- Hoşgeldiniz

KAYITLI ÜYE GİRİŞİ

YENİ ÜYELİK

ÖNE ÇIKAN HABERLER

Epileptiklerde Görülen Psikiyatrik Bozukluklar

Epileptiklerde Görülen Psikiyatrik Bozukluklar sitemize 18 Mart 2021 tarihinde eklenmiş ve 1 kişi tarafından ziyaret edilmiş.

EPİLEPTİKLERDE GÖRÜLEN PSKİYATRİK BOZUKLUKLAR

Epileptik kişilerdeki psikiyatrik  bozuklukların  tam olarak tahmin edilmesi  zordur. Araştırmacılar epileptik hastalardaki maluliyetlerle ilgili olarak sıklıkla çelişkili sonuçlar elde etmişlerdir. Çünki bir psikiyatriste veya noroloğa başvuran yada  yatarak tedavi gören epileptikler, epileptik populasyonun çok az bir kısmını oluşturmaktadır. Bunlarda diğerlerine göre psikiyatrik ve sosyal problemler daha sık görülmektedir.İngiltere ve İskoçya’da yapılan  (1960) bir saha çalışmasında yaklaşık 1209 epileptik hastanın %17 sinde önemli oranda sosyal problemler olduğu, bunlarında %8 inin çalışabilecek yaşta olmalarına rağmen işsiz veya işlerinde verimsiz oldukları görülmüştür. Pond ve Bidwell (1960) 245 hasta üzerinde yaptıkları çalışmada, hastaların %10 nun mental defektler ve davranış bozuklukları nedeniyle istihdam edilemediklerini gösterdiler. Bu çalışmada erkeklerin %50 sinde nöbetler ve davranış bozuklukları nedeniyle işleriyle ilgili güçlükler olduğu tesbit edildi. Psikiyatrik belirtiler gösteren epileptiklerde iş güçlükleri daha belirgindi.Normal populasyonla karşılaştırıldıklarında epileptik hastalar evlilik , iş ve sosyal mevkileri bakımından diğerlerinden daha kötü durumdaydılar. Hastaların %29 unda belirgin mental problemler mevcuttu,bu oran TLE li hastalarda %50 ye kadar yükseliyordu. TLE li hastaların hospitazasyon oranı diğer populasyona göre 3 kat fazlaydı. Epileptiklerde en sık  görülen psikiyatrik bozukluklar nörotik bozukluklar olup, çevresel güçlüklere bir tepki olarak ortaya çıkmaktaydı. Daha az sıklıkta görülenler ise  entellektüel bozukluklar ve kişilik bozuklukları idi. Bunlar epileptik proçese ve bununla birlikte olan beyin hasarına atfedilmekteydi.Graham ve Rutters (1968) çocuklarla ilgili  yaptıkları çalışmada, beyin hasarı olan epileptiklerde psikiyatrik bozuklukların oranını %58, beyin hasarının gösterilemediği vakalarda ise %29 olarak bulmuşlardı. TLE olan çocuklarda psikiyatrik bozukluklar daha fazlaydı. Komplike olmayan epileptiklerde görülen psikiyatrik belirtiler, az çok epileptik olmayan çocuklardaki belirtilere benzemekteydi. Bu belirtiler nörotik bozukluklar ve antisosyal davranışlarla ilgiydi. Öğretmenlerine göre bu çocuklar diğerlerine göre daha hareketli kıpır kıpır ve döğüşmeye meyilliydiler. Fakat aynı belirtiler epileptik olmayan çocuklarda da rahatsız edildiklerinde  görülmekteydi.

EPİLEPTİK DEMANS

Epileptik vakaların küçük bir kısmında hafıza, konsantrasyon, karar verme vebu gibi yetilerde progresif bir bozulma söz konusudur.Bu durum şiddetli kişilik bozulması ile birliktedir. Bunlarda bazen öfke patlamaları, irritabilite, impulsif davranışlar görülebilir. Demansiyel belirtiler epilepsisi şiddetli olanlarda ve uzun sürenlerde daha belirgindir. Demans gelişen epileptiklerde diffüz serebral atrofi görülebilir. TLE nin demansiyel değişikliklere en yatkın olan epilepsi türü olduğu gözlenmiştir. Epileptik hastalarda gözlenen demansın etiyolojisinde hastadan hastaya değişen faktörler söz konusudur.İlerleyici serebral patolojilerde( tümör veya dejeneratif değişiklikler) ve önemli oranda beyin hasarına bağlı epilepsisi olanlarda  normal populasyona göre demans gelişmesi daha erken olarak ortaya çıkmaktadır.Epileptik hastalarda tedavide kullanılan antiepileptiklere bağlı olarak  demansiyel belirtiler görülebilir.  Kullanılan antiepileptiğe bağlı olarak beklenmeyen toksik belirtiler, anormal metabolik cevablar ortaya çıkabilir, yine bu ilaçlar serum folat düzeylerini etkileyebilirler. Bu yüzden bütün epileptik vakalarda  ilaç seçimine özen gösterilmeli, serum folat düzeylerine bakılmalıdır.

EPİLEPSİ VE CİNSEL BOZUKLUKLAR

TLE li hastalarda görülen cinsel bozukluklarla ilgili çeşitli yayınlar vardır. Bunlarda sıklıkla hiposeksüalite görülmektedir, daha az olarak cinsel ilgide sapmalar görülebilir.

Gastaut ve Collomb (1954) bir çalışmalarında TLE li hastaların 2/3 sinde cinsel ilgi, istek ve aktivitelerinde azalma olduğunu  gözlemlediler. Bunların cinsel meraklarında, fantazilerinde ve erotik rüyalarında belirgin bir azalma vardı. Hierons ve Sounders (1966) TLE li hastalarda impotans görüldüğünü , nöbetler kontrol altına alındığında bu durumlarında düzelme olduğunu gözlemlediler.

Taylor (1969) TLE lihastaların 2/3 sinde cinsel uyumun iyi olmadığını, en sık karşılaşılan probleminde cinsel isteğin azalması olduğunu belirtmiştir.Blumer (1970)  52  TLE li hastanın 29 unda hiposeksüalite olduğunu, bunların 1/3 inde temporal lobektomiden sonra düzelmes olduğunu bildirmiştir.

Shukla ve ark. (1979) yaptıkları kontrollü çalışmada TLE ile hiposeksüalite arasındaki birlikteliği  teyid eden sonuçlar elde ettiler. TLE li erkeklerin %41 inde ilgi eksikliği, ereksiyon kaybı, uykuda ejekülasyon ve cinsellikle ilgili rüya veya fantazilerde azalma vardı. Kadınlarında %38 inde orgazmın yaşanmadığı ve ilişki sırasında tamamen pasif oldukları tesbit edildi. Lindsay ve ark.(1979) cinsel gelişme dönemlerinde temporolimbik fonksiyonların epileptik proçes tarafından etkilenmesinin sıklıkla cinsel ilginin azalması ile sonuçlandığını,nöbetlerin puberteden önce kontrol altına alınması halinde cinsel gelişimin normal olarak seyrettiğini ileri sürdüler. Christiansen ve ark.(1975) epileptilerde androjenlerin, Toone ve ark.da (1983-1984) serbest testesteron seviyelerinin  önemli derecelerde azaldığını, buna karşılık LH, FSH, ve sex hormonlarını bağlayan globülinlerde artış olduğunu gözlemlediler.

Hastalarda nadir de olsa hiperseksüalite görülebilir. Taylor (1969),Shukla ve ark. (1979), Blumer (1970) hiperseksüalite görülen vakalarını yayınladılar. Hastaların biri hariç  hepsinde post iktal dönemde bu durum görülmüştü. Vakalardan ikisinde ameliyattan sonra, birinde nöbetler kontrol altına alındıktan sonra hiperseksüalite görülmüştü. Taylor’un serisindeki hastaların %15 inde mazohizm ve eksibizyonizm eğilimleri vardı. Kolarsky ve ark. (1967) serilerinde  yüksek oranlarda  sado-mazohizm, fetişizm ve eksihibizyonizm olduğunu bildirmişlerdir. Başka yazarlarında  birer vakalık fetişizm, transvestizmle ilgili yayınları vardır. TLE ile ilgili olarak seyrek ama ilginç vaka örnekleride yayınlanmıştır.Taylor (1969) bir kadında  koitusla ilgili telaşın veya heyecanın nöbetin sebebi olduğunu ileri sürmüştü.  Yine aynı çalışmasında iki erkek hastanın nöbeti başlatabilir düşüncesiyle duygusallık olmadan mekanik bir ilişkide bulunduklarını gözlemlemişti.   Hunter ve ark. (1963) TLE li bir kadın hastanın frijitidesi olduğunu, bu yüzden evliliğinin tehdit altında bulunduğunu gözlemlemişti.

EPİLEPSİ  VE  SUÇLULUK

İçinde bulunduğumuz yüzyılın ilk yarısında epilepsi ile suçluluk arasında yakın bir ilişki olduğu düşünülüyordu. Epileptiklerin hepsi suçlu olmasa bile, suçluların çoğunun epileptik olduğu şeklinde ön yargılar vardı. Cinayet, ırza geçme, hırsızlık, kundakçılık vb. suçları epileptiklerin işlediği düşünülüyordu. Alstrom (1950), Juul ve Jensen’s (1964) yaptıkları çalışmalarla durumun hiçte böyle olmadığını göstermişlerdi. yaptıkları çalışmalarda epileptikleri normal populasyonla karşılaştırdıklarında suçluluk oranlarında önemli bir farklılık görülmemişti. Sadece psikiyatik komplikasyon gelişmiş olanlarda anlamlı olmayan bir artış söz konusu idi.Gudmundsson (1966) epileptik erkeklerin normal populasyona göre üç kat daha fazla suçişleme eğiliminde olduklarını ileri sürmüştü. Gunn ve Fenton (1969-1971) mahkumlar arasında yaptıkları çalışmalarda %7-8 oranında epileptik bulunduğunu ve bunun da normal populasyondaki epileptiklerden oldukça farklı olduğunu bildirdiler. Epileptik mahkumların işledikleri suçların başında hırsızlık görülüyordu.

Epilepsi ile cinayet işleme arasındaki ilişkiyi bulmaya yönelik çalışmalarda; raslantı sonucu cinayet işlemiş olanlarla, kendini savunmak için cinayet işleyenlerde %9 oranında EEG bozukluğu söz konusuydu. Ani olarak belirgin bir şekilde motive  olmadan suç işleyenlerde EEG bozukluğu %75 oranındaydı. Psikotik bir süreç içindeymişcesine suç işlemiş olanlarda ise%86 oranında  EEG bozukluğu vardı. Hill ve Pond (1952) epilepsi ve cinayet işleme arasında bazı önemli ilişkiler olduğu sonucuna varmışlardı.Fakat cinayetin veya zorbalıkla ilgili diğer suçların nöbet sırasında mı yoksa posiktal dönemdeki otomatizmler sırasında mı işlendiğinin ortaya konulmasına yönelik çalışmalarda suç ile nöbetin ilişkisini ortaya koyan verileri elde edememişlerdi.  Gunn veFenton (1971)  158 mahkumla yaptıkları çalışmada beş mahkumun cinayetten hemen sonra, dördünün cinayetten hemen önce nöbet geçirdiklerini dört mahkumda ise suçun otomatizmlerle ilgili olabileceğini tesbit ettiler. Bir mahkumda ise suçun muhtemelen nöbet sırasında veya hemen akabinde işlenmiş olabileceğini rapor etmişlerdi. İktal otomatizmler arasında da tehlikeli davranışların nadir de olsa gözlendiğini bildiren yayınlar vardır.

EPİLEPSİ VE NÖROZLAR

Epileptiklerde görülen psikiyatrik bozuklukların büyük bir çoğunluğunu nörozlar oluşturur. Pond ve Bidwell’s (1960) epileptiklerin yarısının nörozlarla ilgili semptomlar sergilediğini ileri sürdüler. Epileptiklerde, nöbetlerin kontrol edilmesinde, emosyonel stabilitenin sağlanmasının önemli rolü olması muhtemeldir. Anksiyetenin artmış olması, nöbetlerin sıklığının artmasına sebep olabilir.

Pond (1957) nörotik bozuklukların esas olarak promorbid kişilik özelliklerine bağlı olduğunu, ailesel ilişkilerden de etkilenebileceğini, epileptik fenomenden etkilenmiş olma ihtimalinin az olduğunu belirtmiştir.

Depresyon ve anksiyete halleri sıklıkla çevresel faktörlerle yakından ilişkilidir. Betts (1981) epileptiklerin çoğunda hastalığın ilk teşhis edildiği dönemde, hastalıkları nedeniyle başkalarının olumsuz tepkileriyle karşılaştıklarını, bununla ilgili olarak sosyal kişisel problemler oluştuğunu ileri sürmüştür. Standage ve Fenton (1975), Currie ve Ark (1971) Kogeorgos ve Ark (1982) de noroloji kliniklerinde takip edilen epileptiklerde anksiyete  ve depresif -mizaçla ilgili semptomların sıklıkla görüldüğünü bildirdiler.

Histerik reaksiyonlar, incinebilir kişiliği olanlarda stresi takiben ortaya çıkabilirler. Histerik tepkiler daha çok IQ düşük olanlarda, belirgin kişilik bozukluğu olanlarda ve organik beyin disfonksiyonu olanlarda görülür. Histerik tablolar generalize epilepsisi olanlarda, fokal epilepsisi olanlardan daha belirgindir (Kogeorgos 1982).

Obsesif-kompulsif bozukluklar epileptikler de sık görülmez. Epileptiklerde nöbetlerle ilişkili olarak bazen fobik durumlar  görülebilir, ama bu durum sık değildir.

EPİLEPSİ VE PSİKOZLAR

Epileptiklerde karşılaşılabilen psikozlar değişik görünümlerde ortaya çıkabilirler. Geçici sınırlı epizodlar halinde görülebildiği gibi bazen yıllarca süren kronik hastalıklar şeklinde karşımıza çıkabilirler. Bunların bazıları nöbetlerden hemen sonra, nöbetlerle ilişkili olarak veya beyindeki elektiriksel aktivitelerdeki değişmelerle ilişkili olarak yada nöbetlerden bağımsız olarak ortaya çıkabilirler. Klinik olarak bazıları affektif veya şizofireniform semptomlar gösterirken bazılarında mental durumdaki organik özellikler belirgindir.

Epileptik psikozlara yaklaşım büyük oranda teoriktir. Serebral disfonksiyonlarla mental bozukluklar arasındaki ilişkileri araştırmaya yönelik çalışmalar ve yayınlar yetersizdir.                                   Organik psikozlar epilepsilerde görülen serebral disritmilerle düzenli ve kesin bir ilişki gösterirler. Gerçekten benzer epizodlar serebral fonksiyon bozukluğunun göstergesi olabilirler. Bu epizodlar geçici fenomenler olabileceği gibi birkaç dakikadan birkaç güne kadar uzayabilir. Bunların çoğu iktal otomatizmler, petit-mal statusları veya postiktal konfüzyon halleridir. Organik psikozlar basit olarak konfüzyon ve bilinç bozukluklarının olup olmamasına göre ve  affektif veya şizofreniform semptomların varlığına göre sınıflandırılabilirler. Organik psikozlarda sıklıkla belirgin konfüzyon ile görme ve işitme hallüsinasyonları, paranoid delüsyonlar, depresyon bazen de sutupor görülebilir. Bu semptomlar daha ziyade TLE hastalarda görülür. Pond (1957) grandmal nöbetlerden sonra ortaya çıkan ilk ba kışta şizofreniye benzeyen tablolar tanımladı. Bunlarda paranoid ve hallüsanutuar semptomlar mevcuttu.

ŞİZOFRENİ VE EPİLEPSİ

Şizofreni ve epilepsi arasındaki ilişkilerin araştırılmasına yönelik çalışmalara ilgi eskiden beri mevcut idi. fiizofrenlerde epilepsinin ortaya çıkışı, epileptiklerde şizofreni gelişmesi detaylı bir şekilde araştırılmıştır.  Hill (1948-1957) şizofreniklerin EEG’lerinde epileptik dalga formlarının görülme insidansının seyrek olduğunu iddia etmişti. EEG bozukluğunun ( % 25 oranında) görüldüğü vakalar genç ve katatonik şizofrenler idi. Bunların da 2/3’de paroksizmal dalgalar (spike and wave activity) görülmekteydi.

Epileptiklerde şizofreni görülme insidansı, (geçmişte yapılan çalışmalarda görüldüğü kadarıyla) farklıdır. Son zamanlarda epileptiklerde görülen kronik hallüsinatuar psikozlar şizofreniye benzemektedir ve birbirlerinden ayırd edilmeleri zordur. Bu tablonun epileptik hastalarda özellikle de TLE’lilerde görülme olasılığı fazladır.

KRONİK ŞİZOFRENİ-BENZERİ PSİKOZLAR

Hill (1953-1957) ve Pond (1957) TLE’li hastalarda kronik paranoid ve hallüsünatuar tabloların görüldüğünü bildirmişlerdi. Bunların vakalarında delüzyonlar sistematizeydi ve etkilenme fikirleri ve işitme hallüsinasyonları ile birlikteydi. Bunlarda neolojizm, öz  kısa kelimeler ve mantıksız cümlelerden oluşan düşünce bozukluğu görülüyordu.  Alışılmışın aksine bunlarda affekt canlı ve düşünce muhtevası ile uygun idi.

Slater ve ark (1963), şizofreni tanısı almış ama belirgin epilepsi belirtileri olan vakaları toplayarak bir çalışma yayınladılar. fiizofreninin başlama yaşı 30 idi ve epileptik nöbetin başlamasından ortalama 14 yıl sonra gelişmişti. Hastaların % 80’inde hastalığın başlangıcı sinsi ve aşamalı bir şekilde delüzyonların gelişmesiyle birlikteydi. Hastaların çok az bir kısmında akut veya subakut başlangıç vardı ve bu şekilde başlayan psikozlar daha da uzun sürmekteydi. Akut gelişen psikozlar öncesinde konfüzyonel durumlar görülmekteydi. Genelde nöbetlerin sıklığındaki değişmeler ile psikozun ortaya çıkışı arasında belirgin bir ilişki yoktu. Fakat hastaların küçük bir kısmında psikozun ortaya çıkmasından önce nöbetlerin sıklığının azaldığı iddia edilmişti. Bazen psikoz  kişilikteki yavaş yavaş gelişen değişmelerle belirgin hale geliyordu. Tanımlanan psikozlar tipik paranoid-şizofrenik tablolardı. Çok azı % 10 hebefirenik şizofreni tablosu sergilemekteydi. Hastalardaki delüzyonlar sıklıkla dini ve mistik naturdeydi. Delüzyonlar primer delüzyonel deneyimlerden depersonolizasyon ve derealizasyon fikirlerinden kaynaklanıyordu ve sıklıkla kontrol edilme, etkilenme ve etkileme fikirleri yoğundu. Sistematize persekütif düşünceler şizofrenide görülen karakteristik garip özellikler de görül mekteydi. Işınlarla, elektronik tellerle, magnetik güçlerle, hipnotize edilmeyle ilgili garip düşünceler mevcut olup, sıklıkla özel güçlerin varlığı iddia edilmekte sıradan olaylara özel anlamlar verilmekteydi.

Hallüsinasyonların % 46’sı işitme hallüsinasyonları şeklinde idi. Görme, dokunma, koku ve tat almayla ilgili hallüsinasyonlar da görülüyordu. Persekütif sesler özellikle sıktı. Hastanın hareketlerinin yorumlanması, düşüncelerinin tekrarlanması, ona ne yapacağının söylenmesi ve onunla üçünçü bir şahısmış gibi konuşulması şeklinde sesler duyulmaktaydı. Görme hallüsinasyonları sıklıkla karışık ve mistik natürdeydi. Çoğu işitme hallüsinasyonları ile birlikte görülmekteydi. Hastaların hemen hemen yarısında düşünce bozuklukları vardı. Konu dışı neolojizmler, düşünce blokları, nadiren de enkoherans şeklinde düşünce bozuklukları vardı. Birkaç hastada düşüncelerinin okunduğu veya yarıda kesildiği yada kafasına düşünceler sokulduğu şeklinde düşünceler vardı. Hastalarda irade ve girişimcilik belirgin şekilde bozulmuştu. Nadiren negativizm, ani impulsif hareketler ve tekrarlayıcı (stereotipik ) hareketler ve heykel pozisyonu görülmekteydi.

Bu hastalarda gözlenen emosyonel bozukluklar irritabilite, agresif davranışlar, kısa ve şiddetli depresyon gibi durumlardı. Mistik natürde çoşku yada ekstazi de görülüyordu. Hastalarda nadiren şiddetli korku, şaşkınlık ve yalnızlık gözlenmişti. Hastaların yarıya yakınında uygunsuz affekt söz konusu idi. Bu çalışmada hastalar alışılmışın dışında, hastane personeli ile daha yakın (arkadaşça) ve daha kooperabl, daha az kuşkucu idiler. Hastaların % 80i şizofreniye benzer semptomlar yanında organik kişilikle ilgili (spontanite eksikliği, retardasyon, tekrarlayıcı düşünceler, hafıza bozuklukları, sıkıntılı görünüm vb.) belirtiler gösterdiler.  Toone ve ark.(1982) Slater ve ark. bulgularına ek olarak katotonik sendromların epileptik şizofrenlerde daha az, paranoid delüzyonların ve referans fikirlerinin daha sık görüldüğünü, affektif düzleşme, grandiyozite ve dini düşüncelerin hakim olduğu delüzyonların görülmediğini belirtmişlerdir. Perez ve ark.(1985) TLE li 11 hasta ile epileptik olmayan hastaları karşılaştırarak yaptıkları  çalışmalarında,elde edilen semptomların  her iki grub için tanımlayıcı özellikte olduğunu, fakat her iki grubtada IQ skorlarının normal sınırlarda olduğunu tesbit etmişlerdir. Slater ve ark. (1963) serilerinde  hastalarının yarısında, psikoz ortaya çıktıktan sonra kronikleşmeye eğilim olduğunu gözlemleşlerdi. Akut  başlayan psikozlarda prognoz daha kötüydü. Bütün bunlara ilaveten  ilginç bir bulguda şizofreni  benzeri psikozu olanlarda gözlenen temporal lob sclorozisidir. Taylor (1975) yabancı dokular nedeniyle (küçük tümörler,hemartomlar,fokal displaziler) rezeke edilen materyallerin incelenmesi sonucunda %41 oranında temporal sclerozis olduğunu görmüştü.47 hastanın %23 ü önceden psikoza girmişti ve psikotik 13 hastadan 7 si sol elini kullanıyordu. Özellikle sol elini kullanan bayanlarda şizofreni benzeri psikoz gelişme ihtimali belirgindi.

Floor Henry (1969) psikotik semptomlar gözlenen TLE lilerde şizofrenik bulgularla dominant hemisferdeki lezyonlar arasında kuvvetli bir ilişki olduğunu ileri sürdü. Perez ve ark. 180 vaka ile ilgili literatür taramasında TLE ile şizofrenik semptomların bir arada olduğu vakaların %62sinde lezyonun solda, %15 inde sağda, %23 ünde ise bilateral olduğunu görmüşltü. Epilepsi ile kronik şizofreni benzeri psikozların birarada olmasının sebebleri değişik yazarlar tarafından araştırılmış olup, epileptiklerde şizofreni benzeri tabloların oluşmasının tesadüfen olabileceği yada şizofreniye yatkınlığı olan kişilerde epileptik nöbetin psikozun başlamasına sebeb olabileceği üzerinde durulmuştur. Fakat tesadüfen oluşan bir durumun olması ve şizofreniye yatkınlık kabul görmeyen görmeyen görüşlerdi. Çünki hastaların premorbid kişiliklerinde şizofrenik özellikler yoktu( Flor Henry 1969, Slater ve ark. 1963 )

Toone ve ark. (1982) epileptiklerin premorbid kişiliklerinde daha az anormal kişilik özellikleri olduğunu öne sürmüşlerdi.

Sonuç olarak epilepsi ile psikoz arasında etiyolojik ilişki olduğu söylenebilir. Epilesi ile psikoz arasındaki ilişki direkt olarak nöbetin kendisi ile ilgili olabilir veya serebral fonksiyon bozukluğunun altında yatan esas sebeb psikozu belirgin hale getirebilir. Bunlarla ilgili çalışmalar yetersiz olduğundan bu düşünceleri teyid edecek yeterli veriler yoktur. Slater ve ark. serilerinde epileptik atakların sıklığı ve şiddeti ile psikozun gelişimi arasındaki ilişkileri gösterecek veriler elde edilememişti. Flor Henry (1969) psikotik ve nonpsikotik TLE lileri karşılaştırdığı çalışmasında, psikotik TLE lilerin nöbetlerinin daha fazla olduğunu, özelliklede psikomotor veya psikosensoriyel karakterli nöbetlerin daha fazla olduğunu gösterdi. Kristensen veSindrup (1978) benzer bir çalışmada derealizasyon yada hallusinasyonlar gibi yorumlama ve algılamayla ilgili fonksiyonlardaki bozuklukların psikotik vakalarda daha fazla görüldüğünü belirttiler.

Kısa süreli şizofreni benzeri epizodlar Yukarıda anlatılan kronik psikozlara ek olarak, epileptiklerde kısa süren şizofreye benzer epizodlarda ortaya çıkabilir.Geçici epizodlarla ilgili görüşler Landolt (1958) çalışmalarıyla daha da netleşti.107 vakalık bir seride psikotik epizodları olan hastaların 47 sinde psikotik tablo düzelirken, EEG de de elpileptik aktivitede ve fokusla ilgili paroksizmlerde azalma görüldü. Hastaların çoğu huzursuz, hiperaktif ve yaygaracıydı. Hallüsinasyonlar ve delüzyonlar belirgindi,oryantasyon bozukluğu yoktu. Bazen epizodlardan sonra amnezi görülmekteydi. Landolt daha sonra yaptığı çalışmada önceki çalışmalarınında sonuçlarını gözden geçirdi. 42 şizofrenik hastada spontan relapsların EEG deki düzelmeyle birlikte olduğunu gösterdi. Epileptiklerde de nonpsikotik dönemlerde fokal veya generalize disritmiler düzeliyordu. Glaser (1963) psikotik gelişmelerle EEG değişiklikleri arasında bir ilişki olduğunu, paroksizmal aktivitede artışın olduğunu ileri sürmüştü.

EPİLEPSİ VE AFFEKTİF BOZUKLUKLAR

Epileptiklerde affekt bozuklukları yaygındır.Anksiyeteden depresyona kadar uzanan nörotik bozukluklar epileptiklerde sık görülen  belli başlı psikiyatrik tablolardır. Pond (1957) epileptiklerde görülen kısa süreli hipomanik veya depresif epizodların gerçekte post-iktal dönemde görülen konfüzyon veya otomatizmler sırasında ortaya çıkan manik-depresif diye adlandırılan bozukluk olduğunu ileri sürmüştü. Epileptik hastalarda depresif epizodlar manik veya hipomanik epizodlardan daha sık görülür. Bets (1974) 72 epileptik hastanın  üçte birinin öncelikle depresif hastalık nedeniyle psikiyatriste başvurduğunu, bunlarında 12 tanesinin endojen depresyon, 10 tanesininde reaktif depresyon olduğunu bildirmişti. Bets (1981) epileptiklerde hem ani başlayan remisyonlar gösterebilen depresif epizodlar, hemde oldukça sınırlı dalgalanmalar gösteren affektif bozukluklar tanımladı. Serafetinides(1962) ve Falconer (1962)psikotik depresyonu olanlarda sıklıkla paranoid özelliklerin olduğunu ileri sürdüler.          Robertson (1982,1982) veTrimble (1983) hem epilepsi hemde depresyon tanısı almış 66 hastanın %40 nın endojen depresyon olduğunu,13 hastanın mizaçla uyumlu hallusinasyonları veya delüzyonları olduğunu gözlemlemişlerdi. Bu hastalarda nörotik özellikler, yüksek anksiyete skorları, hostilite ve depersonalizasyon hisleri vardı. Depresyonun şiddeti ile hastalığın(epilepsinin) süresi arasında yakın ilişki vardı. Hastaların yarıdan fazlasında aile hikayelerinde depresif natürde hastalık hikayesi vardı, fenobarbital alanlarda depresyon diğerlerine göre daha ağır, karbamazepin alanlarda ise daha hafif seyrediyordu. Bu hastaların serum folat düzeyleride kontrol grublarına göre daha düşüktü. Bu çalışmada depresyon ile epilepsinin başlama yaşı, nöbetin tipi ve sıklığı ile epileptik odağın lokalizasyonu arasında ilişki tam olarak açıklanamamıştı.

Toone ve ark. (1982) retrospektif bir çalışmada epilepsi ile depresyon ve diğer affektif psikozlarla ilişkili olarak; epileptik depresiflerde (epileptik olmayan depresif kontrol grubuna göre) psikotik özelliklerin daha az olduğunu, bunlarda ECT  ve lityum tedavisine nadiren başvurulduğunu , 39 hastadan sadece 3 nün bipolarite gösterdiğini  bildirdiler.                     Pratikte epileptiklerde  affektif ve şizoaffektif bozukluklar,  pür şizofreniklerden daha sık görülmektedir.                  Dangier’s  geçici  psikotik epizodlar gösteren kalabalık bir hasta serisinde; %30 nun belirgin affektif özellikler, %56 nında belirgin şuur değişiklikleri gösterdiklerini tesbit etmişti. Hastaların %10 nunda şizofreni benzeri belirtiler vardı. Depresyon TLE lilerde (diğer epilepsi tiplerine göre) daha sık görülmekteydi.

Temporal lobektomi için gelen hastalarda affektif psikozların, şizofreni benzeri psikozlardan daha sık görüldüğü James (1960), Serafetinides ve Falconer (1962) tarafından bildirilmişti.Flor Henry (1969 ) TLE li 50 hastada affektif psikozlarla diğer psikozları karşılaştırdı. Hastaların  11’i  şizoaffektif, 9’u manik-depresif, 21’i de şizofreni benzeri psikozdu. Hastaların 9’unda dezoryantasyon ve bilinç bulanıklığı esas tabloyu oluşturuyordu. Affektif ve şizoaffektif psikozlar birkaç ay, şizofreni benzeri psikozlar birkaç yıl, konfüzyonla giden psikozlar ise birkaç hafta sürmekteydi. Affektif psikozu olanlarda premorbid kişilik göreceli olarak daha sağlıkllı, evlilik ve iş uyumları diğerlerine göre daha iyiydi. Manik-depresif hastaların  diğerlerine göre belirgin bir şekilde psikomotor nöbetlerle yakından ilişkili olduğu tesbit edilmişti. Yapısal beyin hasarı manik-depresiflerde ve şizoaffektif bozukluğu olanlarda; şizofrenikler ve konfüzyonel psikozu  olanlardan  daha seyrek görülmekteydi. Bu seride sağ hemisferden kaynaklanan TLE olanlarda manik-depresif  hastalığın daha sık olduğu, buna karşılık şizofreni ve konfüzyonel psikozların daha çok sol temporal tutulumu olanlarda görüldüğü de  tesbit edilmişti.

EPİLEPSİ VE SUİCİDE

Normal  populasyona göre epileptiklerde suicide girişimlerinin daha çok olduğu yönünde  birçok yayın vardır. Henriksen ve ark. (1970) ölmüş yetişkin epileptiklerin %20 sinin ölüm sebebinin suicide olduğunu tesbit etmişlerdi. White ve ark. (1979) epilepsili 2000 hastadan 425’nin öldüğüğünü, bunlarında 21tanesinin (%5) suicide sonucu öldüğünü tesbit etmişlerdi.Barraclough (1981) epileptiklerde suicide riskinin  5 kat arttığını, TLE lilerde suicide riskinin en  fazla olduğunu iddia etti. Tamamlanmış suicidelerle karşılaştırıldığında suicide girişimlerinin daha sık olduğu görülmektedir. Delay ve ark. (1957),Gun  (1973)epileptiklerde suicidal düşüncelerin çok olduğunu ve suicide girişimlerinin sık olduğunu bildirdiler. Tekrarlayan suicide girişimleri kendini yaralama, kendini zehirleme vb. davranışların epileptiklerde 5-7 kat daha fazla olduğu, hastaların çoğunun kullandıkları antiepileptik ilaçlarla intihar etme eğiliminde oldukları, erkeklerde suicide girişiminin 2 kat daha fazla olduğuda bildirilmiştir.

Sitemizdeki Benzer İçerikler

Yorumlar

İsminiz
E-Posta Adresiniz
Yorumunuz
İlgili Terimler :