- Hoşgeldiniz

KAYITLI ÜYE GİRİŞİ

YENİ ÜYELİK

ÖNE ÇIKAN HABERLER

Eğitim Ders Notu

Eğitim Ders Notu sitemize 27 Mart 2021 tarihinde eklenmiş ve 0 kişi tarafından ziyaret edilmiş.

EĞİTİM

Eğitim geniş anlatımlı bir  kavramdır. Bireyler arası ilişkilerle ve etkileşimlerin sonucunda ortaya çıkar. İnsanın eğitimi yaşamı boyunca sürer. Eğitim sisteminin sorumlu olduğu kesimse planlı eğitimdir. Planlı eğitim rast gele bir eğitim değildir. En az şu özelliklere sahiptir:

1- Eğitilenlerin ulaşacağı eğitim amaçları önceden saptanır.

2- Bu amaçları gerçekleştirecek eğitim programı belirlenir.

3- Eğitime elverişli bir ortam örgütlenir.

4- Eğitimi yapacak eğitmenler güçlerini eş güdümlerler.

5- Eğitilenlerle eğitmenler arasında etkili iletişim sağlanır.

6- Eğitim süreci sürekli denetlenerek değerlendirilir.

Eğitim sistemi, planlı eğitim yapan örgün eğitim, yaygın eğitim ve hizmet içi eğitim birimlerinden oluşur.

Tanımı: Eğitimin geniş bir alan olması yüzünden değişik yönlerden görülmesi, bu görünüşe göre de değişik tanımların yapılması doğaldır. Değişik kaynaklarca yapılan eğitim tanımları iki kümede toplanabilir.  İçerik tanımları ve süreç tanımları içerik tanımları eğitim kime, niçin  verilebileceğini ona neler kazandıracağını ad vererek gösterirken; süreç tanımları eğitimin oluşumunu anlatan tanımlardır.

En  uygun bulunan tanım ise;

“Bireyin davranışında kendi yaşantısı yoluyla ve kasıtlı olarak istendik değişme meydan getirme sürecidir.”

EĞİTİM ÖRGÜTÜ:

Cumhuriyet döneminde ilk kez 1933 yılında çıkarılan 2287 sayılı “Maarif Vekaleti Merkez Teşkilatı ve Vazifeleri Hakkında Kanun” ile eğitim örgütü oluşturulmuştur. Bu kanunu değiştiren, buna ek olarak çıkarılan pek çok kanun vardır. Eğitim örgütünü büyüten, karmaşıklaştıran yanlış çok sayıda çıkarılan yasalar değildi. Ek olarak her milli eğitim bakanının günün gereklerine göre endi onayı ile kurduğu eklediği birimlerde Bakanlığı alabildiğine büyütmüştür.

En son örgütlenme 1982 yılında yapılmıştır. Ondan hemen sonra yeniden örgütlenmek için başlamıştır. 82 yılındaki yeni örgütlenmeye göre, Eğitim örgütü, aşağıdan yukarıya doğru okul ilçe il ve Bakanlık olmak üzere dört basamaktan oluşmaktadır.

EĞİTİM YÖNETİMİ

Eğitim  yönetimi, toplumun eğitim gereksinmesini karşılamak üzere kurulan eğitim örgütünü (okulu) amaçlarına uygun olarak işletmek, yaşatmak ve geliştirmek sürecidir.

Eğitim yönetiminin iki amacı vardır. Eğitimin olanaklarını eğitimi gereksinen ve eğitim görmesi gereken her yurttaşın yararlanabileceği  biçim ve yaygınlaştırmak eğitim yönetiminin birinci aşamasıdır. Milli Eğitimin amaçlarına uygun olarak, eğitimi geliştirerek daha nitelikli öğrenciler yetiştirmek de  eğitim yönetiminin ikinci amacıdır.

Eğitim yönetiminin iki amacının ve bunlara bağlı olarak beş hedefin gerçekleştirilmesi için yapılacak işlevler beş başlık altında toplanır.

1- Eğitim programlarının yönetimi

2- Öğrenci Hizmetlerinin Yönetimi

3- İş gören Hizmetlerin Yönetimi

4- Genel Hizmetlerin Yönetimi

5- Bütçe Yönetimi

Eğitim yönetimi, hem eğitim bilimlerine hem de yönetim bilimlerine bağlı bir alandır. Eğitim yönetiminin eğitim bilimlerine bağlı eğitim alanında uygulanan bir yönetim türü olmasından; yönetim bilimlerine bağlılığı ise, yönetim alanında elde edilen sistemi bilgileri eğitime uygulamasından doğmaktadır.

Yönetim Bilimleri, insanlığın yüzyıllar süren çabasıyla ürettiği ve gerçekliliğini yitirmeyen yönetsel bilgilerin sistemleştirilmesiyle oluşmaktadır. Çalıştıkları yönetim konularına göre;

1- Yönetim genelini inceleyen yönetim bilimleri: Yönetim hukuku, yönetsel yargı, yönetim sosyolojisi, yönetim psikolojisi, ekonomisi tarihi

2- Yönetimin sürecini inceleyen yönetim bilimleri: Üretim yönetimi, iş gören (personel) hizmetlerinin yönetimi, bütçe yönetimi, genel hizmetlere göre

3- Yönetimin özel alanlarını inceleyen yönetim bilimleri: Askeri yönetim, işletme yönetimi, eğitim yönetimi sağlık ve tarım yönetim.

Eğitimde yönetimin göresi milli eğitimin genel ve özel amaçlarını hukuk kuralları içinde gerçekleştirmektir. Uğraşı alanı ise, eğitim programlarının, öğrencilerin, okulda görevli kişilerin, eğitim araç ve gereçlerin binaların, okulun bütçesinin ve tüm eğitime katkıda bulunabilecek okul ve çevre etkenlerinin yönetimidir.

Eğitim sisteminde eğitim yönetmeni, okulun ya da eğitim örgütünün başında bulunan müdür yardımcılar vb dir. Eğitim yönetmeni dendiğinde daha çok okul akla gelir.

Eğitim yönetimi bir sorun çözme sürecidir. Okulda karşı karşıya kalınan sorunun çözülmesi eğitimin yönetiminin temel işlevidir. Bunu içinde bazı alt süreçler yer alır. Planlama, örgütleme, iletişim, eş güdüleme, Denetleme ve Değerlendirme süreçleri…

PLANLAMA : Her yönetmen okulunu akılsal yöntemlerle yürütmek zorundadır. Bu yüzden yönetmen, bir işe girişmeden önce incelme soruşturma, araştırma yapmak, eylem kararlarına varmak gereğini duyar. Plan bir dizi içinde eylem kararlarından oluşur. Karar ise okulun işleyişini etkileyen, değiştiren, önleyen, sorunlarını çözen yargılardır.

Okulun şimdi ve gelecekteki işleyiş sorunlarına ilişkin seçilen çözüm yolları, birer karar olarak okulun yönetim planını oluşturur. Bu kararların 1 yıl gibi kısa bir süre içine yerleştirilmesi kısa süreli planı; birkaç yıl gibi uzun süre içine yerleştirilmesi ise uzun süre planı verir.

ÖRGÜTLEME: Örgütlemenin amacı, okulda bulunan tüm eğitici güçleri ve yardımcı kaynakları, okulun amaçlarını gerçekleştirmek için seferber güce ve bütünlüğe kavuşturmaktır. Bunun için; 1) Okuldaki her görevlinin görevi yapabilecek yetenekte olması, 2) Görevliler arasındaki yetki ve sorumlulukların yönetmenden hizmetliye kadar paylaşılması 3) Görevlerin iyi yapılması için özendirici koşulların belirlenmesi 4) Her görevlinin ne yapacağını açık seçik bilmesi gereklidir.

İLETİŞİM: Okulun iç ve dış çevresiyle, bağını iletişim ağı sağlar iletişim görevle ilgili bilgilerin ve bildirimlerin, yönetmenden en uçta görevliye, en uçtaki görevliden yönetmene, görevlerin birbirine bozulmadan iletilmesidir.

Eğitim sisteminde iletişimin amacı yapılan yazışmadır. Bu yüzyıl her eğitim yönetmeni çalıştığı okulda, örgütle iletişim ağını nasıl kuracağını, bunu nasıl çalıştıracağını iyi bilmek zorundadır.

EŞ GÜDÜM: Okulda görevlilerin birbirlerine yardım etmelerine; yaptıklarından birbirlerine haber vermelerine; işlerini bir bütünlük içinde yapmalarına eşgüdüm denir.

Eğitim için bir araya gelen insanların güçlerini eş güdümlemesinin amacı, bunların eğitim amaçlarını gerçekleştirmek için yönlendirilmesidir. Bunun için; 1) Okulda çalışanların eğitim ve yönetim kararlarına katkıda bulunması sağlanmalıdır. 2)Yapılacak işi görevlilerin anlayacağı biçimde açık seçik olarak ortaya koymalıdır. 3) Yapılacak işin yararlı ve gerekli olduğuna inandırmalıdır. 5) İşin yapılması sırasında ve sonrasında, ne oranda başarı elde edildiğini tüm görevlerle birlikte değerlendirmelidir.

DENETLEME, DEĞERLENDİRME:

Denetleme, örgütün işleyişini denetleyecek ve değerlendirecek, yöntemleri, teknikleri, denetleme sürecinin öğelerini ve basamaklarını denetlemeye karşı iş görenlerde oluşan davranışları konu edinir. Değerlendirme denetleme ile ortaya çıkan verilere dayanır.

Demokratik ilkelerle işleyen bir okulda denetim ve değerlendirme yalnızca yönetmen ve müfettişlerin görevi değildir. Okulda çalışan tüm görevlilerin kendi kendilerini denetimi, eleştirmesi ve değerlendirmesi yüksek başarı elde etmenin temel koşullarıdır. Böyle bir niteliğe ulaşan okulda yönetim, öz yönetim aşamamasına ulaşmış sayılır. Öz yönetimin işlediği okullarda öğrencilerin başarıları en yüksek düzeye ulaşabilmektedir.

 

REHBERLİK PROGRAMINDA ÖĞRETMEN VE YÖNETİCİLERİN ROLU

Standart bir rehberlik programı yoktur. Eğer kurulacak rehberlik programının zorlama bir faaliyet olmaması isteniyorsa, rehberlik programının planlanmasında ve harekete geçirilmesinde, öğretmen ve yöneticilerin de katkılarının sağlanması gerekir. Böylece rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri okulun bünyesinden doğan tabi bir faaliyet haline gelir.

  1. Rehberlik ve Psk. Danışma programında Okul Müdürünün Rolü:

Literatürdeki çalışmalardan ve ülkemizdeki uygulamalardan yola çıkarak okul müdürünün rehberlik ve psk. Danışma programındaki rolü şöyledir:

1- Okul müdürü rehberlik ve psk. Danışma faaliyetlerinin gerekliliğine içten inanmak ve programın amacına ulaşmasına liderlik etmelidir

2- Okul müdürü, rehberlik programının, okulun tüm eğitim programının ayrılmaz bir parçası olduğunu benimsemelidir.

3- Okul müdürü, rehberlik ve psk. Danışma hizmetleri için gereken uzman ve yardımcı personeli temine çalışmalı, uzmanlar, öğretmenler ve diğer okul personeli arasındaki işbirliğini teşvik etmelidir.

4- Rehberlik ve psk. Danışma faaliyetlerinin sürdürülebilmesi için gereken zamanın sağlanması ve en etkili şekilde kullanılması okul müdürünün alacağı önlemlere bağlıdır.

5- Rehberlik ve psk. Danışma hizmetleri için gereken araçların sağlanması da yine okul müdürünün görevidir.

6- Rehberlik ve psk. Danışma hizmetleri için gereken parasal destek,

7- Programın geliştirilmesi için okul personelinin, velilerin ve çevrenin desteğinin sağlanması okul müdürünün görevidir.

8- Okul programındaki faaliyetlerin, rehberlik anlayışıyla çelişen yönleri varsa bunların giderilmesi için çaba göstermek okul müdürünün işidir.

9- Okuldaki sosyal, eğitsel ve kültürel faaliyetleri desteklemek,

10- Okulda uygulanan reh. Ve psk. Danışma programının sonucunun değerlendirilmesinin temini ve buna yönelik çalışmaların desteklenmesi,

11- Okul toplu dosya sistemini kurma geliştirme.

12- Tüm bireylerin, rehber ve psk. Danışma hizmetlerinden eşitçe faydalanmasını sağlamak

13- Okul reh ve psk danışma hizmetleri içinde yer alan mesleki rehberlik için mesleki çevrenin desteğini sağlamak.

  1. B) Rehberlik ve Psikolojik Danışma Programında Öğretmenlerin Rolü

Literatürdeki çalışmalardan ve ülkemizdeki uygulamalardan yola çıkarak öğretmenlerin rolleri şöyledir:

1- Rehberlik programının planlanması ve harekete geçirilmesinde etkin rol oynamak, üstüne düşen görevleri yerine getirmek.

2- Sınıfta psikolojik sağlığa uygun bir atmosfer yaratmak

3- Sınıfta etkili bir öğrenmenin meydana geldiği bir atmosfer oluşturmak ve öğrencilere rehb ve psk danışma hizmetlerini tanıtıcı bilgi vermek

4- Sınıfta, öğrencilere dengeli ve tutarlı, uyumlu davranışlarıyla örnek olmak

5- Sınıftaki sorunlu öğrencileri tespit ederek durumdan Reh ve Psk danışma uzmanını haberdar etmek.

6- Sınıfta özel yetenekleri olan öğrencileri saptamak

7- a) öğrencilerin kendileri için daha tutarlı ve gerçekçi bir benlik tasarımı geliştirmelerinde,

  1. b) Onların kuvvetli ve zayıf yönlerini öğrenmelerinde,

c)Öğrencilerin iyi çalışma becerileri kazanmalarında

  1. d) Öğrencilerin kendi gelecekleri için eğitsel ve mesleki planlar yapmalarında ve gerçekleştirmelerinde, vb etkin rol oynamak, gerekirse rehb ve psi danışma uzmanıyla işbirliği yapmak.

8- Diğer öğretmenlerle işbirliği yapmak ve böylece öğrencilerin en üst düzeyde öğrenmesini sağlamak

9- Öğrenci velileriyle sürekli ve etkili bir diyalog içinde olmak.

10- Öğrencileri sosyal, kültürel ve eğitsel faaliyetlere teşvik etmek.

Kısacası öğretmen, bireyin eğitsel gelişimi yanında, psiko-sosyal gelişimini sağlamasında, ona gereken yardımı sağlamakla görevlidir. Bunu daha etkili gerçekleştirmek için de diğer öğretmenler ve en önemlisi de uzman psikolojik danışmanla işbirliği içinde olması gerekir.

Sosyal yardım uzmanlığı:  Kişinin aile ve toplum ilişkilerinde intibakını sağlamak için, sağlık, adalet, eğitim kurumları gibi bazı kurumlar adına yardım edilen kişi ve etrafı ile ilişkiler kuran bu amaçla kurumlar arası temasları sürdüren ve kişinin uyumuna yardımcı olan bir hizmet mesleğidir. Mesela hüküm giymiş bir kimsenin cezasını tamamlayıp çıktıktan sonra evine topluma yeniden uyum sağlayabilmesine yeniden bir üretici çalışan bir kişi haline gelmesine yardım eder. Psikiyatrik sosyal yardım uzmanı belirtilen bu fonksiyonları ruh hastaları konusunda sürdürmek için özel ihtisas görmüş bir elemandır. Hastane ortamında psikiyatrik ekibin bir üyesidir. Hasta hakkında özgeçmişe ait bilgi toplar. Hasta kabulünde ve görevlendirildikleri konularda fonksiyonlar yürütür. Sosyal yardım uzmanı ülkemizde dört yıllık yüksek öğrenimden mezundur. Fakat sosyal yardım uzmanı lisans eğitimi üzerine iki yıl yüksek lisans eğitimi olmalıdır.

Dinsel Danışmanlık:  Yukarda ona hatlarıyla çizilen bu yardım mesleklerine ilaveten Hıristiyan kültürünün gelen eklerinden doğan bir de dinsel danışmanlık vardır. Kilisenin yüz yıldır sürdürdüğü bir itiraf müessesesi vardır. Kişi işlediği günah ve suçları bir perde arkasından papaza anlatarak günahlardan arınmaya çalışır. Yirminci yüzyılda papazla kişi arasında geçen bu itiraf ilişkilerindeki psikolojik faktörler din adamlarının dikkatini çekmiştir. Bu ilişiklerin daha bilimsel yürütülmesi gereği anlaşılmış ve dinsel danışma psikolojisi alanı doğmuştur. dinsel danışma daha ziyade ahlak ve ahiret sorunlarından doğan değer problemleriyle uğraşır. Dinsel psikologların yetiştirilmesinde henüz bir akademik derece standardı gelişmiş değildir.

Bu Meslek Arasındaki Benzerlikler:

Yukarıda ana hatlarıyla belirtilen yardım mesleklerinin hepsi de yardım ilişkileri kurulan bireye insan olarak değer  verir. Onun bağımsız bir kişi olarak seçme karar verme hareket etme hak ve özgürlüklerini ana ilke olarak görür. Hepsini de ulaşmaya çalıştığı sanal amaç bireyin bunun kaynaklarını ve imkanlarını en iyi şekilde işleten başarılı ve etkili çalışan, girişimlerinde sonuçlara ulaşan kendi benliğini bulan ve kendini gerçekleştiren bir kişi olabilmesine yardım etmektir. Bunun için bireyle sıcak müsaade kar ve özgür bir atmosfer içinde ilişkiler kurarak onun kendini ve başkalarını daha gerçekçi bir şekilde anlamasına yardım etmeye çalışır.

Bu Meslekler Arasındaki Farklar: Yardım mesleklerinin aralarındaki bu müşterek noktalara rağmen her biri gördükleri eğitim alanı ve seviyesi, uğraştıkları kişiler çalışma ortamları, uğraşma süresi ve derinliğine göre farklılıkları gösterir.

Okul Psikolojisi:  Okul ortamında öğrencilerin öğrenim ve gelişme sorunlarına ilişkin teşhis fonksiyonları ile uğraşan bir psikoloji dalıdır. Özellikle zeka ve şahsiyet testleri uygulayarak öğrencilerin sorunlarının sebeplerini bulmaya uygulanacak tedavilerde öğretmen, okul yöneticileri ve velilere yardımcı olur. Bir bakıma okullarda klinik psikolog gibi çalışır. Ama uğraştıkları kimselere hasta denmez ya doğrudan öğrenci yada danışan diye adlandırılır. Okul psikologu genellikle doktora derecesine sahiptir.

Danışma Psikolojisi, ve Okul Danışmanlığı:  Genellikle okul ortamında çocuk ve ergenlerin eğitim, öğrenme ve gelişme sorunları ile uğraşan yardım mesleğidir. Okul danışmanı danışma fonksiyonuna öğretmenlikten geçmiştir. Fakat danışman kullanma ihtiyaçları artıkça ve danışman yetiştirme programları geliştikçe okul danışmanları da çeşitli menşelerden gelerek bu yardım alanında eğitim görmeye başlamıştır. İnsan davranımını anlamak ve değiştirmeye yardımcı olmakla uğraşıldığı için psikolojiye daha çok ağırlık verilmeye başlanmıştır. Danışanın uğraştığı kimseler hasta değildir bunlara danışan denir. Gelişme öğrenme ve uyum sorunlar vardır. Danışma ve klinik psikolojinin müşterek yanları çoktur. Genellikle vaka incelemesi telepatik görüşme gibi aynı yardım tekniklerini kullanırlar. İnsana bağladıkları değer ve kavramlar aynıdır. Fakat ağırlık noktaları ve çalışma ortamları farklıdır. Öğrencilerin meslek seçme ve planlamalarına sosyal ilişkilerde daha verimli ve etkili davranışlar kazanmalarına gelişip olgunlaşmanın beraberinde getirdiği heyecansal sorunların çözümüne yardımcı olma çalışmalarını yürütür. Bu seviyedeki danışman rehberlik ve danışma alanlarında en az yüksek lisans derecesi almış bir kişidir.

Psikolojik Yardım Meslekleri

Psikiyatri: Esas itibariyle tıbbın ruh hastalıkları ile uğraşan dalıdır. Psikiyatristin temel eğitimi tıptadır. Hekimlik eğitimi aldıktan sonra ruh hastalıkları alanında üç yıl kadar uzmanlık eğitim görür. Ciddi ruhsal bozuklukların ve ruh hastalıklarının incelenmesi, teşhisi, tedavisi ve önlenmesiyle uğraşır. Gerektiğinde ilaç, şok vs. gibi tıbbi  müdahaleleri de kullanabilir. Psikiyatristin çalışması, genellikle hastane ortamında veya özel muayene hanesindedir. Tedavisine yardım ettiği kimselere hasta denir.

Günümüzde ruh hastalıklarının teşhis ve tedavisinde tıbbi yaklaşımdan daha çok, psikolojik yaklaşıma ağırlık verilmektedir.

Psikoterapi: Uzun süren baskı ve gerginlikler sonucu şahsiyette hasıl olan bozulma ve bunalımların giderilmesiyle uğraşan bir meslek alanıdır. Psikolojik yaklaşıma dayanır. Genellikle nevrotik bozukluklarla uğraşır. Psikoterapist, tıptan veya  psikolojiden gelebilir. Psikoterapi alanında doktora seviyesinde ihtisas eğitimi görmüştür. Genellikle hastane veya kliniklerde görev alırlar. Son yıllar da sağlık merkezlerine sahip olan okullar gibi eğitim ortamında da görev almaktadırlar.

Klinik Psikoloji: Ruh hastalıklarında hastanın şahsiyet yapısını değerlendiren, tedavisine girişen ve bu konularda araştırmalar yapan psikoloji dalıdır. Daha ziyade 1912-30 yılları arasında gelişmiştir. Ruh hastalarına zeka ve şahsiyet testleri uygulamak suretiyle teşhise yardımcı olma çabaları ile başlamıştır. Hastane ve kliniklerde ruh hastalıkları tedavi ekibinin önemli bir üyesidir. Klinik psikologlar lisan eğitiminden sonra patolojik psikolojide en az üç yıllık doktora eğitimi yapmış, ayrıca bir ruh hastalıkları hastanesinde bir yıl kadar uygulama görmüş bir uzmandır. Klinik psikolog, araştırma metotları ve istatistik konularında daha iyi yetişmişlerdir.

 

 

 

BAŞLICA  REHBERLİK MODELLERİ

  1. A) MERKEZİLEŞMEMİŞ UZMANLAŞMAMIŞ REHBERLİK MODELİ

Rehberlik hizmetlerini genellikle eğitimin bir parçası olarak görmektedir. Okulda uzman danışmanın bulunmasında zorunluluk yoktur. Olduğu zamanda hizmetler bir çok alana yayılmıştır.

  1. B) MERKEZİLEŞMEMİŞ UZMANLAŞMIŞ REHBERLİK MODELİ

Rehberlik ve psk danışma hizmetlerinin ancak bu alanda uzmanlaşmış kimseler tarafından yürütülebileceği görüşü benimsemektedir. Danışma psikologu, sosyal hizmet uzmanı, konuşma terapisti vb uzmanlarla verilecek hizmetlerin etkili olacağını savunmuşlardır.

  1. C) EĞİTİM PROGRAMLARINA KAYNAŞTIRILMIŞ REHBERLİK MODELİ

Son yıllardı üzerinde durulan en önemli bir konudur. Ama bu konuda henüz geçiştirilmiş bir model yoktur. Bu rehberlik modeliyle diğer alanlarla danışma psikologları uyum içinde çalışabilmekte okul içi iletişim kolaylaşmaktadır. Rehberliğin sürekliliği ve öğrencilere ulaştırılması en iyi şekilde sağlanmıştır.

  1. D) MATHEVSON’A GÖRE REHBERLİK MODELİ

– Rehberliğin gelişimini göz önüne alarak üç bölümde incelemiştir.

– Uyum sağlayıcı rehberlik

– Eğitim ve gelişime önem veren reh. Mod.

  1. E) GELİŞİMSEL REHBERLİK MODELİ

 Bireye eğitsel, mesleki, kişisel ve toplumsal tüm yaşamında sürekli olarak yardımı amaçlayan bir modeldir. Gelişimsel rehberliği bireyin amacı, bireyin kendini bilmesi, benliği ile çevresi arasındaki ilişkileri geliştirmesine kişisel ve toplumsal değerleri anlayarak kendini yönetebilmesine yardım etmektir.

AMACA YÖNELİK EYLEM BİLİMİ OLARAK REHBERLİK

Günümüzde eğitim uygulamaları daha çok eğitimin yanında yer almaktadır. Koşullandırılmış eğitime karşıdır. Dayandığı belli bir kuram yoktur. Eğitimin işlevsel bir parçası olarak görmüşlerdir rehberliği. Rehberlik yönetim ve öğretime eşit olmalıdır derler.

TOPLUMSAL YAPICILIK OLARAK REHBERLİK MODELİ

Bu rehberlik modelinin çıkış noktası çocuğu değerler aramaya ve deneyerek yaşamaya isteklendirmektir. Bu modelde rehberlik yaratıcı önderlik yeteneğine sahip uzmanlarca yürütülmesi beklenen hizmetler kümesi olarak görülür.

KİŞİSEL GELİŞİM OLARAK REHBERLİK MODELİ

Bu model rehberliğe gelişimsel olarak bakmış benlik kavramını,  benliğin değerlendirilmesini ve benliğe yönelik tutumları odak yapmıştır. Eğitim ve rehberlik ayrı ayrı ele alınmalıdır. Bu model eğitimin “öğrenme ile birlikte yaşama “ olarak yeniden tanımlanmasını ve bu çerçevede ortaya çıkacak olan farklı rol ve işlevlerin belirlenmesini gerekli görmektedir.

ZARAR  VERME SÜRECİ OLARAK REHBERLİK MODELİ

Bu hizmet rehberlik yardımının kritik zamanlar da yapılması, bireyin karar verme ile karşı karşıya geldiği zamanlarda uygulanmasını ister. Modelde bireyin, eğitsel ve mesleki konularda seçim yapması uyum sağlaması için yapılması gereken yardımları kapsamaktadır sınırlılığı ise bireyi kritik zamanlarda değerlendirmeye alması ve bireyin gelişiminin sürekliliğini ve bütünlüğünü kapsamamasıdır.

EKLEKTİK BİR SİSTEM OLARAK REHBERLİK MODELİ

Rehberlik modelinden çok Psikolojik danışma modelidir. Rehberlikte  psikolojik danışmayı, bireyi tanımak, eğitim olanaklarını tanımak ve onun en uygun seçim yapabilmesi için uygular. Sınırlılığı ise Rehberlikle Psikolojik danışma kuramlarını birbirine karıştırması, karma oluşudur.

ÇAĞDAŞ REHBERLİK MODELLERİ

BİR HİZMETLER TOPLULUĞU OLARAK REHBERLİK MODELİ

Rehberlik hizmetinin alanını genişletmek isteyen bir modeldir. Rehberlik uygulamaları okuldaki bütün etkinliklere girmesini savunmuşlardır. Rehberlik uzmanı psk danışmandan çok gelişimsel amaçlara önem veren, öğrencilerin davranışlarının süreç ve devingenliğini anlayan, eğitsel ve mesleki konularda yeterli bir kimse olmalıdır. Sınırlılığı ise rehberliği salt eğitim hizmetlerini kapsayan bir konu olarak ele almış olmasıdır.

İLK REHBERLİK MODELLERİ

PARSON MODELİ

Okuldan ayrılan veya mezun olan gençler iş bulma sorununa eğilmişlerdir. Bu rehberlik modelinin dayandırıldığı mantıksal gerekçe ve yapı üç adımdan oluşmaktadır. Bireyin analizi, mesleğin analizi ve iki analiz birleştirici bağdaşlaştırıcı bir biçimde karşılama olarak

REHBERLİĞİ EĞİTİMLE EŞ TUTAN MODEL

 Rehberliğin eğitim uygulamalarında yer aldığı ilk modeldir. Eğitsel rehberlik kavramı ortaya atılmıştır.

ARA REHBERLİK MODELLERİ

AYARLAYICI UYUM SAĞLAYICI REHBERLİK MODELİ

Öğrencinin okul ve yaşam etmenleri ile baş edebilmesinde sağ altıcı yardımları oluşturan hizmetler olarak görülmüştür. Bu modelin sınırlılığı rehberliğin birey belli kritik  anlarda, kriz noktalarında yapılmasını öngörmesidir

KLİNİK SÜREÇ OLARAK REHBERLİK

 Temelde klinik süreç bulunmaktadır. Modelde psikolojik ölçme araçları, klinik teknikler, analitik teşhis esas alınmakta ve rehberlik uzmanını (Danışmanını) danışanı daha iyi anlamasını onun sorunlarını, problemlerini belirlemesi ve ona göre sağaltıcı tedbirlere başvurması rehberliğin temeli olarak kabul edilmektedir. Modelin en büyük sınırlılığı ise incelemenin bireyin dışında ve yalnızca danışman tarafından yapılması ve danışmanın koyacağı teşhisin esas olmasıdır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

OKULDAKİ GELENEKSEL VE GÜNCEL AKTİVİTELER

REHBERLİK HİZMETLERİ OKUL YÜRÜTME KURULU

TOPLANTI TUTANAĞI

 GÜNDEM:

1- Yıllık çalışma programının düzenlenmesi,

2- Danışman ve sınıf öğretmenlerinin toplantıları,

3- Danışman ve sınıf öğretmenlerinin yapacağı çalışmalar.

4- 1995-96 öğretim yılı boyunca öğrencilere uygulanacak tanıma teknikleri ve diğer çalışmalar.

5- Eğitsel kolların çalışması

6- Veli toplantılarının planlanması

7- Problemli öğrenciler ilgili çalışmalar

ALININ KARARLAR:

1- Rehberlik hizmetleri yıllık çalışma programı geçen yılların programları incelenerek, okulun çalışma koşulları göz önüne alınarak hazırlanacaktır.

2- Danışman sınıf öğretmenleri toplantıları, yapılacak çalışmaları birlikteliği ve bilgi akışının sağlanması için Ekim ayı içinde toplantı yapılacaktır. Gerek duyulduğundu bu toplantılar tekrarlanacaktır.

3- 9. Sınıf öğrencilerinin sınıf öğretmenleri program içinde alan rehberlik saatlerinde çalışma programlarında yer alan çalışmaları yapacaklardır. Öncelikle her öğrenciye dosya açılacak öğrenci hakkında toplanan bu bilgiler bu dosyada kalacak

4- Duygulanacak öğrenci tanıma teknikleri ve diğer çalışmaları

  1. a) 9. Sınıf öğrencilerine öğrenci tanıma fişi uygulanacaktır.
  2. b) Serbest ya da yapılanmış biçimde otobiyografi uygulanacaktır.
  3. c) Sınıf düzeyinde ya da bireysel olarak problemleri ortaya çıkarmak için problem tarama listesi (L takımı) uygulanacaktır.
  4. d) 9. Sınıf öğrencilerine olan belirlemelerine yardımcı olması için Yıldız Kuzgun’un ilgi yetenek değerler envanteri uygulanacaktır.
  5. e) 9. Sınıf öğrencilerine verimli ders çalışma yolları hakkında bilgiler verilecek

5- Eğitsel kollar oluşturulacak.

6- Veli toplantıları düzenlenecek,

7- Devamsız ya da problemli öğrencilerle ilgili ders öğretmeni ve danışman sınıf öğretmeni ile ilgilenecektir.

8- Yeni disiplin yöneltmeliği çoğaltılarak bütün sınıf öğrenmelerine verilecektir.

9- Öğrenci istekleri göz önüne alınarak gerekli konularda paneller düzenlenecektir.

10- Okulun imkanları doğrultusunda müzik, folklor, tiyatro gibi çalışmalar ilgili kolların organizasyonunda gerçekleştirilecektir.

OKLULARDA REHBERLİK ÇALIŞMALARI YILLIK PROGRAMI AMAÇLARI:

Öğrencilerin:

1- Kendilerini fiziksel uygusal, zihinsel ve sosyal yönden tanımalarına

2- Toplumda gelişimi için açık fırsatları okul içi ve dışı eğitim olanaklarına meslekleri ve bu mesleklere hazırlayıcı eğitim kurumlarını toplumun beklentilerini tanımalarına,

3- Yeteneklerine uygun bir eğitim programı seçmelerine

4- Problem çözme gücünü geliştirmelerine, doğru kararlar verebilmelerine çevresi ile olumlu ilişkiler kurabilmelerine yardım etmektir.

*EYLÜL PROGRAMI:

– Rehberlik servisi yeni öğretim yılı için hazır hale gelecek,

– Kayıt – kabul işlemlerinde velilere yardımcı olunacak,

– Rehberlik hizmetleri Yürütme kurulu olacak ve program incelenerek son şekli yapılacak,

– Sınıf rehber öğretmenleri seçimi yapılacak

– Eğitici kollar saptanacak, eğitici kol rehber öğretmenlerinin seçimi yapılacak.

*EKİM PROGRAMI:

– Sınıf öğretmenlerinin yardımıyla Rehberlik servisi tanıtılacak

– Okul disiplin kurulu ile görüşülecek alınacak ve gerekli önlemler saptanacak

– Sınıf öğretmenleri ve danışmanlarla görüşülecek maddi yardıma muhtaç öğrenciler saptanacak

– Okula yeni kaydolan öğrencilerle toplantılar yapılacak

– Okula yeni kaydolan öğrencilerin velisi ile toplantı yapılacak

– Sınıf öğretmenleri ile toplantılar yapılacak

* KASIM PROGRAMI:

– Okulun geçen yıl ki ÖSYM durumu araştırılacak

– Maddi yardıma muhtaç çocukların ihtiyacını karşılamak için okul içi ve dışı kuruluşlarla işbirliğine gidecek

– Son sınıf öğrencilerinin ÖSS formlarını doldurmalarına yardımcı olunacak

– Bireysel rehberlik çalışmaları sürdürülecek.

– Öğrenci başarısını arttırıcı çalışmalar yapılacak

– Öğrenci toplu dosyalarının incelenmesine başlanacak

– Eğitici kol çalışmaları izlenecek

*ARALIK PROGRAMI:

– Okul-aile işbirliğini artırmak amacıyla veli toplantısı yapılacak.

– Öğrencilerin toplu dosya incelenmesi tamamlanacak.

– Öğrencilerin başarı durumları izlenecek

– Eğitici kol yönetim kurulu başkanları toplantısı yapılacak

– Meslek seçiminin önemi ve bir mesleğe hazırlanma konusunda öğrencileri motive edici çalışmalar yapılacak

*OCAK PROGRAMI:

– Bireysel rehberlik çalışmaları yapılacak

– Sağlık konusunda uyarıcı çalışmalar yapılacak

– Öğrencilerin yeteneklerine uygun ders seçiminde yardımcı olunacak

– Öğrenci devam durumları izlenecek

* ŞUBAT PROGRAMI:

– Birinci dönem öğrenci başarıları öğretmenlerle değerlendirilecek

– Öğrencilerin verimli çalışmaları için yardım verilecek

– Eğitici kollar arasında koordinasyon sağlanacak

* MART PROGRAMI:

– Üniversite ile işbirliği yapılarak konferans düzenlenecek

– Bireysel alışkanlıklar konusunda sürecek

– Zararlı alışkanlıklar konusunda öğrenciler uyarılacak

– Mesleki tanıtıcı çalışmalar yapacak

– İkinci ve dördüncü dönem öğrencilerine ödev seçimi gerçekleştirilecek

– ilgi envanterleri uygulanarak ders seçmelerine yardımcı olunacak.

*NİSAN PROGRAMI:

– Bireysel rehberlik çalışmaları sürdürülecek

– ÖSS hakkında öğrencilere bilgi verilecek

– Birey ve toplum sağlığı üzerinde durulacak

– Eğitici kol çalışmaları ve öğrenci başarı durumları izlenecek

* MAYIS PROGRAMI:

– Bireysel rehberlik çalışmaları devam edecek

– Mesleki ve üst öğretim programlarını tanıtıcı bilgiler verilecek

– İlgi envanterleri uygulanmaya devam edilecek

– Eşitsel kol çalışmaları izlenmeye devam edilecek

* HAZİRAN PROGRAMI:

– Bireysel rehberlik çalışmaları sürdürülecek

– 6. Dönem öğrencileri ÖYS hakkında bilgi verilecek

– Eğitici kol çalışmaları izlenecek

– Ders seçiminde uyarılar yapılacak

– Tercih formlarının doldurulmasında yardımcı olunacak

– Öğretim yılı sonu raporu hazırlanacak

– Rehberlik yürütme kurulu raporu değerlendirecek.

OKUL DIŞI YAPILAN AKTİVİTELER

EV ZİYARETLERİ: Çocuğun aile ortamı hakkında bilgi edinmek için başvurulan etkili bir faaliyettir. Bu ziyaretler de ailenin PDR’ ye olan güveni artmakta; aile  ve okul arasında sıkı bir işbirliği ve yakınlık oluşmaktadır. Ev ziyaretini yapan kişi kim olursa olsun bu alanda uzman olmalıdır.

– Sınıf düzenlemesi çalışmasına uygun olarak öğrencileri sınıf içinde fiziki yapılarına uygun oturmaları sağlanacak

– Okulun imkanları hakkında öğrenciler bilgilendirilecek

– Eğitici kollara işlerlik kazandırılacak

– Öğrencilerin ilgi alanlarına uygun ders programı seçmelerinde onlara yardımcı olmak için test hazırlığına başlanacak

OKULDA REHBERLİK ÇEŞİTLERİ VE YAPILABİLECEK ETKİNLİKLER

Eğitsel rehberlik: Bir eğitim ve öğretim çalışmaların karışlaştığı güçlükleri gidermek amacıyla yapılan etkinliklerin tümüne eğitsel rehberlik denir.

– Eğitsel rehberliğe ihtiyacı olanlarda görülen bazı problemler:

  • Derste çalışmaları planlaştıramama 2 Okuma yeteneğini geliştirmeme 3- Ders kitaplarındaki tartışma sorularını ve sorunları çözememe 4- Öğrendiklerini anımsayamama 5- Dikkatini bir konu üzerinde toplayamama 6- Sınavlara hazırlanmama

 

NOT TUTMA ALIŞKANLIĞI OLMAYAN (KAZANMAYAN) ÖĞRENCİLER

Not tutma yad anot alma alışkanlığı, başarılı bir öğrenim yaşamı için gereklidir. Bir çok kimse bunu beceremez. Kimisi okuduğu yada dinlediği sözcükleri aynen yazmaya çalışır, Kimisi de bunu başaramayınca birbiriyle bağlantısı olmayan bir takım sözcük yada tümceler yazar. Bunun ikisi de sakıncalıdır. Not tutmada, düşüncelerin mantıksal bir sıraya göre düzenlenmesi söz konusudur.

 

 

ÖĞRETİMDE YAZILI KAYNAKLARDAN YARARLANMA TEKNİĞİ

Yeni eğitim ve öğretim anlayışı, çocuğun öğreniminde Çevresiyle etkileşimine önem verir. Kazanılacak alışkanlık ve becerilerin; çocuk üzerinde, onun kolay kolay unutamayacağı derin izler bırakacağına ve kolaylıkla davranış değişikliğine dönüşeceğine inanılır.

Çocuğun Çevresinin bir kısmı yazılı kaynaklardır.

DERS KİTAPLARINDAKİ SORULARI ANLAMAYAN VE PROBLEMLERİ ÇÖZEMEYEN ÖĞRENCİLER:

Öğrenme ve öğretim ilkelerinin bir gereği olarak ders kitaplarında “Sorular” ve kimi zamanda “tartışma problemleri” bulunur. Kimi öğrenciler ve hata öğretmenler, bunlarla hiç ilgilenmezler. Oysa bunlar daha iyi öğretim için gereklidir.

ÖĞRENDİKLERİNİ ANIMSAYAN ÖĞRENCİLER

Bellek gücünün öğrenim çalışmalarındaki rolü önemlidir. Biz her ne kadar, öğrenimin belleğe dayanmamasını Savunuyorsak da kimi şeyleri “bellek gücü” olmadan öğrenmek olanağı yoktur.

DİKKATİNİ BİR KONU ÜZERİNDE TOPLAYAMAYAN ÖĞRENCİLER

Bu da bir alışkanlık işidir, alıştırmalarla kazanılır. Küçük yaşlardan başlayarak bu konuda alıştırma yaptırılmayan öğrenciler büyüdükleri zaman, bir konu üzerinde dikkatlerini toplayamazlar.

SINAVA HAZIRLANMA VE SINAV SORULARINA YANIT VERME ALIŞKANLIĞINI KAZANAMAYAN ÖĞRENCİLER

Sınavlar, kimisinde coşku yaratır. Bunun nedenleri çeşitlidir. Kimi zaman, yi çalışma alışkanlığı kazanamamak ve yeter derecede, hazırlanamamak, kimi zamanda işi tembelliğe götürmek, ünlü kişilerin bile sınavlardan koktuğunu düşünmek bunun nedenidir.

A – Mesleki Rehberlik

Her insan, yaşamda yerini almak için uğraşır. Bu kişinin mesleğe girmesiyle olur. Birçok öğrenciler için öğrenimin, gereği, kişinin mesleğe hazırlanmasını sağlamaktır. Bu nedenle okul “Meslek Seçimi” konusunu programları arasına olmalıdır.

B – Kişisel Sorunlarla İlgili Rehberlik

“Eğitim rehberliği” ile mesleki rehberlik dışında kalan rehberlik hizmetlerine denir. Bu tür rehberlik hizmetlerinin bir kısmı başkaları tarafından gözlenebilir; Bir kısmı ise ancak kişinin kendi sıkıntılarını açığa vurmasıyla anlaşılır.

Yardımı, ailenin okula ve okulda verilen hizmetlere karşı tutumu gibi özelliklere dikkat edilir. Ev ziyaretlerinin amacı, çocuğun ev yaşamı ile ilgili çeşitli  bilgiler toplamak ve onu daha iyi tanıyarak onun kendi kendini tanımasına ve problemlerinin çözümüne yardımcı olmaktır.

VAKA İNCELEMESİ: Vaka incelemesi bir bireyin tüm yönleri ile ayrıntılı bir şekilde incelenmesi tekniğidir. Bu teknikte genişliğine değil, derinliğine bilgi elde edilir. PDR’ de vaka incelemesi tekniği özel problemleri, öğrenme güçlükleri, sosyal uyum zorlukları olan ve normal yardımların dışında özel ilgi ve destek isteyen öğrenciler üzerinde uygulanmalıdır. Vaka incelemesi bireyin tüm özgeçmişini ve yaşam hikayesini kapsadığı gibi toplanan bilgilerin analiz ve yorumunu sorunların giderilmesi için gerekli değerlendirmeleri, önlemleri ve önerileri kapsar.

VAKA KONFERANSI: Bireyin davranışlarını daha iyi anlamak ve yorumlamak amacıyla bir grup danışmanın ya da uzman personelin bir araya geldiği toplantıdır. Özellikle karmaşık durumlar gösteren ve ciddi uyum güçlükleri olan bireyler için alınacak psikolojik kararlarda vaka konferansı zorunlu olabilir. Okulda danışmanın yanı sıra öğretmenler de vaka konferansına katılır. Vaka konferansına katılan uzmanlar değişik yorumlar önererek olayın daha iyi anlaşılmasını yardımda bulunurlar.

VELİ KONFERANSI: PDR uygulamalarında danışmanlar ve velilerin ara sıra bir araya gelmeleri psikolojik ilişki içinde çocuğun başarı ve uyum durumu, özel problemleri ve ihtiyaçları hakkında karşılıklı görüşmeleri gerekir. Gerekli bazı durumlarda veli konferansına veli ile beraber çocuk da alınabilir. Burada çocuklar  kendileri hakkında  velilerinin tutumlarını  açıkça görürler. Veli konferansı veli çocuk ilişkisinin gelişmesine katkı sağladığı gibi, okul- aile  ilişkilerini pekiştirmede velinin ve çocuğun okul hakkındaki bilgilerini geliştirmede yardımcı olur. Veli konferansının süresi yaklaşık 40-50 dakika olması gerekir.

 

 

 

 

KİŞİSEL SORUNLARIN ÇÖZÜMÜNDE BAŞKALARININ

 YARDIMINA OLAN GEREKSİNME

Güvensizlik, cinsiyetsizlik, arkadaşsızlık, sinir bozukluğu gibi durumlar insanı rahatsız eder. Bunlara başka sorunlar da eklenebilir. Bütün bunlar verimli çalışmaya engel olur. Hele özellik orta öğretim çağında, çocuğun birden bire değiştiği yıllara rastladığı için sorunlara sık rastlanır. Bu gibi hallerde, okulda rehber öğretmene, varsa okul psikoloğu ve doktora gitmekten utanan öğrencilere yardım etmek gerekir.

REHBERLİĞE GEREKSİNMESİ BULUNAN ÇOCUKLARA VE BUNLARIN DAVRANIŞLARINI YORUMLAMA

Okulda rehberliğe gereksinmesi olan çocuklar

  • Beden arızalı bulunan çocuklar

 2- Geri zekalı çocuklar

3- Üstün zekalı çocuklar

4- Sorunlu çocuklar olmak üzere başlıca dört kümede toplayabiliriz.

OKULDA YAPILABİLECEK GRUP REHBERLİĞİ

Grup rehberliği, okulda, öğrencileri “sorun” olmaktan kurtaran önemli bir çalışma alanıdır. Çocukların normal gelişimleri için buna çok gerek vardır. Kişisel sorunlar, çok kez başlangıçta grup rehberliğinin gereği gibi yapılmamasından ileri gelir. Bu nedenle, grup rehberliğine çocuğu uyumsuzluklara karşı koruyucu bir etkinlik olarak bakılır.

ÖĞRENCİLERİN OKULA ALIŞTIRILMASI ETKİNLİKLERİ

Yapılan incelemelere göre, okula iyi uyum yapmış olan öğrencilerin eğitimde başarı düzeyleri de yüksek olmaktadır.

ÖĞRENCİLERİN DERS DIŞI ETKİNLİKLERİ

Ders  dışı etkinlikler, öğrencilere, derslerle ilgili olarak kişiliğin gelişmesini sağlayacak bilgi beceri ve alışkanlıkları öğreten daha serbest bir çalışma şekildir.

SINIF YADA GRUB ÖĞRETMENLİĞİ

Kimi okullarda, “sınıf öğretmenliği, kimi okullarda da grup öğretmenliği” adıyla bir örgüt biçimi vardır. Bu kuruluşların asıl amacı, öğrenciye rehberlik etmektir.

OKULDA GENEL TOPLANTILAR VE ÖZEL GÜNLER

Okul da yapılacak genel toplantılar ve özel günler rehberlik için olanak sağlar.

ÇEVRE MESLEK TARAMASI

Okulların son sınıflarında bulunan öğrencilerin mesleki rehberliğe daha çok ilgileri vardır.

 

GRUP REHBERLİĞİ

 

  1. Tanımlanması

1- Grup Rehberliğinin Tarifi.

Grup içindeki fertlere, yine gruptan bir liderin demokratik yönetiminde bazı mutakat tekniklerinin uygulanması  ve grup dinamizminin sağlanması suretiyle yardım edilmesidir. O halde:

  1. a) Gruptaki her fert önemlidir.
  2. b) Grup, belli konularda benzer ve müşterek konularda sahip fertlerden meydana gelmiştir.
  3. c) Grup kendi problemlerine kendi diliyle eğilir ve aynı atmosferin içinde beraberce çalışır.

2- Grup Rehberliğinin Amaçları

a)Sosyal ve Kişisel Rehberlikte:

1)  Ferdin bir topluma ait olma ve toplum tarafından kabul görmesi gibi temel ihtiyaçların gerçekleşmesine yardım etmek.

2) İnsan münasebetlerinde anlayış ve uyuşma kolaylıklarını ve bunları geliştirmeye grubun geniş faaliyetleri içinde imkan yaratmak.

3- Grup fertlerinin arzulanan davranışları, değerleri ve sosyal ölçüleri benimsemelerine ve intibaklarına yardım etmek.

  1. b) Eğitsel Rehberlikte:

1) Seçilmiş veya arzulanan bir alanda yetişmek için gerekli bilgi ve maharetleri kazanmaya yarayan fırsat ve imkanları sağlamak.

2) Çalışıp yetişmeye lüzumlu okulların ve buralarda uygun düşen derslerin seçimine yardım imkanlarını sağlamak.

3) Öğrencilerin okul hayatında kendi kendilerini yöneltebilmelerine lüzumlu yardımları sağlamak, bilgi ve becerilerde başarı yollarını ve metotlarını duyurmak

  1. c) Mesleksel Rehberlikte:

1) Ferdin mesleksel problemlerini planlamasına, yapıcı ve yaratıcı düşünmeye lüzumlu alışkanlıklar kazanmasına yardım etmek.

2) Mesleksel Görüş açısını grubun ortaya bilgi ve örneklerle genişletmeye yardım etmek.

3) Belirli mesleklerde zamana uygun doğru ve zengin bilgilerin anılmasını sağlamak.

4) Ferdin yetenekleri ve şahsiyet özellikleriyle ferde uygun düşebilecek mesleklerin istediği özelliklerin Analizleri ve sonra bunların beraberce sentezlerinin gerektirdiği inancını sağlamak.

5) Mesleksel rehberlik servisinden faydalanmak gerektiğine inandırmak ve cesaretlendirmek.

3) Grup Rehberliğinin Faydaları

  1. a) Grup fertleri, grubun akışından cesaretlenerek grup dinamizmini yaratırlar.
  2. b) Bazı rehberlik amaçlarına zaman, emek ve masraf yönünden daha tesirli bir şekilde ulaşmak imkanı oluşur.
  3. c) Ferdin davranışlarında kabul görmesi veya fark edilmesine sebep olan bu ölçüleri yakından gözlenir ve bunlar fertlere etkili olur.
  4. d) Grup liderliği için aranan özelliklerin ve görevlerinin neler olduğu grup üyelerince görülür anlaşılır ve seçilir.
  5. e) Çok sayıdaki fertlerin aynı çeşit ve benzer problemlerine yetişebilme imkanları sağlanır.
  6. f) Ferdin kendisini grup içinde geliştirilebilmesine ve sosyalleşmesine lüzumlu fırsatlar yaratılmış olur.
  7. Grup Rehberliğinin Sınırları
  8. a) Grup metotları yoluyla yapılan rehberlik birçok hallerde Ferdi Rehberliğin yerini tutamaz.
  9. b) Fertler hakkında lüzumlu olan en sıhhatli ve bol bilgiler Grup Rehberliği yoluyla sağlanamaz.
  10. c) Grup içinde birbirine benzer problemlere ortak olan fertler bulunduğu halde dahi ferdi farklar dikkate alınamayacağı için Rehberliğin temel felsefesi olan ferdin diğerlerinden farklı olması görüşü grup rehberliğini sınırlamaktadır.
  11. Uygulanması

1) Grup Metodular: Sınıf grubu olarak; aynı derse ve branşa ait öğrenci grubu olarak; okul öğrencileri grubu, demek üyeleri grubu; sınıf seviyeleri grubu veya gurupları; özel alaka grupları olarak güzel sanatlar, spor, yayım, mekanik işler, Ticaret işleri gibi kendi müşterek problemlerini veya bu grupların her birinde ayrı ayrı ortak problemleri olan küçük gruplar yetişmiş iyi bir rehberlik liderinin yönetimi altında çalışırlar. Mesleksel intibak ve planlamalar veya  diğer kişisel problemlerle ilgili çalışmalar yaparlar. Grup üyeleri birbirleriyle ve yüreğinde lider bir karşılıklı mütakatlarda bulunurlar.

2) Grup Rehberliğinde Dikkate Alınacak Önemli Noktalar:

  1. a) Grubun veya grupların fazla kalabalık olmaması, sınıf veya yaş seviyelerinin farklılık göstermemesi, ihtiyaç ve problemlerinin birbirine çok yakın bulunması lazımdır.
  2. b) Grup liderinin iyi seçilmesi, grubun konuya çekilmesi alakalarının canlı tutulması ve gruptaki fertlerin iştikaklarının sağlanması; münakasası yapılan önemli konular veya varılan noktalarda açıklamaların veya özetlemelerin sıhhatle yapılarak veya özetlemelerin sıhhatle yapılarak grup üyelerinin kavramalarına ve öğrenmelerine imkan verilmesi önemlidir.
  3. c) Ferdi Rehberliğe yardımı olacak imkanları ve dokümanları sağlaması lazımdır.
  4. d) Rehberliğin Başlıca Amaçlarından olan

1) Duruma İntibak  2) Yöneltme  3) Tedavi gibi karekteristlik faaliyetlere yeni geldikçe önem verilmelidir.

  1. e) Örgütlü bir rehberlik çalışması yapılamıyor olsa bile okullarda yapıla gelen sınıf işçi ve sınıf dışı faaliyetlerde sınıf öğretmeni olarak; okul toplantılarında özel toplantılarda vb gibi faaliyetlerde grup faaliyetlerin ait teknikler kullanılmalıdır.

3-Rehberlikte Grup Teknik ve Araçları

Meslek konferansları; Meslekle ilgili yerlerin gezilmesi; ilan tahtasının kullanılması; Rehberliğe ait gazete veya küçük bültenler; Rehberlikle ve Mesleksel bilgilere ait filmler ve film şeritleri, sergiler, levhalar grafikler, kitaplıkların kullanılması, mesleklerle ilgili temsiller, Radyonun mesleksel yayınları; vak’a çalışmaları; çevrede mesleksel araştırmalar;mesleksel bilmeceler, mesleksel biyografiler, grup teknikleri ve Grup, Rehberliğinin en iyi yardımcıları olurlar.

GRUP DANIŞMASI İÇİN HAZIRLAMA

Öncelikte uyumlu ilişki kurmak amacıyla hastayla birçok kereler bireysel görüşme yapılmalı. Uyumlu ilişki hastaların grup terapistinin başlarındaki  cesaret ve hayal kırıklığı evlilerinde grup içinde tutulmasına yardımcı olabilir.

Hazırlama işleminde birkaç hedefin yerine getirilmesi gerekir. Yanlış kavramlara, gerçek korkulara ve beklentilere açıklık getirmek, grup danışması sorunlarını önceden belirlemek ve azaltmak öğrencileri gruba etkin bir biçimde katılmalarını sağlayacak bir bilişsel yapı kazandırmak.

GRUP DANIŞMASI HAKKINDA YANLIŞ KAVRAMLAR

Grup danışması ikinci bir sınıf danışma olduğu inancı hala yaygın. Bireysel danışmayı kaldıramayanlar için bir sus payı. Bu yanlış kavramlar grup danışmasının başarılı bir sonuç vermesini olanaksız kılacak kadar uygunsuz bir dizi beklenti yaratabilir. Hastalar genellikle değerlendirmeye ilişkin yanlış kavramlarla ek olarak işleme ilişkin yanlış kavramlarla ve kişiler arası gerçek dışı korkularla da yüklüdürler. Grubun her üyesinin geniş bir kitleyi önünde durması ise yaşadığı güçlükler hakkında ne düşündüğünü söylemesi niçin orada bulunduğunu ve sorunlarının ne olduğunu söylemesi gerekir ki bu da bunaltı yaratıcıdır. Grubun genişliği hakkında endişeler yaygındır. Hastalar kitleden biri olduklarında bireyselliklerini yitireceklerin den korkarlar. Her üyesin sorunlarını gruba izleyenlere itiraf etmesi bir danışma grubuna katılan bireylerin taşıdığı en temel ve yaygın konuyu yansıtmaktadır. Söz konusu yaşantı sert ve acımasız bir mahkeme olmanın ötesinde kıyamete benzer bir sınama olarak düşlenebilir. Bir başka sorun endişesidir. Öğrenci grubun sınırının olmayacağını açığa vurduğu her yakınlığın yaşamındaki tüm önemli kişiler tarafından bilineceğini umarlar. Diğer yaygın endişeler bir zihinsel buluşmayı diğer öğrencilerle ilişki yoluyla daha çok hastalanma korkusunu kapsar.

GRUP KOŞULLARININ HAZIRLANMASI

Bir grubun toplanmasından önce onun koşullarıyla ilgili alınacak kararlar vardır. Bunlar şöyle sıralanabilir.

FİZİKSEL ORTAM

Grup toplantıları gizliliği ve dikkatin dağılmamasını sağlayacak herhangi bir ortamda yapılabilir. Danışmanlar geniş ve dairesel bir masa etrafında yerleşmiş üyeleri tercih edilir. Eğer grup toplantısı bir videoya kaydediliyor ise grup üyelerinin önceden izninin alınması gerekir.

TOPLANTILARININ SÜRESİ VE SIKLIĞI

Danışmanlar arasında elli dakikalık bireysel ve seksen ile doksan dakikalık grup danışması toplantısı geleneksel olarak kabul edilmektedir. İyi kurulmuş gruplarda bile çoğu danışman ısınma süresi ve toplantının ana temalarının ortaya dökülmesi ve çözümlenmesi için en azından 60 dakikaya ihtiyaç olduğu konusunda görüş birliği içindedir. Danışmanlar arasında iki saatlik bir süreden sonra kısır tekrarlara varıldığı danışma seansının yorgun, tekrarlayıcı ve etkisiz olduğu kabul edilmektedir.

GRUBUN GENİŞLİĞİ

Bir danışma grubunun ideal genişliği yaklaşık yedi veya sekiz kişi olup bu sınır beş ile on üye arasında değişebilir. Bir grup dört yada üç üyeye düştüğü zaman bir grup olarak işleyişi kesilir. Üye etkileşimi azalır. Ve danışmanlar çoğu kez kendilerini grup içinde bireysel danışmaya girmiş bulurlar. Grupla danışmanın ileriki seanslarda bir yada iki danışanın grubu terk etmesi olanaklı olduğu için danışmanın bir gruba, yeğlenen genişlikten biraz daha fazla kişiyle başlaması öğütlenebilir. Bu sebeple birçok danışman yedi yada sekiz üyelik bir grup elde etmek için yeni gruba sekiz yada dokuz üyeyle başlaması gereklidir.

REHBERLİKTE GRUP FAALİYETLERİ

Rehberlik grup faaliyetleri günümüzde gittikçe daha çok önem kazanmaktadır. Bunun birçok sebepleri vardır. Öncelikle demokratik hayat tarzı, bireylerin birbirlerinden olan farkları ile beraber yaşamasını ve çalışmalarını öğrenmelerini gerektirir. İkinci olanak grup dinamizminin bireyler üzerindeki kuvvetli etkisinin anlaşmış olması önemli bir sebeptir. Üçüncü önemli sebep grup faaliyetleri yoluyla rehberliğin genel olarak bireysel rehberlikten para ve zaman bakımından daha ekonomik olmasıdır. Diğer dördüncü sebep grupla çalışma, öğrenciler için iyi bir öğrenme ortamı sağlar. Etkili bir eğitim-öğretimi kolaylaştırır. Grup içinde öğrencilerin yeri bilgiler kazanabilmesi, gözlemler yapıp onlardan yararlanması danışmana bağlıdır.

 Grup üyelerine olgulara dayanan, kişisel ve duygusal olmayan bilgileri vermek oldukça kolaydır. Grup çalışmaları ve tartışmalarında danışman en uygun yedme tekniklerini yerinde ve zamanında kullanarak grup çalışmalarını yönlendirebilmeli, grup etkileşiminde grup üyelerini olumsuz etkilerden koruyabilmeli, grup çalışmalarına fazla karışanlarla hiç karışmayanları dengeleyebilmelidir. Grubu motive edip ilgileri ayakta tutabilmelidir. Gereken hallerde sonuca kadar susmasını, sabretmesini bilmelidir. Yapılan çalışmaların, tartışmaların önemli noktalarını özetleyip ortaya koyabilmeli onları tahlil edip yorumlayarak grup üyelerini aydınlatabilmeli.

Liderin Rolü: Liderlerin rolü, iyileştirici faktörleri ve grup atmosferinin güvenilirliğini geliştirmektir. Lider kuralları ve standartları koymadaki kuvvetin etkisinin farkında olmalıdır. Terapistin temel rolü bilgi ve beceriyi kullanın davranış modellerini ve iştirakçi yönü ile üyelerini ilişkilerinin çalışmasına yardımcı teknik elemandır. Yolom, kişisel ifşişati grup terapisinin iyileştirici etkisine katkı olarak destekler. Lider her sorunun cevabına sahip değildir. Terapist yeri geldiğinde kendi duygularını itirazlarını belirtebilir. Bunun yanında çok dikkatli olmalıdır. Lider tüm duyguların belirtmez. Grubun becerikli ve güvenebileceği bir lidere ihtiyacı vardır. Yalom, terapideki etkileşim sürecini sadece içerik değil anlama ve kontrol etmenin önemli bir parçası olarak görülür. Bazı durumlarda terapistin görevi açıklayıcılık da olabilir.

EĞİTİMDE BİR GRUP YAŞANTISI

Bir grup yaşantısı eğitimin bir parçası olarak genelde benimsenmiştir. Böyle bir yaşantı başka hiçbir yerde  olmayan öğrenme tipimi sağlayabilir. Grup tarafından kabullenmenin ne kadar önemli olduğunu, kendini açmayı, gizli dünyanızı, incinebilirlik, düşmanlık sevecenlik duygularımızı açığa vurmanın ne kadar güç olduğunu öğrenirsiniz. Grupta kendi tercih ettiğiniz rol hakkında bir şeyler en önemlisi lider rolü hakkında bir şeyler öğrenebilirsiniz. Kişinin kendi dengi olanlarla yaşadığı bir grup yaşantısının örgütlenecek bir çok yönü vardır. Eğer grup uygun şekilde yönetilirse bu, eğitim sınıfındaki ilişkileri ve iletişimi eğitim yaşantısını zenginleştirecek şekilde kolaylaştıracaktır. Öğrenciler dengi olan kişilerden her zaman çok şey öğrenir.

Eğitim programlarındaki gruplar isteğe bağlı mı olmalıdır? Eğer katılımcılar isteğe bağlı girmişse sadece eğitim için değil de kişisel gelişimin içinde fırsat olarak görüyorlarsa daima daha etkindir. Bunun için grubun öğrencilere kişisel ve mesleki hedefleri ile uyumlu olarak görecekleri biçimde tanıtılması anlatılması önemlidir. Zaten böyle bir grup yaşantısı onlardan esirgendiğinde düş kırıklığı yaşamaktadırlar. Fakat bir öğrenci bu gruplardan herhangi birine katılmayı inatla reddediyorsa böyle bir direnç araştırılmayı hak ediyordur.

Danışman eğitim programlarıyla ilgili bir görevli yada öğretim üyesi mi olmalıdır?

Grup lideri ve program yöneticisi bir danışman gelecekte derste değerlendirici bir rol oynayabilecek birisi olarak etki edeceğinden öğrenciler kendilerini kısıtlanmış hissedecektir. Danışmanın yansızlığı sürdüreceği konusundaki güvence öğrencilerin gerçekçi endişelerini gidermede yetersiz kalır. Öğrenciler bu duruma farklı tepkiler verir. Kimi göze girmeye çalışır. Bazısı bütünüyle güvenir gruba katılır. Diğerleri sürekli meydan okur. Tüm bu tavırlar otoriteye karşı temel tutumları yansıtır. Öğrenciyi değerlendirmede hiç rol oynamayacak bir danışmanla kişisel gelişim ve eğitim için daha etkili bir araç halini alır.

Eğitsel çalışmalar bir terapi grubu mudur?

Bir eğitim grubu terapi grubu olmasa da öğrenciyi tanıma ve bazı aksaklıkları tanımlama fırsatı sağladığı için grup içinde mükemmel yaşantılarla eksikliği gidebilir.

Sitemizdeki Benzer İçerikler

Yorumlar

İsminiz
E-Posta Adresiniz
Yorumunuz
İlgili Terimler :