- Hoşgeldiniz

KAYITLI ÜYE GİRİŞİ

YENİ ÜYELİK

ÖNE ÇIKAN HABERLER

İletişim, Empati ve Hiyeraşi

İletişim, Empati ve Hiyeraşi sitemize 24 Mart 2021 tarihinde eklenmiş ve 1 kişi tarafından ziyaret edilmiş.

İLETİŞİM, EMPATİ ve HİYERARŞİ

GİRİŞ
Birey, insanlık yolculuğuna toplumu oluşturan kurumların en küçüğü ve en
önemlisi olan ailede başlar. Anne, baba ve çocuktan oluşan ilk hiyerarşik
yapılanma içerisinde yerini aldığı da söylenebilir. Bireye, yolculuğu için
gerekli olan bilgi, beceri ve tutumlar öncelikle aile kurumu içerisinde
kazandırılmaya çalışılır. Kazandırılan davranış değişikliklerinin en önemlileri
arasında, diğer bireylerle yolculuk sırasında nasıl bir iletişim kuracağının
öğretilmesi sayılabilir.
“İlk ağlama” çocuğun, anne ve babasıyla kurmaya çalıştığı ilk iletişim denemesi
olarak kabul edilebilir. Ağlamanın nedenlerini çözemeyen anne ve baba, çocuğuyla
ilk iletişim çatışmasını ve mutsuzluğunu yaşamaya başlar. Çünkü toplumsal ve
bireyler arası ilişkilerde mutluluğun yakalanması, paylaşılması ve
anlaşılmasının önemli olduğu herkes tarafından kabul edilmektedir. Çatışmalardan
kurtulmanın ve mutluluğu yakalamanın, etkin iletişimle mümkün olacağı görüşü
günümüzde artarak değer kazanmaktadır. Mutluluk gerçekten önemli midir?
Önemliyse bireylerin performansını ne kadar etkiler? soruları birey, aile ve
kurumlar açısından yeni iddia ve yaklaşımları gündeme getirmektedir.
Bireyin yaşamında mutluluk önemli bir yer tutmakta ve yaşamını etkilemektedir.
Hem ortak deneyimler hem de psikolojik araştırmalar kişisel ilişkilerin önemli
bir mutluluk kaynağı olduğunu göstermiştir. Tatminkar ve etkin iletişim yaşayan
insanlar, bunu yaşamayanlara oranla daha mutlu ve sağlıklıdırlar. Mutluluğu
yakalamış kurumlarda ise verimliliğin arttığı ve bireylerin kendilerini
kurumlarının bir parçası olarak gördükleri söylenebilir.
“Bilgi üretim ve akışının hem bireyler arası hem de kurumlar arası ilişkileri
belirlediği, bilginin kütlesel düzeyde üretilip, tüketildiği” bilgi
toplumlarında, ilişkilere bilgi ve etkin iletişimin kaynaklık ettiği
gözlenmektedir. Kurum içi bireyler arası ilişkilerde, çalışanların mutluluğu ve
bu mutluluğun ürüne (mal-hizmet) tercih edilmemesi, toplam kalite yönetiminin de
temel değerlerindendir.
Günümüzde hızlı bir değişim yaşanmaktadır. Bireylerin mutluluğu ve kurumların
başarısı kendilerini bu değişime adapte etmeleriyle doğru orantılı olarak
görülmektedir. Çünkü değişim zaten hızlı veya yavaş devam ediyor ve insanların
işlerini en iyi yapma arayışları (toplam kalite) da bu bağlamda sürüyor. Hem
değişim hem de işi en iyi yapma arayışları kurumları yenileşmeye taşımaktadır.
Kalitenin günümüzde giderek değer kazanması ise kurumları toplam kalite
standartlarını araştırmaya ve uygulamaya yöneltmektedir.
Bireyler ve kurumlar yenileşme (toplam kalite) arayışlarında “Eylem Çelişkisine”
yakalanabilmektedirler. Eylem çelişkisi, yaptığınızı daha iyi yapmak için daha
çok çalışmanın başarı getirmeyeceği gerçeğidir. Eylem çelişkisini etkin
iletişimle ortadan kaldırarak olumlu sonuçlara ulaşmak mümkün görülmektedir.
Bu makalede, kurum içi hiyerarşik yapılanmadan kaynaklanan ve günümüzde artarak
devam eden iletişim çatışmaları, “empatik iletişim” eksenli olarak
değerlendirilecektir. Bu bağlamda çalışanların mutluluğunun sağlanması ve buna
bağlı olarak da verimliliğinin artırılmasının mümkün olup olmayacağı
incelenecektir.

A- İLETİŞİM NEDİR VE NASIL GERÇEKLEŞİR ?
Toplum ve kurumları oluşturan bireylerin birbirlerini etkileme çalışmaları,
bireylerin mutluluğuna ve verimliliğine atılan adımlardır. Etkileme
faaliyetlerini “bireyler arası ilişkiler” olarak adlandırabiliriz.
Bireyler arası ilişkiler bağlamında iletişimi kısaca açıklamak gerekirse;
“İletişim, bilgi üretme, aktarma ve anlamlandırma süreci” dir. Genel anlamda
ise; “Nitelikleri ne olursa olsun, iki sistem arasındaki bilgi alış verişini
iletişim” olarak kabul edebiliriz.
İletişim, iş ve sosyal ilişkilerde başarıya kaynaklık eder. Fikir ve
deneyimlerimizi paylaşmak, ilgilendiğimiz alanları geliştirmek ve insanlara
isteklerimizi açıklamak için iletişim beceri ve stratejilerine gereksinim
duyarız. Duygu ve içgüdülerimizi açıklamak için dil ve vücut diline dayalı
iletişim yöntemleri geliştirmemiz gerekir. Etkin bir iletişim kurulabilirse,
bireyler hayatlarını olduğu gibi yaşamak yerine, kendi dünyalarını
şekillendirebilirler.

1) İletişim Nasıl Gerçekleşir?
Yukarıdaki tanımlar irdelendiğinde iletişimi oluşturan dört temel kavramdan
bahsedilebilir. Bu kavramlar sırasıyla; birim (kaynak-hedef), birbiriyle
bağlantılı olma, mesaj (bilgi) ve alış-veriştir.
Yaşamımızda kurduğumuz iletişimlerden birini örnekleyecek olursak:
Ast ağır rahatsızlık geçiren eşini hastaneye götürmek için üstünden izin
isteyecektir. Kapıyı çalar, selamını vererek içeriye girer ve “Yarın sabah eşimi
doktora götürecem!…” der. Üst izin yerine yargı içeren bu istemi “Zaten sen
izini almışsın… Niye soruyorsun ki?” der ve reddeder.
Yukarıdaki örneğimizde, “kapsam çatışması” yaşanmış ve ast-üst arasında
bireylerin istediği verimlilikte bir iletişim kurulamamıştır.
Bu örnek model haline getirildiğinde; ast ile üst arasındaki konuşmada; ast
kaynak birimi, üst ise hedef birimi oluşturur. İki birim arasındaki mesajların
(izin istemi) gidip gelebileceği bir kanal (alış-veriş) vardır. Bütün bunların
bulunduğu iletişim ortamı da bütün kavramlara tek tek tesir eder. Kurulan
iletişimi etkileyen faktörler; “öz-imaj, ifade netliği, dinleme becerisi,
duyguların yönetimi, öğrenme ve kendini ifade etme” olarak sıralanabilir.

2) İletişimde Anlayabilmek
“Bilmek, anlamak ve yaşamak…” eğitimcilerin bireylerde gerçekleştirmek
istedikleri davranış değişikliklerinin basamaklarını oluşturmaktadır. İstenilen
davranış değişikliğine ulaşmak her basamağın kendi içerisindeki gereklerini de
yerine getirmekle sağlanabilir. Bireyin anlamlandıramadığı bilgileri
yaşantısında da uygulaması mümkün görülmemektedir.
İletişim sürecinin dinlemeyi izleyen aşaması, esasen anlamayı hedefler. Gelen
iletiyi (mesajı) anlayabilmek, en genel anlamıyla, konuyu “karşı açıdan”
görebilmek demektir. Anlayabilmek, bir olayla ilgili yürütülen farklı
düşüncelerin her birinin oturdukları mantıkların kendi içlerinde tutarlı
oldukları varsayımını temel alır. Buna göre, düşünceler arasında “doğru-yanlış”
veya “haklı-haksız” gibi ayrımlar anlamsızdır. Anlamanın temelinde yatan bu
varsayımın anlamlı gördüğü tek şey düşüncelerin birbirlerinden olan
farklılıklarıdır. Her düşünce, bir bütünü bir kenarından yakalamış, o kesiti
anlamış ve anladığını da tutarlı bir mantık silsilesi ile kendi içinde
“doğrulaştırmış” bir açıdır, bir penceredir. İletişimde, bütünü anlamak, ona
bakan açıları anlamayı gerektirir.
Örneğimizde ast kendi alt kültüründen kaynaklanan bir söylem hatası yapmıştır.
Aslında ast “Sayın üstüm eşim kendi başına hastaneye gidemeyecek şekilde
rahatsız, yarınki işlerimi arkadaşlarımın da yardımıyla yaptım ve bekleyen
herhangi bir işim yok… Hastane işlemlerinde eşime refakat edebilmek için izin
istiyorum…” demek istemiştir. Üst söylem hatasından kaynaklanan bilgiyi,
eğitimci yönünü de kullanarak “Üstü izin vermeye mecbur bırakacak bir tarzda
izin istememelisin… şöyle, şöyle (yukarıda açıklandığı gibi) izin istemeliydin.”
demeli; kendisini anladığını, eşinin tedavisi için neler yapabileceğini sormalı
ve geçmiş olsun temennisiyle izin vermelidir. Böylece hem astının hatasını
düzeltmiş hem de iletişim çatışmasına girmemiş olacaktır.

İletişimi anlamlandırmak, iletişim sürecine -alıcı ya da verici olması
farketmez- karşımızdakinin gözleriyle bakmakla sağlanabilir.

B- EMPATİ
Gerçek hayattan uyarlanmış bir örnekle empati ve empatik iletişim konularına
geçmek yararlı olabilir.
Ast koşa koşa üstünün odasına gelir. Heyecandan ve aceleden kapıyı çalmadan
odaya girerek isteğini anlatmaya başlar. Üst sert bir ifadeyle; “Niye kapıyı
çalmadan içeriye giriyorsun? Görmüyor musun, telefonla konuşuyorum, çık ve daha
sonra gel” “bir daha geldiğinde de kapıyı çalmayı ve tekmil vermeyi unutma!” der
ve astı odadan çıkarır.
Dışarıya çıkarılan ast, üstüne, öğle tatilinde voleybol oynarken yere düşen ve
başını taşa vurarak baygınlık geçiren arkadaşının durumunu anlatmak
istemektedir. Her ne kadar astın yaptığı kurumsal kurallara uygun değilse de
üstünden saygı ve anlayış görmemesi de o oranda uygun değildir. Üst astıyla
kuracağı iletişimle hem problemi çözüme kavuşturmalı hem de eğiticilik görevini
yerine getirmelidir.
Bireyler arası ilişkileri olumlu ya da olumsuz olarak etkileyen üç etmen
üzerinde durulabilir. Bunlardan birincisi, bireyin başkaları ile olan
iletişiminde SAYGI ilkesine yer vermesi ve onları kendilerine özgü nitelikleri
ile kabul edebilmesidir. İkincisi, bireyin karşısındaki bireyi mümkün olduğu
kadar EMPATİK bir anlayışla dinlemesidir. Üçüncüsü, ise bireyin içi-dışı ve
özü-sözü bir olmasını ifade eden BAĞDAŞIM ilkesidir.
“Empati, bir insanın, kendisini karşısındaki insanın yerine koyarak onun
duygularını ve düşüncelerini doğru olarak anlaması” şeklinde tanımlanabilir.
Carl Rogers’in 70’li yıllarda ulaştığı empatik anlayış, bugün çoğunluğun
üzerinde uzlaştığı bir tanıma dönüşmüştür. Katı bir nitelik taşımayan söz konusu
tanım, genel çizgileriyle şöyledir: “Bir kişinin kendisini karşısındaki kişinin
yerine koyarak olaylara onun bakış açısıyla bakması, o kişinin duygularını ve
düşüncelerini doğru olarak anlaması, hissetmesi ve bu durumun ona iletilmesi
sürecine empati” adı verilir.
Empatik bir anlayışla dinleme, bireyin kendi objektifliğini yitirmeden,
olayları, karşısındaki bireyin içinde bulunduğu durumu ve onun görüş açısını
dikkate alarak dinlemesidir. Bu arada onu eleştirmek ve yargılamaktan
kaçınılması önerilir. Bireyleri en çok tedirgin eden şeylerden biri başkaları
tarafından eleştirilmektir. Empatik dinlemede birey karşısındakini ne över, ne
yargılar ne de suçlar ama onu anlamaya çalışır. Bu anlayış insanların
birbirlerine yaklaşmasına ve aralarında gerçeğe dayanan sevginin gelişmesine yol
açar.

1) Empatik İletişimin Ögeleri
Bireyin karşısındaki bireyle empatik iletişim kurabilmesi için gerekli olan
ögeleri şöyle sıralayabiliriz:

a) Empati kuracak kişi, kendisini karşısındakinin yerine koymalı, olaylara onun
bakış açısıyla bakmalıdır. Her insan dünyaya, kendine özgü bir bakış tarzıyla
bakar. Eğer bir insanı anlamak istiyorsak, dünyaya onun bakış tarzıyla bakmalı,
olayları onun gibi algılamaya ve yaşamaya çalışmalıyız.
Empati kurmaya çalıştığımız kişinin rolüne kısa bir süre için geçmeli “sanki o
kişi imişcesine” düşünmeye ve hissetmeye çalışmalı sonra tekrar kendi yerimize
geçmeliyiz. Yani; kısa bir süre karşımızdaki kişinin yerine geçmeliyiz.
Üst aceleyle içeriye giren astıyla empatik bir iletişim kursaydı, “Astımı, bu
kadar telaşa düşüren bir olay olmalı” diye düşünür. Hemen telefonunu kibarca
özür dileyerek kapatır ve astına sebebini sorardı. Olayı dinler, çözümler ve
sonra “Herhalde ben de herhangi bir arkadaşımı o durumda görseydim aynı telaş ve
korkuyu yaşardım” diye düşünürdü. Üst “sanki o kişi imişcesine” düşünmeden
tekrar kendi yerine geçer ve astını görüşmek için yanına çağırırdı.

b) Empati kurmuş sayılmamız için, karşımızdaki kişinin duygularını ve
düşüncelerini doğru olarak anlamamız gerekir. Garip gelebilir, fakat çoğumuz
iletişimin insandan insana bilgi aktarımıyla ilgili olduğunu genellikle
unuturuz. Mesaj alan ve veren bireylerin farklı insanlar olduğu, bu insanların
farklı ihtiyaçları, ilgi alanları, amaçları ve hayata farklı bakış açılarının
olduğu unutulmamalıdır.
Eğer üst, astının davranışlarını kendisini onun yerine koyarak anlamaya
çalışsaydı “Onu çok iyi anlıyorum ama bu kadar da telaş olmaz ki… Yaptığı
affedilir gibi değil!” diye düşünseydi; konuyu yanlış anlayacağından empatik
iletişim de kurulmamış olacaktır.

c) Empati tanımındaki son öge ise, empati kuran kişinin zihninde oluşan empatik
anlayışın, karşıdaki kişiye iletilmesi (feed-back) davranışıdır. Karşımızdaki
kişinin duygularını ve düşüncelerini tam olarak anlasak bile, eğer anladığımızı
ona ifade edemiyorsak empati kurma sürecini tamamlamış sayılmayız.
Birinci ögenin sonunda doğru empatik iletişim kuran üstün, görevini yerine
getirdikten sonra astını yanına çağırması gerektiğini belirtmiştik. Üst astının
davranışlarını doğru olarak anladığını ifade ettikten sonra; “Duygularının
baskısı altında kalırsan hareketlerini kontrol edemezsin, bu da seni yanlış
davranışlara götürür. Arkadaşın için duyduğun telaş güzel, fakat, odaya girişin
ve olayı anlatışın yanlış. Heyecan anında duygularını şöyle şöyle (Bireyden
bireye değişir.) kontrol etmelisin” diyerek açıklamada bulunması gerekirdi.

Empatik iletişimde hem verici hem de alıcı empatik davranışlar göstermelidir.
Diğer bir ifadeyle “İki birim (ast-üst) arasındaki duygu ve düşüncelerin doğru
anlamlandırılması, hissedilmesi ve iletilmesini empatik iletişim” olarak ifade
edebiliriz.

C- HİYERARŞİ ve EMPATİK İLETİŞİM

1) Hiyerarşi
Hasan dört yaşındadır. İki yaşındaki kardeşi Hüseyin yaramazlık yapınca bir
“şaplak” konduruverir ve “Bir daha yaramazlık yapma, büyüklerine karşı saygılı
ol” diye ekler. Bunu gören babası Hasan’a bir “şaplak” kondurur ve “Sen
kendinden küçükleri dövmeye utanmıyor musun?” diye bağırarak ekler. Hasan “Demek ki ben babamla yaşıtım (!)” diye düşünür. O sırada kapı çalar dede içeriye girer ve sevgili torunun ağladığını ve babası tarafından dövüldüğünü öğrenir ve babaya bir “şaplak” kondurur ve “Sen kendinden küçükleri dövmeye utanmıyor musun?” diye bağırarak ekler.
Hasan ve Hüseyin aile kurumu içerisinde “Büyüklerin söylediğini yap,
yaptıklarını yapma” söylemiyle karşılaşmışlardır. Gelecekte büyüklerinin izinden
gitmeleri beklenen Hasan ve Hüseyin’nin aynı hatayı yapmaları beklenir. Çünkü
problemin çözümünde dövmeme ve etkin iletişim yöntemlerini görmemişlerdir. Hasan
ve Hüseyin “Büyük deli, küçük deli, beşikteki başını sallıyor…” atasözünü
yanlış çıkartmamak için, toplumdaki rolleri yükseldikçe, kendi rollerinden aşağı
rollerde ve statüde olan insanlara karşı aynı hiyerarşik yöntemi
kullanacaklardır.
Yukarıdaki örneğimizle aile içi hiyerarşiyi esprisel bir bakışla sunmaya
çalıştık. Kurum içi roller, iş analizlerine göre planlanmaktadır. Sunulan
hizmetin kalitesinin artırılması ise; kurumda çalışan her bireyin amaçları
arasında sayılmaktadır. Bireylerin üretilen hizmete kolaylıkla ulaşabilmelerini
sağlamak için ast-üst ilişkisine dayalı olarak kurumlar yapılanmaktadırlar.
“Astlık-üstlük ilişkisi” hiyerarşi olarak tarif edilmektedir. Diğer bir ifadeyle
hiyerarşi, kurumun “dikey” olarak yapılanması olarak adlandırılabilir. Ast-üst
kavramları kurumun amaçlarını yerine getirirken sadece o kurum içi ilişkiler
için geçerli olan kavramlardır.
Dikey yapılanmada ast-üst kavramları bir silsile özelliği göstermektedir. Yani;
üst olan birey, bir başkasının astı, ast olan birey, bir başkasının üstüdür.
Kurum amaçlarını gerçekleştirmek için değişik roller belirlenmiştir. Kurumun
amaçları açısından, roller önemli ya da önemsiz olarak ifade edilemez. Her rol
önemlidir ve kurum açısından önem taşır.
Roller “Devlet Memurları Kanunun”da değişik hizmet sınıfları olarak
belirtilmiştir. Kurum içi rollerine göre bireyler, diğer rollerdeki bireylerin
ya üstü ya da astı konumundadır.

Yüksek Öğretim Kanununda öğretim üyesi ve görevlisi olarak bir ayırım
yapılmaktadır. Ayrıca akademik ünvanlar; doktor, yardımcı doçent, doçent ve
profesör şeklinde ast ve üst rollere ayrılmıştır. Aynı zamanda roller içerisinde
kıdem esasına göre astlar ve üstler de vardır. Bu açıdan ünvanlı-ünvansız her
personel birilerinin astı, birilerinin de üstü olduğunu akıllarından
çıkarmamalıdır.

2) Hiyerarşi ve Empati
Ast üstünün kapısını çalar, selamını verir ve titizlikle hazırladığı yazıları
imzaya sunar. Üst yazıları okuyarak imzalarken, ast saygı ifade eden duruşuyla
ayakta beklemektedir. Telefon çalar ve üst telefonla konuşmaya başlar. On
dakikalık konuşmanın sonunda yazıları imzalar ve ast selamını vererek odadan
çıkar. Ast içeride kaldığı sürece “Üstüm bir üstünün yanında böyle bekletilseydi
ne yapardı?” diye düşünür ve rahatsızlığını dolaylı yollardan başkalarıyla
paylaşır ve üstüne de hissettirir.
Üst astıyla empatik iletişim kursaydı; “Ben üstümle görüşmeye girseydim ve beni
yarım saat ayakta bekletseydi ne yapardım?” diye düşünür ve telefondaki kişiye
“bir saniye” der ve astını “İstersen burada oturup bekleyebilirsin, istemezsen
dışarıda da bekleyebilirsin, telefon görüşmem bittiğinde seni çağırırım” diyerek
rahatlattıktan sonra telefon görüşmesine devam ederdi.
Kurum içi çalışmalarımızın gereklerini bir ast olarak yerine getirirken;
üstlerimizden insan ilişkileri, meslek formasyonu ve ahlaki davranışlar olarak
kendimize nasıl davranılmasını bekliyorsak, diğer kurumsal rollerde görevlerini
yerine getiren bireylerin üstü olduğumuz düşüncesinden uzaklaşmadan ve “İğneyi
kendine, çuvaldızı başkasına batır” esprisiyle astlarımızın da bizim
üstlerimizden beklediğimiz davranışları bizden beklediklerini düşünerek hepsini
astlarımızla paylaşmalıyız. Lord Cherstfield’in hayata dair söylediği şu söz bu
konuda çok anlamlıdır: “Kendine nasıl davranılmasını istiyorsan, başkasına öğle
davran.”
Lord Cherstfield’in sözünü Jay Rifenbary tarafından altın kural olarak kabul
etmektedir. Empatik iletişim içerin platin kuralı ise, “Başkalarına kendilerine
davranılmasını istedikleri gibi davranın” olarak tanımlamaktadır.
Üst astıyla yaptığı bir söyleşinin ardından arkadaşına, “Meslekte sevgi ve saygı
kalmadı” der. Arkadaşının anlamlı bakışlarından kuvvet alarak “Şu konuşmaya,
odaya girişe bak! Bunların hepsi asi” diyerek konuşmasını tamamladıktan sonra,
biriken yazıları imzalatmak için üstünün yanına gider. Kapıyı çalarak içeriye
girer. Üst bir arkadaşıyla konuşmaktadır. Konuşmayı keser yazıları imzalar ve
astı dışarı çıktıktan sonra arkadaşına “Görüyorsun azizim kurumda sevgi saygı
kalmadı, sorgusuz sualsiz içeriye giriyor” diyerek başını sallar…
Kurum içi çalışmalarımızın gereklerini bir üst olarak yerine getirirken;
astlarımızdan insan ilişkileri, meslek formasyonu ve ahlaki davranışlar olarak
kendimize nasıl davranılmasını bekliyorsak, diğer kurumsal rollerde görevlerini
yerine getiren bireylerin astı olduğumuz düşüncesinden uzaklaşmadan ve “Ne
ekersen onu biçersin…” esprisiyle üstlerimizin de bizim astlarımızdan
beklediğimiz davranışları bizden beklediklerini düşünerek hepsini üstlerimize
göstermeliyiz.
Astlar üstlerin, üstler de astların yerine kendilerini koyarak aralarındaki
mesajları anlamaları, hissetmeleri ve bu durumu birbirlerine iletmeleri sonucu
empatik iletişim kurulmuş olacak, böylece çalışanların mutluluğu sağlanmış ve
bunun doğal sonucu verilen ürünün (mal-hizmet) kalitesi de artmış olacaktır.
Hiyerarşik yapılanma içerisinde, ast-üst ilişkileri bağlamında kurulan empatik
iletişim, HİYERARŞİK EMPATİK İLETİŞİM şeklinde ifade edilebilir.

3) Empati ve Yaşamak
Nasrettin Hoca eşeğinden düşer ve acıyla kıvranır. Başına toplananlar “Hemen bir
doktor çağırın…” diye bağrışırken, Hoca “Bana doktor değil, eşekten düşmüş
birini bulun…” diye bağırır.
Hoca bu düşüncesiyle eşekten düşenin çektiği acıyı, en iyi, eşekten düşenin
anlayacağını ifade etmektedir. Bireyler mevcut bilgileri ve deneyimleriyle
durumu değerlendirerek empatik iletişim kurmakta ve anlamaya çalışmaktır. Olay
bireylerce tam olarak anlaşılmamış olabilir ama bireyler tecrübeleriyle düşmeden
kaynaklanan acıyı belirli bir oranda anlayabilirler.
Empatik iletişimin ögelerinde anlamaya çalışmayı özenle vurgulamaya çalıştık.
Olayı yaşamak kavramı, ne tanımın ne de ögelerin içerisinde ifade
edilmemektedir. Çünkü empatik iletişim, olayları yaşamayı değil anlamayı
öğütler. Anlamaya çalışma eğitimle geliştirilebilir.

SONUÇ VE DEĞERLENDİRME
Kurumsal rollerinin gereğini yapmaya çalışan iki bireyin, sosyo-kültürel
farklılıklarını ortaya koyup, gereksinimlerini karşılayacak bir çözüme
ulaştıkları zaman, aralarındaki ilişkinin güçlendiğini deneyimler göstermiştir.
“Yaşamımızın her kesiminde “üstler” ve “astlar” vardır. Üstler, kendileriyle ve
astlarıyla ilgili konularda genellikle onlara hiç danışmadan karar alırlar ve
astlarının bu kararlara uymalarını, üstelik istekle uymalarını beklerler.
Üstlerin astlarından istedikleri verimi alabilmeleri; sevgi, saygı ve disiplini
zedelemeden, iletişim sürecinde, ancak üst-ast kavramlarının unutularak etkin
bir iletişim kurulmasına bağlıdır.”
Hiyerarşik açıdan empatik iletişimin uygulanması kurum disiplinini zaafa uğratır
mı? Kesinlikle hayır!… Empatik iletişimle, bireyler anlamaya çalışılmaktadır.
Anlama basamağından sonra, gerekli ikazlar yapılmakta ve kurum disiplini
korunmaktadır.
Makalemizde ast-üst ilişkileri bağlamında verimli iletişim kurulmasında
empatinin önemine değinmeye çalıştık. Bilgilerin tutum haline dönüştürülmesi
hiyerarşik empatik iletişimi anlamlı hale getirecektir.
G.W. Allport (1935) tutumu, “yaşantı ve deneyimler sonucu oluşan, ilgili olduğu
bütün nesne ve durumlara karşı bireyin davranışları üzerinde yönlendirici ya da
dinamik bir etkiye sahip ruhsal ve sinirsel bir hazırlık durumudur” biçiminde
tanımlamaktadır.
Hiyerarşik empatik iletişimin tutum olarak edinilebilmesi için yaşantı ve
deneyimler sonucu oluşması gerekir. Bu yaşantı ve deneyimlerin ise, bir
başlangıç noktası olması gerekmektedir. Örneğin; “İlk motorlu uçağın uçuşu ancak
içinde bulunduğumuz yüzyılda mümkün oldu ve insanın, kontrol edebildiği
araçlarla uçma düşleri gerçekleşti. 17 Aralık 1903 tarihinden sonra gerçekleşen
ilk motorlu uçuştan sonra, kuşların yanında insan da gökyüzündeki yerini aldı.
Gelişmeler o kadar hızlıydı ki 1909 yılında ilk jet uçağı havalandı.” Diğer bir
ifadeyle M.S.1903 yılda motorlu araçla uçmayı başaran insanoğlu 6 yıl içinde ise
jet motorla uçmayı başarmıştır.
Ast-üst ve bireylerin birbirleriyle olan ilişkilerinde verimliliği artırmak ve
kurumumuzdan eylem çelişkilerini kaldırmak için günlük yaşamımızda empatik
iletişimi tutum haline getirme çalışmalarına hemen başlamalıyız.
Bireyler arası ilişkilerde, gerçek manada insana değer vermeyi merkezine alan
bir iletişimin kurulması, gündemdeki birçok problem ve kurum içi iletişim
çatışmalarının çözümü olacağı düşünülebilir.

Sitemizdeki Benzer İçerikler

Yorumlar

İsminiz
E-Posta Adresiniz
Yorumunuz
İlgili Terimler :