayı özürlü hale getirir.

Gelir-gelix-geliy ya da gelüm (x:yöresel olarak çıkarılan bir sestir)

Kekeleme davranışı sürecinde olan çocuğun vücut ve kaslarını güçlendirip daha işlevsel duruma getirmesi için eg­zersiz yapması sağlanmalıdır.

Her gün Aç Karnına Yapılacak Hareketler

  1. 20 defa ip atlar gibi zıpla.
  2. 10 defa ağzından nefes al, tekrar yavaş yavaş bırak.
  3. 10 defa derin nefes al, göğüste tut, karına ver.
  4. 10’ar kez boyun hareketi olarak sola-sağa-öne-arkaya-daire yap.
  5. Çene hareketi olarak sertçe ağzını aç-kapa
  6. Dil hareketi olarak sola-sağa-yukarı-aşağı-çevir. Dil ile üst alt dudağı yala.
  7. Öpücük hareketi. (El ayasını dudaklarını uzatabildiği ka­dar uzatarak öpmesi şeklindedir)
  8. Her heceye işaret parmağı ile bir vuruş olmak üzere ;
  1. 1-11-111-1111-11111-111111
  2. 2-22-222-2222-22222-222222
  3. 3-33-333-3333-33333-333333
  4. 4-44-444-4444-44444-444444
  5. 5-55-555-5555-55555-555555
  6. 6-66-666-6666-66666-666666
  7. 7-77-777-7777-77777-777777
  8. h) 8-88-888-8888-88888-888888
  9. i) 9-99-999-9999-99999-999999

İşaret parmağı ile her heceye bir vuruş yapmasının ama­cı, kekeleyen çocuğun dikkatini işaret parmağına vuruş yap­masına yönelterek, kekelediğini unutmasına destek olmaktır.

Uyulması Gerekli Olan İlkeler

  1. Balon veya deniz yatağını 10 defa üfleyerek şişirelim.
  2. Şekersiz sakız çiğneyelim. (Ders dışında)
  3. Çok tuzlu yiyeceklerden ve asitli içeceklerden uzak dura­lım.
  4. B1-B6-B12 vitamini içeren yiyeceklerden, kuruyemiş ve sebzelerden bol miktarda yiyelim.
  5. Portakal, greyfurt ve mandalina suyu içelim. Havucu bol bol yiyelim. Yeşil renkli (biber, marul, maydonoz, ıspanak, lahana, pırasa vb.) sebzeleri bolca tüketelim.
  6. Hazır yiyecekler ve yerine, doğal meyve ve sebzeleri ye­meyi tercih edelim.
  7. Stresli ve üzücü ortamlardan uzak duralım.
  8. İstiklal Marşını önce düşük sonra orta bir sesle, en son olarak da çok yüksek sesle okuyalım.
  9. Ders çalışırken kitap, dergi, roman ve gazeteyi her hece­ye bir işaret parmağı vuruşu yaparak ses olarak okuya­lım.

Bu tür çalışmalar, atasözleri ve tekerlemelerle de devam ettirilebilir. Ancak bu çalışmalar her gün sabah-akşam mutla­ka yapılmalıdır. Atasözleri önce düşük enerjili bir sesle başla­tılarak çok yüksek sese kadar devam ettirilmelidir.

Atasözleri

  • Ağaç yaş iken eğilir.
  • Sakla samanı, gelir zamanı.
  • Aslan yattığı yeren belli olur.
  • İşleyen demir pas tutmaz.
  • Bu günün işini yarına bırakma.
  • Ak akçe kara gün içindir.
  • Gerçek dost kara günde belli olur.
  • Üzüm üzüme baka baka kararır.
  • Yalancının mumu yatsıya kadar yanar.
  • Ateş olmayan yerde duman olmaz.

»  Ay ayakta çoban yatakta, ay yatakta çoban ayakta.

  • Boş çuval ayakta durmaz.
  1. Boş tenekeden çok ses çıkar

DİL GELİŞİM EGZERSİZLERİ

DİL HAREKETLERİ:

?      Dili dışarı çıkarmak

?      Dili dudakların sağına soluna değdirmek

?      Dili dışarı içeri çekmek

?      Dili buruna doğru sokmak

?      Dili çeneye doğru çıkarmak

?      Dilin ucunu alt-üst dişlerle ısırmak

?      Dil ile dudakları yalama.(yuvarlayarak)

?      Dili üst ön dişlere değdirme

?      Dili şıklatma (dil ile üst damağa vurup alt damağa çekerek ses çıkarma)

?      Dil ucunu üst dişlerden en aşağıdaki ve en soldakine değdirme

?      Dil ucunu alt dişlerden en sağdaki ve en soldaki üzerine değdirme

?      Dili ağız içinde (u) biçiminde kıvırma (yanlarda)

?      Dil ile dudakları ıslatma

DUDAK HAREKETLERİ

?      Dudakları yanlara doğru(alt-üst)çekerek dişleri bitişik vaziyette gösterme

?      Üst dişleri gösterme

?      Alt dişleri gösterme

?      Üst dudağı ısırma

?      Alt dudağı ısırma

?      İki dudağı da ağız içine almak

?      Alt  dudağı dışa döndürmek

?      U sesi çıkarır gibi dudakları öne uzatmak

?      Dudakları birbiriyle içe doğru sıkıştırmak

?      Kalemi dudakları  arasında tutmak

?      Ruju dağıttığımız gibi iki dudağı birbirine sürtme değdirme

YANAK HAREKETLERİ

?      İki yanağı aynı anda şişirme

?      Sağ yanağı şişirme

?      Sol yanağı şişirme

?      Soldan sağa sağdan sola sürekli yanak şişirme

?      İki yanağı dişler arasına çekme

?      Dil ile sağ  yanağı şişirme

?      Dil ile sol yanağı şişirme

MİMİKLER

?      Hayret

?      Gülmek

?      Kızmak

?      Ciddi

?      Korku

?      Üzüntü

?      Uyku

?      Ağlamak

?      Evet

?      Hayır

ÇENE HAREKETLERİ

?      Ağzı  (çeneler gergin)açmak-kapatmak

?      Alt çeneyi (ağız açık) sağa sola hareket ettirmek

?      Alt çeneyi (ağız kapalı) sağa sola hareket ettirmek

?      Soldan sağa sağdan sola sürekli yanakları şişirme

?      İki yanağını dişler arasına çekmek

?      Dil ile sağ yanağı şişirme

?      Dil ile sol yanağı şişirme

BURUN HAREKETLERİ

?      Burunu buruşturarak  yukarı çekmek

?      Burun deliklerini açmak

DİL GELİŞİM ALANI VE EGZERSİZLERİ

NEFES ALMA

?  Ağızda üfleme (dudaklar kapalı durumda)

?  Burundan nefes alıp burundan verme

?  Burundan nefes alıp ağızdan verme

?  Ağızdan nefes alıp burundan verme

?  Kamış(pipet) ile hava çekme

?  Burundan iki defa nefes alıp, iki defa verme

?  Ağızdan iki defa nefes alıp iki defa ağızdan verme

?  Kağıt,pamuk,pinpon topu vb. bol nefes ile nesneyi üfleme (yakın-uzak mesafe)

?  Nefesli müzik aleti çalma

?  Balon şişirme

?  Islık çalma

?  Burun çekmek

?  Öksürmek

?  Horlama

?  Esnemek

?  İç çekmek

GIRTLAK HAREKETLERİ

?      Tükürerek yutkunma

?      Su yutma

?      Gargara yapma

?      Gırtlaktan öksürme (ses ayarlama)

DİL GELİŞİM EGZERSİZLERİNİN UYGULANMA YÖNTEMLERİ

A  Konuşma Organlarının Çalıştırılması

 

1- Emmek: Kamış kullanarak değişik içeceklerin içirilmesi. Eğer kamışı çocuk ağzında tutamıyorsa kamışın etrafına lastik sararak yada farklı şeylerle destekleyerek kamışın ağız kısmı kalınlaştırılabilir.

–  Alıştırmaya başlangıç olarak 9 mm lik hortumlarda kullanılabilir(gerekli ise)

– Emmeyi öğretmek; Terapist  kamışı meyve suyunun içine sokar emerek kamışa meyve suyunu çeker.Üst kısmından kamışı kapatarak kamışı bardaktan çıkarır.Kamışı düz olarak çocuğun ağzına sokar.Çocuk kamışın içindeki meyve suyunu bu şekilde emer.İkinci aşamada kamış biraz daha havaya kaldırılır ve kamış bu pozisyonda iken meyve suyunu emer.

Not: Terapist çocuğa emme sonrası davranışları gösterir.Ağzını şapırdatır.”mmm çok güzel”gibi sözel uyarılar verir.

2- Üflemek: Öncelikle derin nefes alıp verme nefes alırken “f ve p”sesini çıkarmak gibi çalışmalar yapılmalıdır.

–     Küçük bir mumu söndürmek

–     Küçük renkli makyaj pamukları araç olarak kullanılabilir.Pamuk masaya konur çocuk üfleyerek pamuğu hareket ettirir.

–     Bir kase deterjanlı su hazırlanır.Çocuk kamışla üfleyerek balonlar yapmaya çalışır.

–     İçinde küçük bir top olan plastik düdük üflemeye çalışır.

–     Küçük plastik bir borazan (flüt)ile üfleme çalışılır.

–     Bir pinpon topu ile üfleyerek masada oyun oynanır.

3- Çiğneme: Çiğneme dil dudak ve yanak kaslarının ortaklaşa çalışmasıyla ortaya çıkan bir harekettir.

Yanak: Dil çiğneme de aşağıdan yukarı, yukarıdan aşağı doğru dairesel hareketler yapar.

Isırmak: Çocuğa elma havuç gibi katı yiyecekler vererek ısırması istenir.

Sağ ve Sol yanakta çiğneme: Bir parça bisküvi çocuğun bir yanağının içine konulur. Çocuk dil yardımı ile bisküviyi yanaktan alır ve çiğner.Aynı çalışma diğer yanakta da yapılır.

Ağız kapalı çiğnemek: Bu çalışma için çok zor bir harekettir.Sürekli alıştırma gerekir.(haşlanmış patates gibi yumuşak katı yiyeceklerle çalışılır)

–  Çocuğa 30sn süre ile çiklet çiğnetilir.

Dil:

Çocuğun dilinin ucuna bir parça bisküvi konulur. Çocuk bisküviyi dil yardımı ile ağzının içine alır.

Bir parça reçel ve çikolata (saralle gibi)çocuğun üst dişi ile dudağı arasına konur, çocuk dili yardımı ile bunu ağzına alır ve çiğner.

Dilin Yön Değiştirme Hareketleri:

–         Bir parça reçel veya çikolata çocuğun yanağının içine konur.Çocuk dili ile ağzına iter ve çiğner.

–         Bir parça lokum çocuğa verilir ve çiğnemesi istenir.

–         Küçük bir parça bisküvi çocuğun yanak içlerine diş etlerinin üzerine konur. Çocuk dili ile bunu alıp çiğnemeye çalışır.(önce bir sonra diğer yanağa)

–         Sağ ve sol yanak içine aynı anda birer parça bisküvi konur. Çocuk yanak içine konan bisküvilerin ikisini birden ağız içine alıp çiğnemeye çalışır.

–         Küçük bir kaşık çocuğun ağzına sokulur ve kaşık dilin üzerine bastırılır. Çocuk bunu dilini kaldırarak karşı koymak isteyecektir.Çocuk bu tepkiyi verince diş fırçası ile çocuğun dilinin üzeri hafif hafif fırçalanır.

Dil Çıkarma Alıştırmaları:

–             Çocuğun dudaklarına reçel sürülür,çocuk reçeli yalamaya çalışır.

–             Bir lolipop alınıp,çocuğun bunu yalamaya çalışması sağlanır.

–             Dudakların alt ve üst kısmına (bıyık yerine ve çene üstüne )reçel sürülür.Çocuk dilini üst ve alta mümkün olduğu kadar uzatmaya çalışarak reçelleri yalamaya çalışır.

Dili İçe Çekme Çalışmaları:

–     Çocuğun dilinin ucuna bir parça çikolata bisküvi konulur çocuk dilini içeri çekerek yiyeceği çiğnemeye çalışır.

–     Biraz seloteyp veya bandı çocuğun dil ucuna sarılır.Bu bant hafifçe çekilerek dil dışarıya çıkarılmaya çalışılır.

Dudak Hareketleri:

Hareketlerin Taklidi:Çocuğa üzerinde çeşitli yüz mimiklerinin bulunduğu kartlar verilir.(ağlama,gülme,kızma,üzülme vb.)ve çocuktan bunları taklit etmesi istenir.

Duvara asılı bir ayna karşısında çocuk ile birlikte geçilir dudak çeşitli şekillere sokulur ve çocuktan yapması istenir.

Terapist çocukla karşılıklı oturup, gülme, kızgınlık, somurtma, sırıtma, öpme, hapşurma vb. hareketlerini  tekrarlar.

Çocuk düğmeyi dişleri ile dudak arasına koyar,terapist lastiği hafifçe çeker ve hafifçe lastiğe vurur lastik hareket eder,çocuk bu hareketi dudaklarında hisseder.Aynı çalışma düğme ağız içinde dudakta yapılabilir.

Kamışla meyve suyu ve başka içecekler içirilir.Bir kaşığa biraz yiyecek konulur,çocuğun ağzına doğru uzatılır.Çocuk üst dudağı yardımı ile yiyeceği kaşıktan almaya çalışır.Terapist kaşığı yavaşça çekerek çocuğa yardımcı olur.

Ağız Alıştırmaları:

Terapist çeşitli dil dudak ve çene hareketleri yaparak çocuktan bu hareketleri taklit etmesini ister.

    Bir tabağa reçel yada süt konulur çocukla birlikte yalama çalışması yapılır.

    Çocuğa dondurma,şeker ve lolipop yalatılmaya çalışılır.

    Çocukla derin nefes alma,yanakları şişirme,üfleme çalışmaları yapılır.

TEMEL ALIŞTIRMALAR

–     Dili diş ve dudaklar arasından çıkarma(ağız açık olarak)

–     Dili içeri çekme

–     Dili ağız dışında sağa sola hareket ettirmek

–     Dilin arka kısmını yukarı kaldırmak.

          Çeşitli dudak hareketleri yaparak aşağıdaki gibi sesler çıkarır.

  1. a)  “cık”sesi
  2. b)  b)Elini ağzına vurarak kızıl derili gibi “aaa” sesi
  3. c)  c)Ağız şapırdatma sesi
  4. d)  d)Öpme sesi

Çocuk terapistin ağzına elini değdirip ağız kapalı”mm”sesi çıkarılır sonra  çocuğun ağzına eli değdirilir çocukta aynı şekilde “mm”sesi çıkarır.

Ağız Kapatma Alıştırmaları

 Terapist  küçük bir kağıt parçasını dudaklarının arasına koyar ve dudakların arasında 5-10 sn tutar. Daha sonra aynı hareketi çocuğunuzdan yapmasını isteyiniz.

Bir oyuncağa ip takılır (tekerlekli araba gibi) ipin bir ucunda da bir düğme takılır. Çocuk düğmeyi dişleri ile dudakları arasında tutar ve dudaklarını sıkıca kapatır.Düğmeyi dudakları ile oyuncağı hareket ettirir.

Sitemizdeki Benzer İçerikler

Yorumlar

İsminiz
E-Posta Adresiniz
Yorumunuz
İlgili Terimler :