- Hoşgeldiniz

KAYITLI ÜYE GİRİŞİ

YENİ ÜYELİK

ÖNE ÇIKAN HABERLER

Okulda Madde Kullanımını Önleme

Okulda Madde Kullanımını Önleme sitemize 27 Mart 2021 tarihinde eklenmiş ve 0 kişi tarafından ziyaret edilmiş.

Giriş

Alkol dahil olmak üzere uyuşturucuların kötüye kullanımı, aileler için günümüzde önemli bir tehdit oluşturmaktadır.

Sorunun ciddi bir yönü, ergenlik çağındakilerin yetişkinlere kıyasla çok daha kolay ve çabuk bir şekilde uyuşturucu kullanmaya başlama eğiliminde olmasıdır. Koruma çalışmalarına çocuklarınız ergenlik çağına gelmeden başlamanız çok önemlidir. Birçok çocuk çocukluk çağında alkol, sigara, esrar gibi maddeleri iğrenç bir şey olarak nitelendirirken ergenlikle beraber denenebilir bir şey olarak nitelendirilmektedir. Bu nedenle konuşmaya erkenden, çocuğunuzun ve maddeler konusunda sizinle muhtemelen aynı fikirde olduğu zaman başlamak mantıklıdır. Unutulmamalıdır ki, ergenlik döneminin sancıları ve akran baskısı  ile birlikte bu maddelere yönelim artmaktadır.

Diğer bir ciddi yönü ise gençlerin tıpkı hamile kalmayacaklarına veya ciddi bir hastalığa yakalanmayacaklarını düşündükleri gibi, mucizevi bir şekilde müptela da olmayacaklarına inanmalarıdır.

Uyuşturucu kullanımından korunmanın en iyi yolu, çocukların birbirine kenetlenmiş, sevgi dolu bir ailede büyümesidir, böyle bir ortamda güçlendirici bazı şeyler kendiliğinden gelişir: çocukla-ebeveynleri arasında açık ve kolay iletişim; sadece sevgi ve çocukların başarılı olması için sağlanan imkanlardan değil, tenkit edilmekten çok onaylanmaktan kaynaklanan özsaygı; ebeveynlerle yapılan tartışmalarla, kurallara uygun hareket ederek ve başarısız olmanın sonuçlarını görerek edinilen net ve sağduyulu düşünme yeteneği; güçlükleri analiz etme ve bunları gidermek için yapılan çalışmalar sayesinde geliştirilen problem çözme becerisi.

         Bu bültende uyuşturucu, şiddet dolu bir toplumda çocuk yetişmek için gerekli aile donanımları hakkında bilgi verilerek ailenin çocuğunu güçlendirmesi hedef alınmıştır.

         Biz eğitimciler düşen görev ister riskli davranış göstersin, ister göstermesin bu bilgileri ailelerle buluşturmak ve uygulanabilir olmasını sağlamaktır. Unutulmamalıdır ki, en güçlü temeller aile ortamında atılmaktadır.

NE ZAMAN BAŞLA MALI? NELER ANLATIL MALI?

ÇOCUĞUN GELİŞİM DÖNEMLERİNE GÖRE ATILAÇAK ADIMLAR

OKUL ÖNCESİ

   Bu dönemde çocuklara sigara, alkol ve diğer maddeler hakkında bilgi vermek gereksizdir. Ancak bu dönemde çocukların karar verme ve sorun çözme yetenekleri geliştirilebilir.

J Ona belirli zamanlar ayırın. Sizinle  konuşmak istediğinde ertelemeyin ve etkili bir şekilde dinleyin.

J Bedenimize neyin girmesini izin verdiğimiz, neyin girmesine izin vermediğimize dair, konuşmalarla başlayalım.

J Beslenme konusunda, hangi gıdaların sağlıklı olduğunu, hangi gıdaların sağlıksız olduğunu öğrenmesini sağlayalım.

J Vücudumuza iyi bakma düşüncesi ile tanıştıralım ve sağlıklı yaşam kontrol listesi oluşturalım.

J Evde bulunan zehirli ve zararlı maddeleri gösterin( çamaşır suyu, boya vb) ve bu maddelerin kutularında yazanları ona okuyun. Daha sonra onları saklayın.

J İlaçların gereksiz yere kullanıldıkları zaman vereceği zararlardan söz edin. Siz izin vermediğiniz sürece ilaçların şişesini eline dahi almaması gerektiğini söyleyin.

J Diğer çocuklarla nasıl oyun oynaması gerektiğini öğretin. Oyun kuralları , oyuncak paylaşımı , doğruyu söylemek, kendisine nasıl davranılmasını istiyorsa başkalarına öyle davranması gerektiğini belirtelim.

J Tarif edilen şeyleri izlemesi için cesaretlendirin. Örneğin beraber bir yemek yapmak gibi.

J Karar verme alışkanlığı kazandırın. Örneğin her sabah ne giyeceğine o karar versin.

5-9 YAŞ ARASI

    10 yaş altındaki çocuklar, yetişkinler ilişkin pek çok mesele üzerinde düşünecek kadar büyük, ancak hala anne ve babalarının rehberliğini kabul edecek kadar da küçüktürler. Bu yüzden yasa dışı uyuşturucular konusunda konuşmaya başlamak için en ideal yaş on yaş öncesidir.

 Gerçek ve fantezi bu dönem de karışmış durumdadır. Halen deneme yanılma yoluyla öğrenmektedirler. Bedenlerinin nasıl çalıştığını merak ederler. Onlarla sağlıklı olmak ve bedenimize zarar veren şeylerden uzak durmak için gerekli olan bilgiler verilmelidir.

             Yasal olmayan uyuşturucu maddeleri öğrenmesi önemlidir. İlaçların doktor önerisiyle kullanıldığı zaman yararlı olduğu, sigara ve alkolün çocuklara yasak olduğu öğretilmelidir.

   Sokakta karşılaştığı hangi yabancılarla konuşup hangileriyle konuşmayacağını bilmelidir. İçinde ne olduğunu bilmediği yabancı maddeleri denememeyi kesinlikle öğrenmelidir.

    Ayrıca :

J Aile kurallarını kavrayabilmesi için toplum kurallarını( trafik kurallarını ) örnek olarak gösterebilirsiniz.

J Sağlıklı olmanın öneminden söz edin. Diş fırçalama ,beslenme gibi sigara ve alkol alışkanlığından da söz edebilirsiniz.

J Televizyon reklamlarının insanları nasıl kandırmaya çalıştığını ve malların satılması için ne gibi yollar kullandıklarını  örneklerle gösterin.

J Ona “hayır” demeyi öğretin.

J Sağlıklı yaşam kontrol listesi oluşturun.

10-12 YAŞ ARASI  

    Çocukların merakları artmıştır. Arkadaşları ve içinde yer aldığı grubun düşüncelerini önemseye  ve tek başlarına karar almamaya başlarlar.

    Sigaraya başlama riski bu dönemde kendini gösterir. Bu nedenle sigara ,alkol ve uçucu maddelerle ilişkili bilgiler verilmeye başlanmalıdır.

J Tamamen ona ayrılmış zamanlar  oluşturmaya çalışın.

J Yeni arkadaşlar edineceği ve eğleneceği spor gibi etkinliklere yönlendirin.

J Sigara ,alkol ve diğer maddelerin nasıl tanıtımının yapıldığını ona gösterin.

J “Hayır” demesini öğretmeye devam edin.

J Bu dönemde sigara,alkol ve diğer maddelerle ilgili bilgilendirme yaparken gerçeklerle mitleri birbirinden ayırt edilmesini sağlayın..

J Günlük gazetelerde sigara, alkol ve diğer maddelerle ilgili haberleri işaretlemesini söyleyin ve birlikte tartışın. Büyük olasılıkla yakalamalar ,kazalar,cinayetler bu haberler içinde yer almaktadır.

J Arkadaşlarının anne babaları ile iletişim kurun.

J Sağlıklı yaşam kontrol listesi oluşturun.

ERGENLİK BAŞLANGICI  

 

    Bir anlamda yeniden doğuş gibidir. Kendilerinden memnun değillerdir, değişip değişmediklerinden emin değillerdir. Yetişkinlerle bir çatışma içindedirler. Duygusal desteğin ve onlara iyi bir örnek olmanın tam zamanıdır.

M Yaşıtlarının baskısına karşı onu olumlu tavır ve becerilerle donatmaya çalışın. Maddelere olan kurallarınızı ve tavrınızı benimsemesini sağlamaya çalışın.

M Arkadaşlarını ve onların ebeveynlerini tanıyın. Onları eve davet edebilir, partiler düzenleyebilirsiniz.

M Nerelerde zaman geçirdiğini öğrenin. Onu  dışarıdaki tehlikelerden içerde tutarak koruyamazsınız. Bu nedenle gittiği yerlerden ve yaptıklarından haberdar olduğunuz takdirde, dışarı da zaman geçirmesine rahatlıkla izin verebilirsiniz. Ona sık sık “ sana güveniyorum “ deyin.

M “Hayır“ diyebilme çalışmalarına devam edin. Olabilecekleri önceden ona hatırlatın ve uygulamalar yapın.

M Bu döneme ait çatışmaları onunla birlikte tartışmaya çalışın. Sorun çözme konusunda model olun.

M Sorumluluklarını ona hatırlatın ve yerine getirmesini isteyin.

M Kuralları ona sık sık hatırlatın  ve eğer sorarsa bunların konma nedenlerini ona açıklayın.

M Arkadaşlıktan söz edin. Gerçek arkadaşlar, birbirine zarar verecek şeyleri önermez yada bunları kullanması için ısrar etmez!

M Arkadaşları ile birlikte olabileceği alkolsüz eğlenceler düzenleyin.

M Sağlıklı yaşam kontrol listesi oluşturun.

GEÇ GENÇLİK

 

      Yüksek okul yada liseye denk düşen bu dönemde gençler geleceğe bakmaya başlar. Yetişkinleri daha iyi anlarlar ve onlardan yardım talep ederler. Ancak halen arkadaş gruplarının etkisi sürmektedir.

M Madde kullanımının sosyal sonuçlarını tartışmaya ağırlık verin.

M Madde kullanımının gelecekte yaratacağı sorunlar(okul,iş hayatı ) üstünde durun.geleceğini nasıl kısıtlayabileceğinden söz edin.

M Onun evde yalnız kaldığı zamanlar ne yaptığından haberdar olun.

M Sosyal etkinliklere katılması için onu cesaretlendirin.

M Uyuşturucu karşıtı etkinliklere katılması için onu cesaretlendirin.

M Arkadaşlarının aileleriyle ilişkileri sürdürün.

M Alkolsüz eğlenceler düzenleyin.

M Onula geleceğini konuşun. Beklentilerinden ve hırslarından söz edin.

SİGARA,ALKOL VE DİĞER MADDELER KONUSUNDA ÇOCUKLA KONUŞMAK

Birçok aile çocuğu ile ve diğer maddelerin kullanımını konuşmaktan kaçınır. Halbuki ,ebeveynlerinden alkol ve madde konusunda bilgi alan çocukların daha az sıklıkla bu tür maddeleri kullandıkları bir çok araştırmada gösterilmiştir.

Onun aklına “bu tür fikirleri sokarım” diye korkmayın.trafik kurallarını ona anlatırken kendisini arabanın önüne atacağını düşünür müsünüz?

HAZIRLIKLI OLUN

Aileler alkol ve maddeler hakkında bilgi sahibi olunca , çocuklarına doğru bilgiler verebilirler.Ayrıca bu konuda bilgi sahibi olmaları sayesinde  eğer çocukları alkol ve ya madde kullanıyor bunu anlayabilirler

KONUŞMA ORTAMINI YARATIN

Çocuğunuzun size sorunlarından bahsedebileceğiniz bir aile ortamı oluşturun. Maddeler hakkında tartışırken, çok rahat bir şekilde konuşulması ve kendiliğinden gelişen durumlardan yararlanılması gerekir. Örneğin : Tv reklamları , Tv  programları , konu ile ilgili bir bir film , günlük haber kanalları gibi.  Maddeler hakkında konuşmak için bir başka fırsatta gerçek hayatta da yakalanabilir. Örneğin : bir arkadaş toplantısı gibi.

Ailenizde bazı engeller olduğunu görüyorsanız yada tartışmalarınıza yeni boyutlar eklemek istiyorsanız, kelime çağrıştırma oyunu oynayabilirsiniz.

Bu oyunda ;tüm aile fertleri alkol , tütün , esrar ve kokain hakkında akıllarına gelen ilk beş düşünceyi yazarlar. Bu çocuklarınızın tavırları ve mevcut bilgi düzeyleri hakkında fikir edinebilmek için iyi bir yoldur. Çocuklarınızda sizin düşüncelerinizi kavrayacaktır.

YAŞA UYGUN BİLGİLENDİRME

Sigara ,alkol ve diğer maddeler hakkında çocuğunuza verdiğiniz bilgiler onun yaşına uygun olmalıdır. Örneğin  dişlerini fırçalayan 6-7 yaşındaki çocuğu “bedenimizi sağlıklı ve güçlü tutmak için bir çok şey yapabiliriz. Diş fırçalamak bunu iyi bir örnek .Öte yandan bedenimize zarar veren şeylerden de uzak durmalıyız. Örneğin sigara, çok miktarda alkol,gereksiz yere ilaç almak gibi…”

KONUŞMA BİÇİMİ

Onunla konuşurken aşağıdaki kurallara dikkat etmenizi öneririz:

1.Onun bu konuda neler bildiğini öğrenmeye çalışın. Örneğin ; bu maddeler neden zararlı biliyor musun ? Neden bu maddeleri kullanmanı istemiyoruz bir fikrin var mı? Vb.

2.Onunla bu konuları konuşurken tartışma yaparmış tarzında konuşmamanız daha doğru olacaktır. Ona emirler vermeyin.”Eğer kullanırsan bacaklarını kırarım” gibi korkutucu konuşmalar yapmayın ve tehdit etmeyin.

3.Konuşurken daha çok “ben “ dili adını verdiğimiz tarzda konuşmaya çalışın.

4.Sevecen bir yaklaşım uygun olur.Örneğin” biz seni seviyoruz ve senin iyiliğini düşünüyorum.Bu nedenle bu tür maddeleri kullanmanı istemiyorum” gibi.

5.Kimi zaman onun düşüncelerini de sorun ve dinleyin . Her söylediğine bir karşılık bulmayın.Siz kendi mesajlarınızı vermeye devam edin.

6.Duymak istemediğiniz şeylerle karşılaşırsanız ,hemen reaksiyon göstermeyin. Davranış ve düşüncelerinin sonuçlarını görmesini sağlamaya çalışın. Örneğin: Bu maddelerin zararlarını ve risklerini bilip bilmediğini sorun.

7.Aile değerlerinizden ve kurallarınızdan söz edin.

AİLE DEĞERLERİNİN ÖĞRETİLMESİ

           Her ailenin bazı ilke ve standartlarla belirlenmiş davranış beklentileri vardır.Buna “değer” adını veriyoruz.Bu değerler sıklıkla gencin sigara ,alkol ve diğer maddeleri kullanmasını engeller.Sosyal,ailesel ve dini değerler gence madde veya alkole hayır demeleri için nedenler bulmasını ve bu kararlılıklarını kesin bir şekilde sürdürmelerini sağlar.

Aile değerlerinizi çocuğunuza açık bir şekilde öğretebilmeniz için:

ASizin için önemli olan değerleri açık bir şekilde konuşun.Dürüstlük,sorumluluk alma ve kendine güvenilmesinin neden önemli olduğunu ve bu değerlerin iyi kararlar vermesinde  nasıl yardımcı olacağını sorun.

A Kendi davranışlarınızın çocuğunuzun değerlerinin gelişmesini nasıl etkilediğini unutmayın.Çocuklar kendi anne babalarının davranışlarını taklit ederler.Örneğin sigara içen anne babaların çocuklarının sigara içme olasılığı daha yüksektir. Eğer onlara için bir şeyler yapmak istiyorsanız öncelikle kendi sorununuzla yüzleşmeniz gerekir.

ABu zaman zaman aldığınız alkolü tamamen kullanmamanız anlamına gelmemektedir.Çocuklar bağımlılık düzeyinde ve kendisine ve ailesine zarar verecek düzeyde alkol kullanımı ile sosyal içicilik arasındaki farkı anlayabilirler.Çocuğunuzun asla sizin içkinizden tatmasına izin vermeyin.

AKendi söz ve davranışlarınız arasındaki tutarsızlıklara dikkat edin.Çocuğunuzun sizinle özdeşim kurduğunu unutmayın.Bu nedenle çocuğunuzdan beklediğiniz davranışları sizin gösterdiğinizden emin olun.

AÇocuğunuzun sizin aile değerlerinizi anladığından emin olun.Aileler bazen nadiren veya hiç konuşulmadan değerleri aldıklarını düşünürler.Bu doğru değildir.

SİGARA ALKOL VE DİĞER MADDELERE KARŞI KURALLARIN KONMASI VE BUNLARIN UYGULANMASI

         Kuralların konması işin yalnızca yarısıdır.Bunların uygulanması da gereklidir.Kurallara uyulmadığında cezaları da önceden belli olmalıdır.

A  Spesifik olmaya çalışın. Kuralların nedenlerini açıklayın.Kuralların neler olduğunu ve nasıl bir davranış beklediğinizi söyleyin. Onun kurallar hakkındaki fikirlerini dikkate alın. Kurallara uyulması durumunda bunun  , onun ve ailenizin hayatını nasıl etkileyeceğini üzerine konuşun.

A Tutarlı olmaya çalışın. Çocuğunuz alkol veya maddelerin kullanılmaması konusundaki kurallara her yerde, evde, arkadaş ortamlarında , okulda uyulması gerektiğinin önemi üzerine konuşun.

A Makul olmaya çalışın..Daha önce kararlaştırılmamış yeni kuralları   çocuğunuzla  konuşmadan uygulamayın.” Baban eve geldiğinde seni öldürür” gibi gerçekçi olmayan tehditlerden kaçının.

İLETİŞİM İPUÇLARI

   Yetişkinlerin ve çocukların farklı iletişim biçimleri vardır ve bir konuşma sırasında yanıt verme biçimleri farklılıklar gösterir. Öte yandan  konuşmanın ne zaman ve hangi ortamda yapıldığı da iletişimin kalitesini arttırır.

HAZIRLANIN

¯Onunla konuşamayacak durumlarda ,ondan zaman isteyin.başka işlerle uğraşırken onunla konuşmak gibi bir hata yapmayın. Eğer konuşma zorundaysanız ,yaptığınız işe ara verin.

¯Bir konuyu konuşacağınız zaman aceleye getirmeyin . sakin ve yavaş olun.

DİNLEYİN

‘ Dikkatle dinleyin

‘ Sözünü kesmeyin

‘ Çocuğunuz konuşurken kendi söyleyeceklerinizi hazırlamakla meşgul olmayın.

‘ Çocuğunuzun sözünü bitirdiğinden emin olana kadar bekleyin .düşüncelerinizi o konuşmasını bitirdikten sonra söyleyin.

GÖZLEYİN

  $ Çocuğunuzun vücut dilini ve yüz ifadesini anlayın. Çocuğunuz sinirli ve rahatsız mı? Veya rahat mı görünüyor? Ayaklarını sallıyor ,saatine mi bakıyor, yoksa rahat ve gülümseyerek mi konuşuyor?

  $konuşma süresince çocuğunuzun söylediklerini ona eğilerek veya omzunu tutarak veya başınızı sallayarak ve göz teması kurarak dinleyin.

CEVAP VERİN

J “Şunu yapmalısın”, “senin yerinde olsam” veya “ben senin yaşındayken” le başlayan cümleler yerine “ bu durumu düzeltmek için neler yapabiliriz? Sana bu konuda nasıl yardımcı olabilirim ? anlıyorum bu bazen zordur  gibi   “ cümlelerle başlayan cevaplar vermek daha uygundur.

J Eğer çocuğunuz size duymak istemediğiniz şeyler söylüyorsa sakın bunu yadsımayın. Davranış ve düşüncelerinin sonucunda nelerle karşılaşabileceğini sorun.

J Her durum için çocuğunuza önerilerde bulunmayın. Bunun yerine anlattığı şeylerin ardındaki duyguları anlamaya çalışın. Kendi duygularını ve karşısındakinin neler hissedebileceğini ifade etmesini sağlayın.

J Çocuğunuzun kastettiği şeyi anladığınızdan emin olun.

J Olumlu düşünce ve tavırlarını taktirle karşılayın. Olumlu davranışlarını övün.” Sen iyi bir sorun çözücüsün ,bu iyi bir fikir , tebrikler.” Vb .

İYİ BİR MODEL OLMAK

    Bir çocuk için büyümek çok önemlidir.büyümek özgürlük demektir.büyümek kişinin kendi kararlarını kendisinin  vermesi demektir. Büyümek istediklerini yapmak ve içebilmek demektir. Bu nedenle çocuklar bizi taklit ederler. Giyimimiz ,konuşma tarzımız,kullandığımız sigara,alkol ve yaşam biçimleri onların merceği altındadır.

Dikkat etmemiz gereken çok basit şeyler vardır

A Onları yaptıklarınıza ortak etmeyin.Örneğin sigara için çakmağınızı ,yada dolaptan rakınızı getirtmeyin.

A Kullandığınız sigara yada alkolü az miktarda ve hem kendiniz hem de çevreniz için sorun yaratmayacak düzeyde içiniz.

A Sık sık madde kullanmanın zararlarını ona hatırlatın.

EĞER ALKOL KULLANIYORSANIZ

    Az miktarda alkol için. Her kutlama yada tatilde içmeyin. Başka kutlama biçimleri yada eğlenceler bulun. Böylece “kutlamalarda yada eğlencelerde alkol zorunludur” gibi alışkanlığa yol açmazsınız.

    Her stresli olduğunuzda alkol almayın. Başka yollar bulun. Böylece çocuğunuza yeni stresle baş edebilme stratejilerini öğretirsiniz.

EĞER SİGARA KULLANIYORSANIZ

       Sigaranın ne kadar fazla bağımlılık etkisi olduğunu anlatın. Genç yaşta sigarayı bırakabileceğinizi düşünerek kullanmaya başladığınızı ama kısa zamanda ona nasıl bağımlı olduğunuzu anlatın. Sigaranın sizin üzerinizde yarattığı sağlık sorunlarından ona söz edin. Ancak bunu küçük yaştaki çocuklara anlatmak ,sizin hemen ölebileceğinizi düşünebilecekleri için sakıncalı olabilir.

     Sigaranın yarattığı toplumsal ve ekonomik sorunları gündeme getirin.

EĞER SIK SIK İLAÇ KULLANIYORSANIZ

        Eğer sık sık ve gereksiz yere ilaç kullanıyorsanız ;zorluk ve sorunlarla başa çıkmanın en iyi yolunun bir hap almak olduğu,hap almanın başka çözümlerden kolay olduğu , haplarla her şeyin unutulabileceği mesajı veriyorsunuz demektir.

EN İYİ YOL SİZİN DE BU MADDELERİ KULLANMAYI BIRAKMANIZDIR.

HEM DE SADECE ÇOCUĞUNUZ İÇİN DEĞİL.

 KENDİNİZ İÇİN DE…

SOSYAL VE KİŞİSEL BECERİLER GELİŞTİRME

SORUN ÇÖZME

   Gün içinde işte ya da evde yaşadığınız bazı sorunları ona anlatın. Sorunların çözümü için onun fikrini sorun ve bunları onunla tartışın. Burada amaç çocuğu sorunların içine atmak değil ,ona sorun çözme becerisini kazandırmaktır.

Bir sorun çözülürken uyulması gereken karar ağacı aşağıdaki biçimlerde olabilir.

Sorunu/ sorunun ne olduğunu tanımlayın.

Ne oldu? Sorun nedir?

Söyleyecekleriniz, benim bu sorunu daha iyi anlamama yardım edecek.

Duyguları açıklığa kavuşturun.

Ne hissediyorsun? /…………………ne hissediyor?

Sonuçları açıklığa kavuşturun.

Sen böyle yapınca sonuç ne oldu?

Sonuçlarla ilgili duyguları açıklığa kavuşturun.

Bu sonuç karşısında sen ne hissettin?

Örneğin; Sana vurunca/ senin oyuncağını alınca, vb.

Çocuğu, alternatif çözümler düşünmeye teşvik edin.

Bu sorunu çözmek için farklı bir çözüm düşünebilir misin?

Peki bu farklı çözüm yolu ne?

Örneğin; İkinizinde kendini kötü hissetmeyeceği/ O’nun ana vurmayacağı, vb. bir çözüm yolu ne olabilir?

Çocuğu, her çözümün değerlendirmeye teşvik edin.

Bu iyi bir fikir mi? Yoksa iyi bir fikir değil mi?

Eğer iyi bir fikirse: Öyleyse git ve bunu dene.

Eğer iyi bir fikir değilse: farklı bir şey düşünmelisin.

Çocuğun düşünmüş olmasından övgüyle söz edin.

Eğer çözüm işe yararsa: her şeyi kendin düşündün. Kutlarım! Sen iyi bir sorun çözücüsün.

Eğer çözüm işe yaramıyorsa: Farklı bir şey düşünmelisin. Senin iyi düşünen bir kişi olduğunu biliyorum!

SOSYAL İLİŞKİLERİN GELİŞTİRİLMESİ

   Her insan sosyal olarak kabul görmek ister. Ona bunu başarabilmesi için bazı yollar gösterebilirsiniz.

Þ Birisiyle karşılaştığı zaman buzları kırmanın yollarını gösterin. Örneğin “ ben sizi daha önce duymuştum…” daha önce buraya geldiniz mi?” gibi.

Þ Bir toplantıya, bir maça ya da partiye giderken bazen iki, üç yeni kişiyle tanışmasını ödev olarak verin.

Þ Dinleme becerilerini öğretin

Þ Görgü kurallarını öğretin. Bıçak, kaşık tutmak, birisini karşılamak, iltifatta bulunmak vb.

Þ Onunla birlikte çeşitli sosyal ortamlara katılın. Yeni insanlarla tanışın. Sizin yaptıklarınızı o da taklit edecektir.

Þ Kitap, dergi ve gazete okumasın önerin. Böylece grup ortamında konuşacak çok fazla konusu olacaktır.

REDDETME BECERİSİ

Grup baskısını sorgulama ve reddetme becerilerini öğrenmesine yardımcı olun;

Þ Bu kişi neden bu kadar ısrar ediyor ?

Þ Onun istekleri ile benim isteklerim ne kadar uyuşuyor ?

Þ  Söyledikleri ne kadar doğru ?

   Reddetmenin ve ısrarlara karşı  gelmenin bazı yolları vardır.

Þ Basit olarak “hayır”: “hayır”, “ hayır,teşekkürler”.

Þ Lafı değiştirme : “hayır, geçen gün bizim çocuklara rastladım…”.

Þ Kırılmış plak: “ hayır, hayır, hayır” Bu yol ile herhangi bir tartışmaya yol açmazsınız…

Þ Yürüyüp gitme: “ Hayır” dedikten sonra yürüyüp uzaklaşır.

SİGARA, ALKOL VE DİĞER MADDELERİ KULLANMAYA ÖZENDİREN MESAJLARLA BAŞA ÇIKMA

   Böyle bir çabaya girmek istiyorsanız iki önemli kurala uymalısınız. Bunlardan birincisi ders verir gibi konuşmayın, tartışın. İkincisi insanları iyi ya da kötü olarak etiketlemeyin. Örneğin madde kullanımı kötü, ama kullanan kişinin kendisi iyi olabilir.

   Tartışmayı başlatmak için aşağıdaki soruları sorabilirsiniz.

  1. Bu reklam sana bir şey satmayı hedefliyor mu ? Neyi almanı istiyorlar ?
  2. Sence bu ürün senin sağlığın için iyi mi ?
  3. Bunu üreten kişi senin bu malı alman için nasıl bir yol izliyor ?

* Seni beğenilir yaparak ( Ör: eğer bunu kullanmazsan sevilmezsin)

* Seni yalnız bırakarak (Ör: herkes bunu kullanıyor. Kullanmazsan yalnız kalırsın)

* Seni yetersiz ve başarısız hissettirerek (Ör: eğer bu malı almazsan, başkalarının yaptıklarını yapmazsın)

* seni daha az erkeksi ya da kadınsı göstererek (ör:eğer içmiyorsan sen muhallebi çocuğusun,ya da bu ürünü kullanmazsan güzel olamazsın)

  1. Bu mesajın seni bu şekilde yönlendirmesi hakkında ne hissediyorsun?

ARKADAŞLIK KAVRAMINI OLUŞTURMA

Kendisine iyi arkadaşlar seçmesi, onu bir çok zararlı alışkanlıktan koruyacaktır.

Gerçek arkadaşı tanımlayacak üç şey yazmasını isteyin.

Gerçek arkadaşlarda olmayacak üç şey yazmasını isteyin.

En yakın arkadaşlarının isimlerini sorun.

İlk iki maddeden hangilerinin arkadaşlarına uyup  uymadığını belirlemesini isteyin.

ÇOCUĞUN SİGARA ,ALKOL VE MADDELERDEN UZAK TUTMAK İÇİN ON İKİ TEMEL İLKE

1-Çocuğunuzla Sigara ,Alkol Ve Diğer Maddeler Hakkında Konuşun:

Bu tür konuları çocuğunuzla konuşmakta hiçbir sakınca yoktur. Aksine bu tür konular gizli kaldıkça karşınıza çok daha önemli sorunlar çıkabilir. Çocuklar her kesin bu maddeleri kullandığını zanneder.

Uygun bir zaman (örneğin televizyonda uyuşturucu probleminden bahseden  bir haber verilirken) seçin. Önce, bu konuda neler düşündüğünü anlatmasını sağlayın, niçin sigara, uyuşturucu ya da alkol kullanmaması gerektiğini açıklayın.

2- Koşulsuz sevgi gösterin: Ebeveyn sevgisi koşulsuz sevgi olmalı, çocuklar ve sorunları ne olursa olsun, ebeveynlerinin fedakarlığına güveneceklerinden emin olmalıdırlar. Unutulmamalıdır ki, bu, çocukların terbiyesizliğine, yalancılığına veya istismarına boyun eğmek değil, onların idrak kabiliyetine inanmak ve onlara bir şans tanımak arzusudur.

3-Onu Dinlemeyi Öğrenin:

Gerçek dinleme, konuşmaktan öte bir şeydir. Çocuğunuzun yüz ifadesini ve beden dilini izleyerek gerçekten ne hissettiğini anlamaya çalışın.

Ne hissettiğini anladığınızı göstermek için söylediklerini tekrarlayın.

Kendi dilinizi (göz kontağı kurma, baş sallama, uygun zamanlarda gülümseme) ve ses tonunuzu kullanarak destek verin.

Konuşmayı sürdürmek ya da var olan problemi daha iyi anlamak için “Biraz daha anlatır mısın?” gibi yüreklendirici sözler söyleyin.

4-Onun Kendini İyi Hissetmesini Sağlayın:

Çocuklar anne babalarının kendisi hakkındaki olumlu düşüncelerini duymak ister.”o bunu biliyordur” gibi bir düşünceye kapılmayın. Çünkü insanlar kimi zaman bildikleri şeyleri bile bir kez daha duymaktan hoşlanırlar.

5- Çocuğunuzun kendisi ile ilgili olumlu bir imajı olmasına yardım edin:

Kendilerini iyi hisseden, kendisiyle barışık olan çocuklar ya da gençler, uyuşturucu  ya da alkol yoluyla iyi hissetmeyi daha az denerler.

6-Güçlü Değerleri Olmasına Ve Bunlara Sahip Çıkmasını Öğretin:

Başka arkadaşlarının ona madde kullanmak için yaptığı baskı ve ısrarlara karşı gelebilmeli , doğru bildiklerini savunabilmelidir. Bunun için doğru ve yanlış değerler arasında çocuğun tam bir ayrım yapmış olması gerekir.

7-Ona İyi Bir Örnek Olun:

Ana-babaların sigara, alkol ve uyuşturucu ile ilgili tutumları çocukların davranışını da etkiler. Çocuğunuzun önünde içki içmeniz mutlaka zarar verecek diye bir durum söz konusu değildir; ancak çok fazla içmek ve özellikle riskli durumlarda (örneğin araba sürerken) içmek zararlı olabilir. Çünkü çocuğunuz, sadece söylediklerinizi değil yaptıklarınızı yapar. Çocuklar, ana-babanın içme nedenini, ne zaman ve ne kadar içtiğini ve içerken ne yaptığını yetişkinlerin tahmin ettiğinden daha fazla fark ederler.

8-Akran Baskısıyla Başa Çıkmasını Öğretin:

Arkadaşlarının uyuşturucu kullanmayı zorlayabileceği durumları birlikte canlandırın ve “hayır” demeyi öğretin.

9-Aile Kurallarınızı Oluşturun:

Sigara ,alkol ve diğer maddelerin kullanımına ilişkin aile içi kurallar koyun. Çocuklar, bu konudaki görüşlerinizi ve kullandığı taktirde ne gibi sonuçları olacağını açıkça bilmelidir. Alkol ya da uyuşturucu almaya zorlandığı durumlarda nasıl davranmasını istediğinizi de ona anlatabilirsiniz.

10-Sağlıklı Ve Yaratıcı Etkinliklere Katılmak İçin Onu Yüreklendirin:

Hobiler ,okul etkinlikleri ,spor gibi etkinlikler çocuğunuzu madde kullanımından uzaklaştıracaktır. Olumlu ilgileri olan bir çocuk, uyuşturucu ve alkolle daha az ilgilenecektir. Ailece yaptığınız etkinliklerin yanı sıra okuldaki kulüplere gidebilir, müzik, spor ya da çeşitli hobiler seçebilir. Bu etkinlikler sırasında da onlarla birlikte olmaya özen gösterin.

11-Diğer Ebeveynlerle Birlik Oluşturun:

Çocuklarınızın arkadaşlık ettikleri aileleri tanıyın ve onlarla görüşün. Onlarla çocuklarınızın sağlıklı gelişmesi için bir güç birliği yapın.

12-Bir Sorunla Karşılaştığınız Zaman Ne Yapacağınızı Önceden Belirleyin:

Çeşitli maddelerin biçimleri etkileri, kullananları tanıma yöntemlerini öğrenmek gereklidir. Eğer bir gün çocuğunuzun  madde kullandığını öğrenirseniz, neler yapmanız gerektiğini önceden bilmeniz ve kararlaştırmanız çok önemlidir.

ÇOCUĞUNUZU OLUMLU TAVIR VE BECERİLERLE DONATMAK İÇİN YAPABİLECEĞİNİZ ETKİNLİKLER

 

YAŞAM TARZI: KENDİNİ İYİ HİSSETMEK VE EĞLENMEK

 

   Çocuklar kendilerini iyi hissetmek için uyuşturucu kullanırlar.çocukların uyuşturucu kullanmadan kendilerini iyi hissetmelerine yada eğlenceli , heyecanlı ve denemeye değer faaliyetlerde bulunma yolları bulmalarına yardım etmek de dahildir.

Faaliyet 1:  SENDE BEĞENDİĞİM ŞEYLER

Amaç : Aile içinde daha fazla duygunun ifade edilmesini sağlamak ve öz saygıyı arttırmak.

Ne yapmalı Çocuklarınız ile bir araya gelin ve sadece birbirinizle ilgili gerçekten hoşunuza giden yada sevdiğiniz şeyler üzerinde konuşun.Tüm hafta boyunca günde en az iki defa herkese iltifat etme ödevi yapılır.Hafta sonunda , iltifat etmenin ve almanın nasıl bir his olduğunu konuşun.

 

Faaliyet 2: ROL MODELLERİ VE İFTİHAR

Amaç : Olumlu bir rol modeli ile özdeşleştirerek özsaygıyı artırmak.

Ne yapmalı : Çocuğunuzunla, içinde çocuğunuzun kendini özdeşleştirebileceği bir ana karakter olan bir kitap araştırın ve bu kitabı okuyun.Karakterin karşılaştığı sorunlar ve bu sorunların nasıl üstesinden geldiği üzerinde konuşun.

Kitap Önerileri:

Bir Şeftali Bin Şeftali – Samed Behrengi

Küçük Kara Balık – Samed Behrengi

Don Kişot – Erich Kastner

Pal Sokağı Çocukları – Ferenc Molnar

Mavi Orman – Güngör Dilmen

Anneannemin Kuyruklu Yıldızı – Muzaffer İzgü …vb.

 Faaliyet 3 . ÇOCUKLAR YALNIZCA EĞLENMEK İSTER

Amaç : Çocuğunuzun keyif alma ve keyif verici şeyler ortaya koyma yeteneğini arttırmasına yardım edin.

Ne yapmalı:Çocuğunuzla eğlence üzerine konuşun.çocuğunuzun yapmaktan hoşlandığı,hoşlanacağını düşündüğü fakat henüz denemediği şeylerin listesini yapsın. İlave öneriler yaparak listeyi genişletmesine yardım edin.

  Ana fikir çocuklarınızı yeni faaliyetler için zorlamak değil , cesaretlendirmektir. Eğer listede yer alan bazı eğlenceler potansiyel olarak tehlikeliyse, bu konu hakkında bildiğiniz riskler ve güvenlik tedbirleri üzerinde konuşun.

 Bu risk alma üzerinde konuşmaya başlamanın iyi bir yoludur.

 

FAALİYET 4: TELEVİZYON DÜNYASI 

Amaç : Eleştirisel olmayan , pasif ve aşırı bir şekilde televizyon izlemekten caydırmak .

Ne yapmalı : Çocuklarınızın,televizyonda ne seyrettiklerine ilişkin yazılı bir kayıt tutmasını sağlayın. Ne tür programlar seyrettiklerini tartışın. Bazı programları birlikte izleyin ve her programın kalitesi, olumlu ve olumsuz yönleri üzerine karşılıklı konuşun. Bir hafta içende televizyon seyrederek geçirilen saatleri hesaplayın . Ailece televizyonsuz birkaç gün yada bir hafta geçirmeyi deneyin.

 

FAALİYET 5 : KENDİMDE HOŞUMA GİDENLER

Amaç : Özsaygıyı arttırmak ve kişinin kendini iyi hissetmesi için kusurlarının olmasına, büyümeye ve yeni beceriler edinmesine izin vermek gerektiğini göstermek.

Ne yapmalı: Çocuklarınızdan kişiliklerine ilişkin beğendikleri beş şeyi adlandırmalarını isteyin.Onlara yardımcı olmak için sorular sorun:

  • Hangi özelliklerini beğeniyorsun ? örneğin ( cömert ve sevecenim ,zekiyim , çok iyi bir espri anlatışım var, iyi bir arkadaşım, sadığım)
  • Bedeninde ve fiziksel görünüşünde neler hoşuna gidiyor?( Güzel gözlerim ve güzel saçlarım var, şık giyiniyorum, fiziksel olarak güçlüyüm, kilom iyi , basketbol da iyiyim )
  • Kendini iyi hissetmek için ne yapıyorsun? ( resim yapıyorum , okul piyesinde oynuyorum , dans ediyorum , piyano çalıyorum , futbol oynuyorum, arkadaşlarımla oynuyorum )
  • Bugün yaptığın, kendinden gurur duymanı sağlayan bir şey anlat bana.Yada dün yaptığın bir şey ? yarın yada yakın bir zamanda yapmayı planladığın bir şey ?

“Kendimde hoşuma giden bir şey aklıma gelmiyor “ derse cesaret verin “ ben seninle ilgili pek çok iyi şey biliyorum. Çabala . Bazılarının aklına geleceğinden eminim” eğer zorluk devam ediyorsa kendiniz önerilerde bulunun.

     Kusurlara göz yummak ve gelişmek için plan yapmak, özsaygıyı geliştirmenin bir bölümüdür.kendinde beğendikleri özellikler listesi üzerinde çalıştıktan sonra ” Kendinde geliştirmek istediğim şeyler” listesi hazırlanır.

 

FAALİYET 6: PEŞİNE DÜŞ 

AMAÇ: Çocuklarınızın kısa ve uzun vadeli hedefler koymayı ve bu hedeflere ulaşmak için plan yapmayı öğrenmelerine yardım etmek.

NE YAPMALI: Bazı hedeflerinize ve bu hedefe ulaşmak için ne yaptığınızı çocuklarınıza anlatın. Hayallerini ve hedeflerini yazıya dökmelerini isteyin. Gerçekçi amaçla açıklık getirmelerine yardım edin.uzun vadeli hedeflerin , nasıl kısa vadeli amaçlara bölünebileceğini gösterin. ( Örneğin : bir çocuk , lise basketbol takımında oynayan ağabeyine benzemek istiyor. İlkokulda basket atma ve diğer temel beceriler üzerine pratik yapabilir.Bir lige girebilir. Vücudunun biçime girmesi için koşabilir.basketbol yaz kampına gidebilir.)

FAALİYET 7 : GERÇEĞİ SÖYLEMEK    

AMAÇ: Çocuklarınızı kendilerini ve duygularını kabul etmelerine ve takdir etmelerine yardım etmek ve onları aşılması için mücadele gereken zorlukları göğüslemeleri için cesaretlendirmek ve aile içinde iletişim kurmak.

Ne Yapmalı ; aşağıda yer alan tamamlanmamış cümleleri gösterin ve bu cümleleri kendilerinin tamamlaması için onlara fırsat verin.

…………. yaptığında \olduğunda kendimi iyi hissediyorum.

………….. yaptığımda\ olduğunda inciniyorum.

……………  yapmak zor geliyor.

…………… için kendimi beğeniyorum.

…………… bu hafta verdiğim iyi bir karardı

……………… olduğu zaman üzülüyorum.

……………… olduğu zaman korkuyorum.

……………… olduğu zaman kızıyorum.

……………… olduğu zaman sevildiğimi hissediyorum.

……………… olduğu zaman terk edilmiş hissediyorum.

……………… olduğu zaman aile içinde kendimi en iyi hissettiğim zamandır.

…………….. olduğu zaman arkadaşlarım arasında kendimi en iyi hissettiğim zamandır.

……………… olduğunda kızıyorum.

Anne,baba,size en çok söylemek istediğim şey…………

……………. Olmasından korkuyorum.

Okuldaki en büyük sıkıntım…………….

En iyi arkadaşımla ilgili en büyük sıkıntım……………

Derslerimi düşündüğümde …………… hissediyorum.

……………… diliyorum.

En büyük hedefim …………….

Erkek kardeşimle ilgili en kuvvetli duygum………………

Keşke yetişkinler ……………… olmasa\yapmasa.

En son ……………… olduğunda ağladım.

Bugün başka bir şey yapabiliyor olsaydım , bu …………… olurdu.

STRES VE ÇOCUKLAR

     Çocukların , gereksiz stresi önlemek için hayatlarını planlamayı öğrenmeye ihtiyaçları vardır. Kaçınılmaz stresle başa çıkmanın da sağlıklı yollarını öğrenmeleri gerekir.

         Kendileri hakkında iyi hisseden ve zamanlarını olumlu faaliyetleri de kapsayacak şekilde planlayabilen çocuklar, daha az stres yaşayacaklardır.fazla stres , insanların kendilerini kötü hissetmesine ve hatta bazen hastalanmalarına neden olur.

 

 FAALİYET 1: STRES , BAŞ BELASI

 Amaç : Çocuklarınızı bu kavramı anlamasına yardım etmek ve stresle ilgili kendilerindeki belirtilerindeki belirtileri tanımalarına yardımcı olmak.

 Ne yapmalı: Kendilerine onları nelerin kötü hissettirdiğini ,stres durumunda gösterilen tepkileri kavratmak.

 

FAALİYET 2: STRES AVCILARI

Amaç : Stresle başa çıkmak için olumlu seçeneklerin farkına varmalarında çocuklarınıza yardım etmek.

Ne yapmalı : Çocuklarınızın stres ile başa çıkmaya yönelik olumlu yollara ilişkin fikir jimnastiği yapmalarına olanak verin.

  • Dikkatini başka yöne ver. Bir kitap oku yada bir film seyret.
  • Fiziksel efor sarf et . yürüyüşe çık yada yüz.
  • Neşelen. Hareketli yada rahatlatıcı müzik dinle.bir şarkıya eşlik et yada dans et. Yada hoş şeyler düşünmek için hayal gücünü kullan.
  • Kötü duygularını kabul et ve bu duyguların geçmesine izin ver. Ağla ve daha güzel günleri bekle.
  • Bedenini gevşet.altı kere derin nefes al ve boynuna , sırtına,yada ayağına mesaj yap. Ilık bir banyo yap.
  • Bedenine enerji ver. Soğuk bir duş al.yüzüne su çarp.temiz havada dışarı çık.
  • Sorun çözme yöntemini kullan. Neyin canını sıktığını bul ve bu konuda bir şeyler yap.
  • Destek al. Bir arkadaşınla yada anne babanla sorunlarını konuş. Yardım iste.
  • Duygularını aktar. Eğer biri seni üzdüyse, bunun üzerine de konuş.
  • Stresli olan her ne ise onu yapmayı bırak. Eğer tükenmiş ve yorgunsan kendini zorlamayı bırak. Bunun yerine rahatla. Git ve biraz egzersiz yap.

FAALİYET DÖRT: HAYDİ PROBLEM ÇÖZELİM

 Amaç : Problem çözme becerilerini geliştirmek. Sorun çözebilen çocuklar , stresi asgariye indirir ve uyuşturucu kullanmadan hayatla baş ederler.

 Ne Yapmalı : Çocuklarınızdan bir sorunu tanımlamalarını isteyin . Örneğin , belirli bir oyuncağı almak için paraları yok , herhangi bir nedenle kardeşine kızgın yada okulda bir çocuk ona sataşıyor.

       Şimdi çocuğunuza problem çözme sürecinde rehberlik edin. Önce hedef seçmesini,sonra ulaşılabilir kaynakları belirlemesini sağlayın.Tüm olası alternatifleri sıralamasını ve her alternatifin olumlu ve olumsuz taraflarını  görmesini sağlayın. En iyi çözümü başarı ile uygulayabilmesi için bir hareket planı yapmasını sağlayın. ( Sorunları onun yerine çözmeye çalışmayın , sorularınız ile onu yönlendirmeye çalışın.)

FAALİYET BEŞ : KARAR ALMA

 Amaç: Karar almanın sorun çözme sürecinin bir parçası olduğunu ve karar almak için genellikle artıları ve eksileri tartmak ve hemen sağlanacak faydalarla uzun vadeli faydaları kıyaslamak gerektiğini göstermek. Bu , çocukları gelecekte uyuşturucular üzerinde yapılacak konuşmalara hazırlar. Uyuşturucu , alındığı anda kişiye kendini iyi hissettirir , fakat uzun vadede sorunlara yol açar.

 Ne yapmalı: Aşağıdaki örneklerdeki gibi , hayali çocukların bazen aldığı kötü kararları anlatın:

  • Jale ev ödevini yapmak yerine televizyon seyretmeye karar verdi. Başı öğretmenle derde girdi.
  • Dağhan bayramda topladığı şekerlerden o kadar çok yedi ki , akşam yemek yiyemedi , kustu.
  • Güngör , komşu evin camını kırdıktan sonra kaçtı. Fakat komşular onu gördü.

Hayali çocukların bunları yapmaya neden karar verdikleri üzerine konuşun. Bu çocukların önündeki diğer seçenekler konusunda konuşun. Her bir seçeneğin artıları ve eksileri üzerine konuşun.

Karar alma sürecini tekrar gözden geçirin.

  1. 1.seçenekleri sırala
  2. her seçeneğin artı ve eksilerini sırala
  3. hangisinin en iyi seçenek olduğunu belirle
  4. bir tercih yap
  5. Tercihini uygula ve işlerin nasıl gittiğine bak.

   

Çocuklarınız her zaman en iyi tercihleri yapmadığını fark edecektir. Fakat beşinci adımı uygular ve “işlerin nasıl gittiğine “ bakarlarsa , çocuklarınız bu deneyimlerinden yarar sağlar ve gelecekte daha iyi kararlar alabilirler. Onlara tercih yapmaları için biraz özgürlük vermek önemlidir, bu sayede deneyimlerinden ders alabilirler.

FAALİYET ALTI: RİSK ALMAK

Amaç: Karar alma sürecinde risk almanın rolünü incelemek. Bu egzersiz , çocuklarınızın risk almadan önce iki kez düşünmesine yardım eder ve onları kendilerini geliştirmek için olumlu yollar aramaları konusunda cesaretlendirir.

Ne yapmalı: Aşağıdaki gibi , sonucu belli olmayan faaliyetlerin bir listesini yapın:

  • Yetenek yarışmasına katılmak
  • Futbol takımına girmeye çalışmak
  • Anne ve baba evde yokken bir sigara içmek
  • Sınıf başkanlığı yarışına katılmak
  • Bir marketten bir şey çalmak

    Bu faaliyetler arasında ortak ne yön olduğunu sorun. Belirsizlik ve tahmin edilmezlik kavramalarını ortaya koyun. Bu kararların belirsizlik taşıdığını açıklatın.

    Sonucun ne olacağını bilmeden bir şey yapmanın risk almak olduğunu açıklayın. Riskler çok heyecan verici ve bu nedenle de çekici olabilir, fakat, sadece bazı riskler almaya değerdir. Bir risk üzerinde karar vermenin en iyi yolu , artı ve eksileri ile en iyi ve en kötü olası sonuçları sıralamaktır.

    Heyecan verici örneklerle, kavramları somutlaştırın: marketten bir şey çalmak ile okul piyesinde yetenek yarışmasına katılmak arasındaki risk farklarını karşılaştırın.

 

FAALİYET YEDİ: EVDE STRES

Amaç: İletişimi geliştirmek ve evdeki stres kaynaklarını teşhis etmek. Ev hayatına uygulanacak şekilde sorun çözmeyi öğrenmek.

 Ne Yapmalı: Çocuklarınızdan evdeki stres kaynaklarının bir listesini hazırlamanızda size yardımcı olmalarını isteyin. Bir plan yapın , uygulamaya sokun ve nasıl bir ilerleme kaydedildiğini tartışmak üzere bir zaman belirleyin.

     Çelikel ailesinde en büyük stres kaynağı sabah herkesin işe yada okula gitmek üzere çılgınca koşturmasıydı. Programlarını kaydırmaya (yatmadan önce beslenme çantalarını hazırlamaya ve bir sonraki gün giyilecek giysileri ayırmaya ) karar verdiler. Birlikte daha fazla boş zamanları olması için on beş dakika da erken kalkmaya karar verdiler.

  İki hafta sonra program değişikliğinin başarılı olduğuna karar verdiler , fakat kimse daha erken kalkmaktan hoşnut olmamıştı.eski kalkma saatine geri döndüler ve sabahların yine de eskisinden daha iyi olduğunu keşfettiler. Plan başarılı olmuştu.

TOPLUMSAL ETKİ

        Çocukların madde kullanma sebeplerinden biri akranlarının, yetişkinlerin ve medyanın etkisine karşı verdiği tepkidir. Çocuklar yetişkin olmanın ne anlama geldiği ve yetişkin olma süreci konusunda bir anlayış kazanarak, olumsuz yetişkin etkisine karşı korunabilirler. Olumlu arkadaşlıklara sahip olarak, olumsuz akran baskısına karşı korunabilirler. Tüketici bilinci geliştirerek medyanın olumsuz etkisine karşı korunabilirler.

Faaliyet Bir: Yaş Oyunu

Amaç: Bazen çocuklar , yetişkin gibi davranmaya çalıştıkları için, sigara ve içki içer ya da uyuşturucu kullanırlar. Bu faaliyet, çocuklarınızın, büyümek için olumlu yollar bulmasına yardım edecektir.

Ne yapmalı: Çocuklarınızla birlikte, çevrenizde yaşla bağlantılı yerel kuralar ve yasalara ilişkin bir araştırma yapın. Örneğin sinema ya da otobüste ne zaman tam bilet parası ödeyeceklerini, ne zaman ehliyet alabileceklerini, seçimlerde oy vermek için, sigara satın almak için kaç yaşında olmak gerektiğini vb. araştırın. Yaşla ilgili sınırlandırmaların nedenleri üzerinde bilgi verin.

Faaliyet İki: Akran Baskısı

Amaç: Çocuklarınızın akran etkisi ve baskısı ile bireysellik kavramını anlamasına yardım etmek.

Ne Yapmalı: bir gruba uyum sağlamak ve başkalarının etkisi altında kalmakla ilgili aşağıdaki gibi bir hikaye anlatın: “Kaan bir grup arkadaşı ile dışarıda. Hepsi Big Mac sipariş ediyor, o ise balıklı sandviç istiyor. Herkesin yaptığını yapmamak onun için zor. Neden? Kaan balıklı sandviç isterse arkadaşları ne düşünecektir sence? Ne söyleyeceklerdir.?”

         Etkiyi ve içten içe kendini hissettiren akran baskısını tartışın. Etki ne zaman baskı halini alır? Tüm çocukların aynı marka kot giymesi ya da aynı şarkıdan hoşlanması gibi, bu konuyla ilişkili durumlar üzerinde fikir jimnastiği yapın.

       Çocuklarınıza farklı olmaları için destek verin: “arkadaşlarını korumak için ya da onlara uymak adına onların yaptığı her şeyi yapmak zorunda değilsin.” Bireysellik kavramı üzerinde konuşun. Bir kişiyi özel yapan şeyler hakkında konuşun. Belli kişileri, arkadaşları ve akrabaları seçin ve onların özel niteliklerini sıralayın. Çocuğunuzdan kendi özel niteliklerini sıralamasını isteyin.

 

Faaliyet Üç: Kabadayı

Amaç: Güç oyunlarını teşhis etmek ve bunlara direnmek.

Ne Yapmalı: Çocuklar kendi deneyimlerinden, erken yaşlarda kabadayının ne olduğunu öğrenirler. Onların kabadayılığı nasıl tanımladığı ve kabadayılara karşı koyma konusundaki fikirleri üzerine konuşun. Fiziksel şiddet ve fiziksel şiddet tehdidinin, insanlara baskı uygulamak için kullanıldığından bahsedin. İnsanların başkalarını kontrol etmeye çalışma  yolu olarak, güç oyunları kavramını ortaya koyun; Çocuklar oyunu bir güç oyunu şekli olarak tanıyacaktır. Diğer, daha incelikli güç oyunu şekillerini tartışın. Şöyle örnekler verin:

“Benim sana söylediğimi yap, yoksa arkadaşın olmam.”

“Benim sana söylediğimi yap, yoksa seni aşağılarım.” (“sen korkaksın.”, “aptal.”9

“Sana söylediğimi yapmazsan, herkes sana gülecek.”

“Kıyak çocuklar böyle yapar.”

“Bunu yapmazsan bizden biri olamazsın.”

     Bu egzersizin ikinci kısmı, güç oyunlarına tepki vermekle ilgilidir. Böyle tehditler karşısında nasıl tepki vermesi gerektiğini sorun. Direten, saldırgan davranışlar gösteren ya da kabadayılara kendilerini anlatmak zorunda olmadıklarını söyleyin. Alternatif çözüm önerilerini dikkatle dinleyerek listeleyin. Verdiği güçlü tepkileri altını çizerek, örneğin;

“Neyin doğru olduğunu düşünüyorsam onu yapacağım.”

“Ne yapmak istiyorsam onu yapacağım.”

“Tehditlerin umurumda bile değil, sana kendimi anlatmak ya da yaptığım seçimi savunmak zorunda değilim.”

“Denemek istemiyorum, çünkü bundan hoşlanacağımı zannetmiyorum.”

“Sana neden göstermek zorunda değilim.” vb.

Onun güçlü bir çocuk olduğunu, çünkü tepkiler verebildiğini söyleyerek, tebrik edin. Eğer çocuğunuz güçlü tepkiler vermekte zorlanıyorsa aşağıdaki gibi akran baskısı üzerine hayali mizansenler oynayabilirsiniz. Çocuklarınızın akran baskısı karşısında güçlü tepkiler verebilmesini sağlamak amacıyla madde ile ilgili ya da ilgisiz bir dizi durum hayal ederek, sırayla “direnen” ve “direten” olun. İşte başlamak için bir örnek. Çocuğunuza şöyle söyleyin.

“Farz et ki, gecenin bir vakti, çitlerden tırmanıp havuda yüzmek isteyen bir grup çocuk arasındasın. Beni sizinle gelmeye ikna etmeye çalışıyorsun. Ben bunun tehlikeli olacağını düşünüyorum. Bir şekilde beni bunu yapmaya ikna etmeye çalış.”

Ya da şunu deneyin:

“Seni bir dükkandan çakı almaya ikna etmek istiyorum. Bunu yapmaman gerektiğini biliyorsun. Fakat aramızda bir grup, bunu bizimle birlikte yapmanı istiyor.”

SAĞLIKLI YAŞAM TARZLARI

Uyuşturucu kullanımını önlemek sağlıklı yaşamı sağlamanın en önemli ve ayrılmaz parçasıdır. Madde kullanımını önlemede maddelerle ilgili bilgilendirme, özsaygının geliştirilmesi, stresle baş edebilme, akranların ve medyanın olumsuz etkisine direnmenin yanı sıra, sağlıklı yaşam bilinci geliştirmekte önleme çalışmalarının temel bir öğesidir.

      Çocuklarınızın sağlıklı yaşam bilinci kazanmalarına kontrol listeleri hazırlayarak yardımcı olabilirsiniz.

SAĞLIKLI YAŞAM KONTROL LİSTESİ

KİLO VE BESLENME AÇIKLAMALAR
Dengeli besleniyor muyum? Evet ( )    Hayır ( )    Kısmen  ( )
Kahvaltıda yapıyor muyum? Evet ( )    Hayır ( )    Bazen    ( )
Öğle yemeği yiyor muyum? Evet ( )    Hayır ( )    Bazen    ( )
Akşam yemeği yiyor muyum? Evet ( )    Hayır ( )    Bazen    ( )
Sağlıklı besleniyor muyum? Evet ( )    Hayır ( )    Bazen    ( )
Çok abur cubur yiyor muyum? Evet ( )    Hayır ( )    Bazen    ( )
Kilom uygun sınırlarda mı? Evet ( )    Hayır ( )    Kısmen  ( )
Kendi bedenime dair kafamdaki görüntü olumlu mu? Evet ( )    Hayır ( )    Kısmen  ( )
Çok şeker – çikolata tüketiyor muyum? Evet ( )    Hayır ( )    Bazen    ( )
Kafein içeren gazlı içecekleri çok tüketiyor muyum? Evet ( )    Hayır ( )    Bazen    ( )
En sevdiğim yiyecekler.

 

 

DİNLENME VE UYKU

AÇIKLAMALAR
Yatma vaktinde yatağa giriyor muyum? Evet ( )   Hayır ( )    Bazen    ( )
Yorgun olduğumda dinleniyor muyum? Evet ( )   Hayır ( )    Bazen    ( )
Benim için doğru uyku miktarı ne?  
Yeterince uyku uyuyamadığımda neler oluyor?

 

 

 

EĞLENCE

AÇIKLAMALAR
Yalnız olduğumda yapmaktan hoşlandığım şeyler neler?  

 

Yalnız başıma yapmayıpta yapabileceğim başka neler var?  
Arkadaşlarımla birlikte yapmaktan hoşlandıklarım.  
Arkadaşlarımla yapmadığım ama yapabileceğim başka neler var?  
Günde kaç saat televizyon seyrediyorum?  
Hangi tür programları seyrediyorum?  
Televizyon seyretme alışkanlığımı değiştirmek istiyor muyum? Evet ( )   Hayır ( )   Diğer…………………………………….
Fiziksel egzersiz olarak neler yapıyorum?  
Her gün egzersiz yapıyor muyum? Evet ( )   Hayır ( )   Bazen    ( )
En sevdiğim hobilerim neler?  
Yeni hobilerim olsun istiyor muyum? Evet ( )   Hayır ( )   Bazen    ( )
Okuyor muyum? Evet ( )   Hayır ( )   Bazen    ( )
Müzik dinliyor muyum? Evet ( )   Hayır ( )   Bazen    ( )
Müzik aleti çalabiliyor muyum? Evet ( )   Hayır ( )   Diğer……………………………………….

SOSYAL HAYAT

AÇIKLAMALAR
Sahip olduğum arkadaşlarımdan memnun muyum? Evet ( )   Hayır ( )   Kısmen    ( )
Yeni arkadaşlar istiyor muyum? Evet ( )   Hayır ( )   Bazen     ( )
Arkadaşlarımla daha önce denemediğim şeyleri yapmak istiyor muyum? Evet ( )   Hayır ( )   Bazen     ( )
Arkadaşlarımla anlaşabiliyor muyum? Evet ( )   Hayır ( )   Kısmen    ( )
Topluluğa karşı çıkabilir miyim? Evet ( )   Hayır ( )   Bazen    ( )
Her hangi bir kulübe katılmak istiyor muyum? Evet ( )   Hayır ( )   Bazen    ( )
Arkadaşlarıma ne hissettiğimi söylüyor muyum? Evet ( )   Hayır ( )   Bazen    ( )
Yapmak istediğim okul sonrası faaliyetler var mı? Evet ( ) ………………………………………………………………………………

Hayır ( )

TAVIR VE SAĞLIKLI STRES DÜZEYİ  
Hayata dair olumlu bir bakışım var mı? Evet ( )   Hayır ( )   Kısmen    ( )
Espiri anlayışına sahip miyim? Evet ( )   Hayır ( )   Kısmen    ( )
Stresle nasıl başa çıkıyorum?  

 

 

Okulda stres düzeyim ne? Yüksek ( )       Orta      ( )     Düşük   ( )
Arkadaşlar arasında stres düzeyim ne? Yüksek ( )       Orta      ( )     Düşük   ( )
Evde  stres düzeyi ne? Yüksek ( )       Orta      ( )     Düşük   ( )
 

Sorunlarımla yüzleşebiliyor muyum?

 

Evet ( )   Hayır ( )   Kısmen    ( )

Sorunlarımı çözebiliyor muyum? Evet ( )   Hayır ( )   Kısmen   ( )
Ne hissettiğimi söyleyebiliyor muyum? Evet ( )   Hayır ( )   Bazen    ( )

HİJYEN

 
Ne sıklıkla banyo yapıyorum? Haftada  1 ( )   2 ( )  3 ( )   4 ( )   5 ( )   6 ( )  7 ( )
Cildime bakıyor muyum? Evet ( )   Hayır ( )   Bazen     ( )
Saçıma bakıyor muyum? Evet ( )   Hayır ( )   Kısmen   ( )
Her gün birkaç kez dişimi fırçalıyor muyum? Evet ( )   Hayır ( )   Bazen     ( )
Kendimi ve ailemi bulaşıcı hastalıklardan nasıl koruyacağımı biliyor muyum? Evet ( )   Hayır ( )  Kısmen  ( )

EMNİYET

 
Arabada emniyet kemeri takıyor muyum ? Evet ( )   Hayır ( )   Bazen    ( )
Evde yalnızsam ne yapmam gerektiğini biliyor muyum? Evet ( )   Hayır ( )   Kısmen    ( )
Tek başıma nerelere gitmemem gerektiğini biliyor muyum? Evet ( )   Hayır ( )   Kısmen    ( )
Yangın çıkarsa ne yapmam gerektiğini biliyor muyum? Evet ( )   Hayır ( )   Kısmen    ( )
Sokaktaki ve kapıya gelen yabancılar konusunda ne yapmam gerektiğini biliyor muyum? Evet ( )   Hayır ( )   Kısmen    ( )
Zehirler, ilaçlar, reçeteli ilaçlar ve yasadışı uyuşturucular konusunda bilgim var mı? Evet ( )   Hayır ( )   Kısmen    ( )
Gereksiz risk alıyor muyum? Evet ( )   Hayır ( )   Bazen    ( )

AİLE

 
Aile üyelerine onlarla ilgili neler hissettiğimizi söylüyor muyuz? Evet ( )   Hayır ( )   Bazen    ( )
Evdeki işleri paylaşıyor muyuz? Evet ( )   Hayır ( )   Kısmen    ( )
Aramızdaki farklılıkları nasıl çözebileceğimizi biliyor muyuz? Evet ( )   Hayır ( )   Kısmen    ( )
Birlikte eğleniyor muyuz? Evet ( )   Hayır ( )   Kısmen    ( )

Çocuklarınızla birlikte yukarıdaki kontrol listesini tamamladıktan sonra, sağlıkla ilişkili alışkanlıklardan hangilerinin iyi olduğunu, hangilerinde zayıf ve geliştirilmesi gerektiğini sorun. Problem çözme yöntemiyle devam edin ve daha sonra da onların değişmek için bir hareket planı yapmalarına yardım edin. Bu zaman zaman tekrarlanabilecek bir çalışmadır.

Sağlıklı bir hayat tarzı benimsemiş ve çocukları gerekli becerilerle donatan bir ev ortamında büyüyen çocuklar, ergenlik çağına olumlu tavırlar ve temel hayat becerilerine sahip olarak girerler.

LİNKLER:

1.www. ukabe.org.tr

2.www.yeniden.org.tr

3.www.yeşilaygebze.org.tr

4.www..amatem.gov.tr

5.www.amatem.com.tr

Kaynakça:

  1. Kendi Başına Düşünen Çocuklar, Elısa Medhus , Optimist Yayınları ,İstanbul 2005

2.Ergenlerde Madde Kullanım Bozukluklarına Yaklaşım Kılavuzu, Ögel K., Taner S., Yılmaz Çetin C ,IQ Kültür Sanat Yayıncılık, İstanbul 2003

3.Hayır Demek Yetmez ,Dr. Robert Schwebel, Optimist Yayınları, İstanbul 2005

4.Kişiler Arası Sorun Çözme Becerileri ve Eğitimi,Prof.Dr. Selahiddin Öğülmüş, Nobel Yayınları , Ankara 2006

5.Bağımlılığı Önlemede Anne-Baba–Öğretmenler İçin Kılavuz,Doç.Dr. Kültegin Ögel, IQ Kültür Sanat Yayıncılık

Sitemizdeki Benzer İçerikler

Yorumlar

İsminiz
E-Posta Adresiniz
Yorumunuz
İlgili Terimler :