- Hoşgeldiniz

KAYITLI ÜYE GİRİŞİ

YENİ ÜYELİK

ÖNE ÇIKAN HABERLER

Çocuklarda Dışı Kaçırma

Çocuklarda Dışı Kaçırma sitemize 18 Mart 2021 tarihinde eklenmiş ve 1 kişi tarafından ziyaret edilmiş.

ÇOCUKLARDA DIŞKI KAÇIRMA

 

Organik bir neden söz konusu olmaksızın, çocogon üç dört yaşlarından itibaren dışkısını

kontrol edemeyerek dışkısını giysilerine ve uygunsuz herhangi bir yere kaçırmasına DIŞKI

KAÇIRMA denir. Dışkı kaçırmanın diğer adıda ENKOPREZİS’tir.

Enkoprezis enürezisse oranla daha az rastlanılan bir durumdur ve Enürezisse göre daha

ağır ruhsal bir sorundur. Erkeklerde kızlara oranla daha fazla rastlanılan bir sorundur. Bu oran

şu şekildedir:ERKEK/KIZ:6/1. Enkoprezis genellikle gündüz uyanıkken olur.

Enkoprezis tanısının konması için çocuğun dört yaşından büyük ve uygunsuz yerlere tekrarlayıcı

nitelikte dışkı kaçırması ve bu davranışı en az 3 ay süre ile en az ayda bir kez ortaya çıkması gerekmektedir.

Çünkü dışkı kaçırma 4-5 yaşlarına kadar olağan sayılırken bu yaşlardan sonra bir hastalık

olarak değerlendirilmektedir.

(http://www.genbilim.com/index.php?option=com_content&task=view&id=4679&Itemid=97)

 

DIŞKI KAÇIRMANIN GÖRÜLME SIKLIĞI

 

Dışkı kaçırmanın sıklığına baktığımız zaman yapılan araştırmada 4 yaşındaki

çocukların %95′ inin, 5 yaşındaki çocukların ise %99’unun dışkı kontrolünü kazandığı  kabul

edilmektedir. Enkoprezis 5 yaşında %1, / yaşında %1,5 10-11 yaşları arasında %0,8 olduğu bildirilmektedir.

Ayrıca dünya nüfusunun %3’ünün enkoprezis olduğu varsayılmaktadır.

(http://www.genbilim.com/index.php?option=com_content&task=view&id=4679&Itemid=97)

 

 

 

ENKOPREZİS’İN BİÇİMLERİ

 

Enkoprezis iki şekilde olur:

  1. Yetersiz ve gevşek bir eğitim nedeniyle baştan beri dışkı tutma alışkanlığı kazanamayanlar
  2. Dışkı tutması düzene girdikten bir süre sonra bozulmuş olanlar. İkinci durumdaki enkoprezisten söz etmek için çocuğun dışkısını en az bir yıl kontrol etmesi gerekir. (Yörükoğlu 1997,syf:331)

 

ENKOPREZİS’İN NEDENLERİ

 

Enkoprezis’in nedenlerini genel olarak ikiye ayırabiliriz:

a)Organik nedenler b)Çevresel nedenler

Enkoprezis’in nedeni daha detaylı olarak dört başlık altında ele alabiliriz:

1)Fizyolojik Etkenler:

a)Sfinker kontrol bozuklukları;

b)Sıvı ya da yarı sıvı durumundaki dışkının kaçırılmasına yol açan kabızlık;

c)Tuvalet eğitiminin verilememesi ya da tamamlanamaması;

d)Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu nedeniyle tuvalet alışkanlığının

gelişmemesi;

e)Depresyon;

2)İlişkisel Etkenler:

İlişkisel etkenler kendi arasında ikiye ayrılır:

a)Ebeveynden Kaynaklanan Etkenler:

Babanın uzaklığı;

Annenin nevrotik özellikleri;

Annenin baskıcı tutum özellikleri:Annenin tuvalet eğitimindeki aşırı  katı

tutumu ya da aşırı gevşek ve aldırmaz tutumu

 

Burada anne-baba tutumlarına bakacak olursak:

Gevşek bir eğitim verilmesi ve aşrı sevgi gösterilmesi çocuğun sorumsuz kişi;

sıkı bir eğitim verilmesi ve aşırı sevgi gösterilmesi çocuğun nevrotik bir kişiliğe;

gevşek bir eğitim verilmesi ve yetersiz sevgi gösterilmesi çocuğun pasif-donuk olmasına;

sıkı bir eğitim verilmesi ve yetersiz sevgi gösterilmesi çocuğun saldırgan bir kişiliğe

sahip olmasına neden olur.

b)Çocuktan Kaynaklananlar:

Çocuğun nevrotik, bilişsel, fiziksel gelişim gerilikleri

Tuvalet ve tuvalete girme ile ilgili mantık dışı fantezi ve korkuları

Çocuğun genel olarak inatçı tutum içinde tuvalet eğitimine direnmesi

Anneden öç ve intikam almak istemesi

Bu çocukların anneleri titizlikleri, baskıcı oluşları yanında, tedirgin, ev işlerinden yorgun

düşmüş kadınlardır.Birde kocaları evden uzakta ise evin tüm yükü kadının üzerindedir.

Ruhsal bıkkınlık ve çökkünlük belirtileri gösterirler. Bütün bu sıkıntıları çocuklarına

yöneltirler. Böyle bir anne ruh hekimine gittiğinde ancak çocuğa bağırarak rahatladığını

söylemiştir. Çocuğunu her gün dövüyor, kirli çamaşırlarını çocuğuna yıkatıyor ve en ağır

sözlerle çocuğunu azarlıyormuş. Doktor ona çocuğunu bir süre dövmemesini önerdiğinde ve

anne bunu yaptığında anne baş ağrısı çekmiş, konuşurken kekelemeye başlamış.

Yine bazı çocuklar okulda ve sokakta dışkılarını tutup, eve geldiklerinde tuvalete

yetişemeyip altına kaçırdıkları izlenimi veriyorlar. Çocukların bu davranışları anne ve baba

tarafından büyük öfke ve kızgınlıkla karşılanıyor ve böylece çocuklar aileden intikam alıyor.

 

 

c)Çevresel Etkenler:

Aile içi bozuk iletişim

Anne-çocuk ilişkilerindeki bozukluk

Kardeş kıskançlığı

Hastaneye yatış

Fiziksel şiddet ve tacize maruz kalma

Okul korkusu

Korkutucu olaylar

Ölüm

 

Hastaneye yatışta doktorlar, iğneler, ilaçlar çocuğu korkutabilir. Ayrıca çocuk anne ve

babadan ayrılarak hiç bilmediği bir ortama girecektir. Çocuk bu durumu sözle dile

getiremezse tepkisini dolaylı yoldan ortaya koyacaktır. Bu yolda dışkı kaçırmadır.

 

Ölüm, çocuk tarafından ilk başta uyku gibi algılanır.Çocuk ölümü ancak sekiz-on yaşlarında

doğru bir şekilde anlar. Bu yaşlardan sonra çocuğun sevdiği bir insanın ölümü örneğin

annesinin bir daha gelmeyecek olmasını anladığında bunu kendisine verilmiş bir ceza olarak

algılayabilir ve annesinden nefret eder. Bunu da dolaylı yollardan örneğin dışkı kaçırarak

tepkisini gösterebilir.

 

d)Organik Etkenler:

Anal bölge darlıkları

Kas hastalığı

Anal çatlaklar

Doğuştan bağırsak problemleri

Bağırsak enfaksyonları

Kistik fibrozis

Nöromüsküler hastalıklar

İlaçlar

Dehidratasyon

Motor mental reterdasyon

Bütün bu nedenlerden dolayı enkoprezis ikincil bir hastalıktır.

( http://www.gata.edu.tr/dahilibilimler/cocukruh/enkoprezis.htm)

 

AYIRICI TANI VE EŞLİK EDEN BOZUKLUKLAR

 

Organik nedenlerin tümü ayırıcı tanıda göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

DEHB; karşı gelme bozukluğu ve davranım bozukluğu ile enürezis ve mastürbasyon

enkoprezisse eşlik edebilmektedir. Enkoprezisse eşlik eden hiperaktivite bozukluğu %23,4

olarak bildirilmektedir. Dışkı kaçıran çocukların yaklaşık %25’inde altını ıslatma davranışı

olduğu sanılmaktadır.

 

DIŞKI KAÇIRAN ÇOCUĞUN ÖZELLİKLERİ

 

Bu çocuklarda pek çok uyumsuzluk belirtileri görülür.Bunlar:

 

Genellikle yaşlarından küçük davranan çocuklardır.

Çevre ve okula uyumları yetersizdir

Arkadaş ilişkileri kısıtlı ya da bozuktur

Bağımlı ve inatçıdır

Açıktan saldırgan olmazlar, ama tepkilerini dolaylı yoldan gösterirler

Çocuk iyileştirilmezse:

Aile içi problemler yaşanır

Çocuk sosyal aktivitelerden kaaçr

sosyal çevrelerinde uyum problemleri yaşar

Çocuklukta utangaçlık, suçluluk duygusu gelişebilir

Kendisine olan saygısında ve özgüveninde azalma olabilir

Enkoprezis ikincil olarak bazı bedensel problemler geliştirebilir

Çocugun yaşına uygun psikososyal gelişiminin bozulmasına yol açar

 

DIŞKI KAÇIRMANIN TEŞHİSİ

 

Eğer aile çocuktaki bu durumun nedeninin psikolojik olduğunu anlamazsa çocuğu ilk

önce çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanına götürmelidir. Doktor burada fiziklsel muayene

yapar, aile ile konuşur ve çocuğun iç çamaşırlarını kontrol eder. Burada organik bir sorundan

kaynaklanmadığı ortaya çıkarsa uzman çocuğun bir psikoloğagötürülmesini tavsiye eder.

Çocuk psikoloğa götürülür. Yine burada çözüm alınmazsa veya durumu daha da

ağırlaşırsa çocuk bu seferde psikiyatriye götürülür.

 

 

DIŞKI KAÇIRMANIN TEDAVİSİ

 

Dışkı kaçırma tedavisinde genellikle üç esas kurumsal yaklaşım olan tıbbi, psikanalitik ve

davranışsal tedavilerden biri uygulanır. Çocukların %78’i bu tedaviye yanıt verir. Bu tedaviler

şu şekildedir:

TIBBİ TEDAVİ:

Uygun bir rejim ile birlikte dışkının kontrolü için lavman, laktasif, Fitik kullanılarak

dışkı ile doğrudan fiziksel kontrol sağlanmaya çalışılır.

Lavman: Peristaltik hareketleri uyarmak, kolonlar içindeki dışkıyı yumuşatmak,

dışkının dışarı çıkmasını kolaylaştırmak için yapılır.

Lanktasif: Kabızlığın tedavisi için kullanılır.

İmipramin: Bu ilaç bir anti depresyondur. Genellikle enürezissin tedavisi için

kullanılsa da enkoprezis için de kullanılmaktadır; fakat bu ilacın yan etkileri olduğundan

ilaç 6 yaş altı için kullanılmamalıdır.Bunlar:

Bazen uyuşukluk, yorgunluk, huzursuzluklar görülebilir.

Konfüzyon

Halüsünasyonlar

Baş ağrısı

Konuşma bozukluğu

İlaca bağlı ateş

Sık sık ağız kuruması

Kabızlık

 

PSİKANALİTİK GÖRÜŞE GÖRE:

İç çatışmaların bir belirtisi olarak değerlendirilir. Tedavi doğrudan ve dolaylı

olarak iki grupta ele alınır. Doğrudan tedavi oyun terapisidir. Psikoterapi yoluyla varılan tanı

doğrultusunda sürdürülen tedavidir.

Dolaylı tedavi ise; aile tedavi, öğretmenle görüşme gibi çevre şartlasını

iyileştirmeyi amaçlayan tedavi türüdür.

Oyun terapisi: Küçük çocuklar, hekim karşısına geçip sorunlarını uzun uzun

tartışmazlar. Buna ne çocuğun anlatım gücü yeter ne de bu kadar sabrı vardır. Çocukla en iyi

ilişki oyun oynarken kurulur ve yürütülür yani çocuğu tanıma, sorunlarının nedenlerini bulup

çıkarma işi oyun ile yapılabilir. Çocuğu oyun  aracılığı ile iyileştirebilir. Çocuk kendi

kaygısını oyunda kime yansıtmışsa o kişinin sorunları tartışılarak çocuğa yardım edilir.

Psikoterapi: Aile üyeleri ile sorunların görüşülüp tartışılarak ruhsal sorunları nedenlerini

bulup çıkarma işidir. Aileler kaygılarını dile getirerek duygusal boşalım sağlanır.

Doktor korkularının, kaygılarının ve davranışlarının nedenlerini hastasına göstermeye çalışır.

Eski yaşantıları ile şimdiki duyuş ve davranış ilişkisini belirtir. Hastaya yabancı gelen duygu

va davranışın nedenlerini gösterir.

Davranışsal Tedavi: Yaratılacak sonuçların çareleri bulunarak doğru bir tuvalet alışkanlığının sağlanmasına

ve sürdürülmesine önem verilir.

 

 

 

ÇOCUK RUH HEKİMİ İLE NASIL ÇALIŞIR?

 

 

Çocuk ruh hekimi ile görüşmeyi anne- baba ile yapar. çocuğun sorunun ne zaman ve

nasıl başladığını, nasıl geliştiğini öğrenir. Çocuğun kişilik özelliklerini, eğilimlerini,

alışkanlıklarını ve yeteneklerini araştırır. Olumlu ve olumusuz bulduğu niteliklerini sorar.

Arkadaş ilişkilerini, evde ve okuldaki davranışını anlatmalarını ister. Çocuğun karşılaştığı

korkular, kazalar, ameliyatları ile ilgili bilgileri alır. Doğumdan başlayarak gelişim öyküsünü

ve şimdiki sağlık durumunu sorar. Daha sonra ana-baba tutumlarını, çocuk yetiştirme anlayış ve

yöntemlerini, evlilik ,ilişkilerini araştırır. Anne-babanın ayrı ayrı kişilik

özelliklerini tanımaya çalışır. Aileyi etkileyen sıkıntıları, üzüntüleri, hastalıkları araştırır.

Çocuktan resim çizmesi ve öyküsünü anlatmasını ister ve resim yorumlama testi uygunır.

Gerekirse zekasının da ölçülmesini ister. İlkokul bve okulöncesi çocukları oyun odasında

gözlenir ve oyunları ile ilgili sorular sorularak aile öyküsü ile bağdaştırılmaya çalışılır. Oyun

da çocukla ilgili şu bilgiler alınır:

Oyun yaşına uygun mu?

Zihinsel gelişme düzeyi, hayal gücü ve yaratıcılığı ve yetenekleri

Çevresindeki olayları algılayışı

Davranışındaki saldırgan, atak, çekingen nedenleri gibi bilgileri alınabilir.

Duruma göre bir saatlik tek görüşmeden ya da beş altı görüşmeye kadar uzayabilir.

Bu görüşmeden sonra doktor, çocuğa yardım için tutulacak yolu tasarlar, gerekli önerilerde bulunur.

 

 

ÖNERİLER

 

AİLEYE ÖNERİLER

 

Herşeyden önce çocuk üzerindeki baskılar kaldırılmalı, aşırı titiz tutumdan

vazgeçilmeli, ceza ve dayaktan kaçınılmalıdır. Çocuklarla olumlu işbirliğine

gidilmelidir.

Diğer çocuklarla karşılaştırma yapılmamalı, çocuğun farklılığı dile getirilmemelidir.

Her gün belirli saatlerde kakası olmasa da çocuğun düzenli olarak tuvalete girmesi

sağlanmalı, çocuk direnirse anne soğukkanlı ve kararlı olmalıdır. Buna uymazsa

sevdiği şeyleri yapamayacağı söylenerek düzene girmeye gayret edilmelidir.

Çocuk stres altındaysa ve endişeleri varsa bunlar bulunmalı ve çözülmelidir.

Anne-baba sevgi ve ilgi göstermeli

Eğer kabız ise bol bol meyve, lifli gıdalar verilmeli, bol bol su içirilmeli, sık sık

tuvalete götürülmelidir. Süt, peynir, nişasta azaltılmalıdır.

Bir hafta on günlük takvim tutulup her günkü oturumu not edilmeli ve tekrar

etmesi istenmeli, uygun biçimde ödüllendirilmelidir.

 

ÖĞRETMENE ÖNERİLER

 

Aşağılayıcı dil kullanılmamalı, onunla alay edilmemeli, küçük düşürücü dil

kullanılmamalı,

Aile ile görüşülerek çocuğu yakından takip etmeli,

Çocuğu gözlemlemeli, gelişmeleri anne-babaya söylemelidir

Çocuğu etkinliklere uygun bir biçimde katmalı, arkadaş ilişkilerinde yardımcı olunmalıdır.

Sitemizdeki Benzer İçerikler

Yorumlar

İsminiz
E-Posta Adresiniz
Yorumunuz
İlgili Terimler :